بزرگراه‌کردستان باز هم قد می‌کشد

• بزرگراه های شمال تهران ...
ایسکا نیوز
همشهری -

اوقات فراغت- حمید هیدارن: بزرگراه‌ها، معابر اصلی تردد وسایل نقلیه محسوب می‌شوند که عبور و مرور خودروها در داخل شهر را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهند. اما اگر بزرگراه‌ها در اتصال به یکدیگر رینگ داخلی و خارجی حرکت وسایل نقلیه را فراهم سازند، سطح سرویس‌دهی آن‌ها رشد تصاعدی پیدا کرده و ایضا ورود به خیابان‌های درون‌شهری به حداقل ممکن می‌رسد. بنابراین ادامه بزرگراه‌ها و اتصال آن‌ها به یکدیگر را باید یک پروژه تکمیلی در راه بهره‌برداری هرچه بیشتر از این اماکن حمل و نقلی تلقی کرد. بزرگراه کردستان یکی از بزرگراه‌های شمالی-‌جنوبی تهران به طول تقریبی ۶۲۰۰متر است که در مناطق۳ و ۶ شهرداری واقع شده است. این بزرگراه مرکز تهران را به شمال آن متصل می‌کند.

"اوقات فراغت- حمید هیدارن: بزرگراه‌ها، معابر اصلی تردد وسایل نقلیه محسوب می‌شوند که عبور و مرور خودروها در داخل شهر را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهند"سه‌راهی بزرگراه کردستان، خیابان شهیدگمنام و بزرگراه جلال آل‌احمد نقطه آغاز این بزرگراه در جنوب محسوب شده و در مسیر خود به سمت شمال پس از عبور از محله‌های یوسف‌آباد، امیرآباد، کاووسیه و ونک به بزرگراه شرقی-غربی نیایش ختم می‌شود. بزرگراه کردستان در طول مسیر خود با  آزادراه‌شهیدهمت، بزرگراه‌ شهیدحکیم و خیابان ملاصدرا تقاطع پیدا می‌کند که به وسیله دور برگردان به آن‌ها متصل شده و به وسیله پل‌های روگذر از آن‌ها عبور می‌کند. این بزرگراه قرار است به بزرگراه شهیدچمران بپیوندد. طرحی که اخیرا در مورد بزرگراه کردستان به طور جدی دنبال می‌شود، گسترش بخش‌های شمالی و جنوبی آن در قالب ایجاد تقاطع‌های غیرهمسطح بوده و در صورت اتمام طرح، بزرگراه کردستان ۲تقاطع غیرهمسطح با بزرگراه نیایش و بزرگراه شهیدگمنام خواهد داشت.  البته در قسمت جنوبی پروژه یعنی تقاطع با بزرگراه شهیدگمنام، هم‌اکنون مطالعات فاز۲ در حال انجام است و بیشتر قسمت‌شمالی طرح پیشرفت داشته است.

در طرح تفصیلی شهر تهران، بزرگراه کردستان از بزرگراه شهیدگمنام شروع و تا بزرگراه شهیدچمران ادامه می‌یابد. شهرداری تهران به عنوان مجری طرح‌های تفصیلی برحسب نیاز منطقه ملزم به اجرای بزرگراه کردستان است.  به همین منظور مطالعات بزرگراه کردستان، حدفاصل آزادراه شهیدهمت و بزرگراه شهید چمران در سال۱۳۷۲ به مهندسان مشاور «گذرراه» واگذار شد. قطعه جنوب بزرگراه کردستان تا بزرگراه نیایش اجرا شده و تقاطع نیایش به صورت ناقص در حال بهره‌برداری است، اما پس از خاتمه مطالعات، به دلیل ساخت‌وسازهای جدید در مسیر طرح بزرگراه و ایجاد کاربری‌های نوین در منطقه و پاره‌ای ملاحظات دیگر، تجدید طراحی بزرگراه کردستان حدفاصل بزرگراه نیایش تا بزرگراه شهیدچمران ضرورت پیدا کرد.  در سال۱۳۸۰ مهندسان مشاور گذرراه به عنوان مهندسان مشاور و همکار برای تجدید مطالعات و بازنگری قطعه بین بزرگراه نیایش و بزرگراه شهیدچمران انتخاب شد.

"اما اگر بزرگراه‌ها در اتصال به یکدیگر رینگ داخلی و خارجی حرکت وسایل نقلیه را فراهم سازند، سطح سرویس‌دهی آن‌ها رشد تصاعدی پیدا کرده و ایضا ورود به خیابان‌های درون‌شهری به حداقل ممکن می‌رسد"در ادامه پس از اخذ مجوزهای لازم از مسئولان صدا و سیما، مجموعه ورزشی انقلاب و نمایشگاه بین‌المللی، عملیات نقشه‌برداری انجام و مشخص شد در اطراف مسیر مصوب و حتی در برخی قسمت‌های محور از طرف سازمان صدا و سیما، ساختمان‌های مهم از جمله دانشگاه صدا و سیما و منبع‌آب احداث شده است.  بنابراین با تعدیل مشخصات هندسی بزرگراه، تنها کریدور باقی‌مانده در محدوده به عنوان مسیر بزرگراه انتخاب و طراحی گردید. در این قطعه از بزرگراه ۳تقاطع غیرهمسطح  برای ورود و خروج خودروها و نیز برقراری ارتباطات به شرح ذیل پیش‌بینی شده است:۱ -تقاطع غیرهمسطح نیایش در موقعیت بزرگراه نیایش۲ -تقاطع غیرهمسطح دسترسی صدا و سیما، باشگاه انقلاب و نمایشگاه بین‌المللی در موقعیت محور جنوب نمایشگاه۳ -تقاطع غیرهمسطح با بزرگراه شهیدچمران در موقعیت تقاطع تابناک با بزرگراه شهیدچمراناز ابتدای مطالعات جهت انتخاب بهترین مسیر، بیش از ۸ گزینه پلان  و گزینه‌های نیمرخ طولی از جمله تونل زیرگذر، زیرگذر مسقف و روگذر مورد بررسی قرار گرفت.  در شهریورماه۱۳۸۲ پس از تهیه نقشه‌های اجرایی تقاطع کردستان-شهیدچمران، با نظر معاونت وقت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، طراحی گزینه جدید برای این تقاطع به مهندسان مشاور ابلاغ گردید که این طرح به تجدید طراحی(۲) تقاطع کردستان- شهید چمران موسوم شد. اتصال بزرگراه شهید چمران به کردستان در حال‌حاضر عملیات اجرایی بزرگراه کردستان حدفاصل آزادراه شهیدهمت تا بزرگراه نیایش و تقاطع‌های غیرهمسطح مربوطه خاتمه یافته و در حال‌بهره‌برداری است، اما اجرای ادامه بزرگراه کردستان تا بزرگراه شهیدچمران متوقف  است.

علت توقف مطالعات، نظرات مختلف سازمان صدا و سیما و نیز سازمان تربیت‌بدنی در پذیرش و توافق بر سر گزینه مصوب محور بزرگراه کردستان و عدم اجازه مجموعه ورزشی انقلاب جهت عبور این بزرگراه از بخشی از تاسیسات این مجموعه است.  حوزه معاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران از تاریخ تعریف پروژه تاکنون پیگیری‌های لازم جهت آزادسازی زمین‌های معارض طرح را از سازمان‌های مذکور داشته و در جلسات متعدد مشترک، درخواست تحویل زمین کرده، اما در این زمینه نقطه‌نظر مشترکی حاصل نشده و گزینه‌های حذف ادامه بزرگراه یا احداث آن به صورت تونل، جایگزین با تونل‌شهیدصدر–نیایش مطرح شده است.  طول بزرگراه کردستان از حدفاصل بزرگراه شهیدگمنام تا بزرگراه شهیدچمران ۷۸۰۰متر است و در حدود ۱۸۰۰متر آن، حدفاصل بزرگراه‌های نیایش تا شهیدچمران اجرا نشده است. در جنوب این بزرگراه نیز با توجه به نقش بزرگراه شهیدگمنام، این تقاطع باید به صورت غیرهمسطح احداث شود. علاوه بر این به علت ترافیک سنگین در تقاطع مذکور، احداث این تقاطع نیز در دستور کار سازمان قرار گرفته که مطالعات فاز دوم آن هم اکنون در حال انجام است.

"بنابراین ادامه بزرگراه‌ها و اتصال آن‌ها به یکدیگر را باید یک پروژه تکمیلی در راه بهره‌برداری هرچه بیشتر از این اماکن حمل و نقلی تلقی کرد"پروژه تقاطع غیرهمسطح بزرگراه نیایش-کردستان و رابط جهتیآمار حجم عبور وسایل‌نقلیه از بزرگراه‌های شهیدمدرس و شهیدچمران نشان می‌دهد در ساعات اوج ترافیک، سرعت عبورومرور و سطح سرویس‌دهی معابر کاهش یافته و به‌ویژه در بزرگراه شهیدمدرس حجم تردد در حد اشباع بالا رفته و رفت‌وآمد در آن  به کندی انجام می‌شود. از طرفی با انقطاع محور بزرگراه شرقی-غربی نیایش بین بزرگراه شهیدمدرس و خیابان حضرت‌ولیعصر(عج)، عملا بخشی از سفرهای شرقی-غربی شمال‌تهران می‌تواند از طریق بزرگراه‌های شهیدصدر، شهیدچمران، کردستان و نیایش به طرف غرب پایتخت انجام شود.  بزرگراه شهیدچمران به دلیل حجم قابل ملاحظه و روبه‌افزایش تردد خودروها، جوابگوی نیازهای آینده نخواهد بود، لذا نقش ارتباطی شمالی–جنوبی بزرگراه کردستان به مرور زمان اهمیت بیشتری خواهد یافت. به علاوه چنان‌چه ارتباط شمالی-جنوبی در تقاطع کردستان-شهیدچمران-تابناک عملی شود، انتظار می‌رود بخشی از سفرهای شمالی-جنوبی محدوده‌های زعفرانیه، آصف و ولنجک که در ‌حال‌حاضر از طریق تقاطع شهیدچمران-تابناک و یا خیابان حضرت‌ولیعصر(عج) و بزرگراه شهیدمدرس انجام می‌گردد، جذب بزرگراه کردستان شود. کلیات: مطالعات طراحی و اجرای رمپ جهتی جنوب به غرب تقاطع غیرهمسطح بزرگراه کردستان با بزرگراه نیایش، به منظور جایگزینی لوپ، گردش جنوب به غرب در طرح تقاطع مذکور با رمپ جهتی، به منظور آزادسازی بخشی از سطوح زیر طرح در محدوده پارک ملت و احداث مجموعه فرهنگی در آن صورت می‌پذیرد.

طرح مصوب تقاطع غیرهمسطح بزرگراه کردستان با بزرگراه نیایش، سال۱۳۷۵ تهیه و سال۱۳۸۲ با حفظ کلیات، به منظور تطبیق با موقعیت جدید محور بزرگراه کردستان و ساختمان جدیدالاحداث دانشکده صداوسیما شامل تغییراتی شد که مورد تصویب کارفرما قرار گرفت. طرح رمپ جهتی، حرکت از جنوب بزرگراه کردستان به سمت غرب و جنوب بزرگراه نیایش را تامین می‌کند. موقعیت و وضعیت شبکه ارتباطی محدوده تقاطع: مجموعه بزرگراه‌های کردستان، نیایش، شهیدچمران، شهیدمدرس و هم‌چنین آزادراه‌همت، ستون‌فقرات شبکه سریع ارتباطی شمال‌ تهران را تشکیل می‌دهد. شاخه شمالی تقاطع غیرهمسطح بزرگراه کردستان با بزرگراه نیایش به بزرگراه شهیدچمران، شاخه غربی به خیابان سئول و شاخه شرقی به تقاطع خیابان‌حضرت‌ولیعصر(عج) منتهی می‌شود. شاخه جنوبی نیز به تقاطع شهیدیاسمی متصل شده است.

"بزرگراه کردستان یکی از بزرگراه‌های شمالی-‌جنوبی تهران به طول تقریبی ۶۲۰۰متر است که در مناطق۳ و ۶ شهرداری واقع شده است" در حال‌حاضر موانع احداث بزرگراه کردستان حدفاصل بزرگراه نیایش تا بزرگراه شهیدچمران برطرف نشده است. تقاطع همسطح خیابان حضرت‌ولیعصر(عج)-نیایش نیز فاقد ظرفیت و کارایی لازم برای عبور حجم تردد بالای بزرگراه نیایش بوده و در ساعات اوج ترافیک، صفی طولانی از خودروها در پشت چراغ راهنمایی ایجاد می‌شود. موقعیت و مشخصات محورها در محدوده تقاطع: مشخصات این محورها به شرح ذیل است؛الف) بزرگراه نیایش: عرض حریم این بزرگراه در محدوده تقاطع ۶۱متر بوده و از سمت شرق تا خیابان حضرت‌ولیعصر(عج) و از سمت غرب تا خیابان سئول ادامه دارد. این بزرگراه از تقاطع سئول به سمت غرب با حریم ۴۵متر تا بزرگراه شهیداشرفی‌اصفهانی ادامه یافته و پس از آن با نام بزرگراه شهیدآبشناسان به سمت غرب امتداد می‌یابد. بزرگراه نیایش دارای ۲سواره‌رو مجزا با ۳خط عبور در هر سمت بوده و هر میانه به عرض۴متر است.

ب) بزرگراه کردستان: حریم بزرگراه کردستان در محدوده تقاطع ۴۵متر بوده که در قسمت شمالی تقاطع به دلیل عبور مسیر بزرگراه از اراضی صداوسیما و مجموعه ورزشی انقلاب ۳۵متر آن به بستر بزرگراه و بقیه به مسیر دسترسی مجموعه ورزشی انقلاب اختصاص داده شده است.  در حال‌حاضر بزرگراه کردستان حدفاصل بزرگراه شهیدگمنام تا بزرگراه نیایش ساخته شده و در دست بهره‌برداری است. مذاکرات برای رفع موانع ادامه این بزرگراه تا بزرگراه شهیدچمران ادامه دارد. بزرگراه کردستان دارای ۲سواره‌رو مجزا با ۳خط عبور در هر سمت و میانه متغیر به عرض بین یک تا ۴متر است. وضعیت ترافیک محدوده طرح: در حال‌حاضر به دلیل عدم ادامه بزرگراه کردستان به سمت بزرگراه شهیدچمران، محدوده به صورت سه‌راهی نیمه‌همسطح به بزرگراه نیایش ختم شده است.

" البته در قسمت جنوبی پروژه یعنی تقاطع با بزرگراه شهیدگمنام، هم‌اکنون مطالعات فاز۲ در حال انجام است و بیشتر قسمت‌شمالی طرح پیشرفت داشته است"روزانه حجم قابل ملاحظه‌ای از خودروها از بزرگراه نیایش(تقاطع سئول) به سمت شرق در حرکت هستند.  بخش زیادی از این خودروها از طریق بزرگراه کردستان به سمت جنوب و مرکز شهر ادامه مسیر داده و بقیه بار تردد از طریق تقاطع خیابان حضرت‌ولیعصر(عج)-نیایش توزیع می‌شود. با بهره‌برداری از تقاطع غیرهمسطح کردستان-ملاصدرا، در صورت برقراری ارتباط جنوب به غرب در تقاطع کردستان-نیایش، بخشی از خودروهایی که از طریق آزادراه شهیدهمت در امتداد شرقی-غربی و بالعکس در تردد بوده و با تراکم ترافیک مواجه هستند ، می‌توانند از طریق بزرگراه‌های کردستان و نیایش و بالعکس، با جریان آزاد ترافیک و بدون برخورد با تقاطع‌های همسطح به مقاصد موردنظر دسترسی یابند.بررسی ترافیک در محدوده تقاطع و تعداد خطوط عبور لازم: با توجه به افزایش بار ترافیک در دوره طرح، طویل بودن شیب‌راهه‌ها و درنظرگرفتن سقف توسعه، بدنه رمپ جهتی به صورت دوخطه طراحی شده است.  استانداردهای موجود برای تقاطع‌های غیرهمسطح شهری، حداکثر ظرفیت رابط‌های یک‌خطه را با توجه به شرایط رانندگی در شهرها ۱۶۰۰وسیله‌نقلیه در ساعات و رابط‌های ۲خطه را ۳۰۰۰وسیله نقلیه در ساعات اعلام داشته است. لذا رمپ ۲خطه پاسخگوی رشد ترافیک متوسط سالانه بین ۲ تا ۳درصد در سال‌های آینده خواهد بود.

در ورودی رمپ ۲خطه به بزرگراه، مساله تعادل خطوط رعایت شده به‌طوری‌که ۳خط عبوری بزرگراه‌ و ۲خط رمپ جهتی، مجموعا به صورت ۴خط در روی پل ادامه می‌یابد.  از سوی دیگر با توجه به احداث این رمپ به صورت غیرهمسطح و عدم امکان تعریض آن در آینده، احداث رمپ یک خطه توجیه فنی ندارد.مشخصات پل‌های تقاطع پل اصلی: پل اصلی تقاطع در امتداد بزرگراه نیایش و در قوس افقی و قائم مسیر واقع شده که بزرگراه کردستان به صورت زیرگذر از این تقاطع عبور می‌کند.  مشخصات این پل به شرح ذیل است؛ طول پل ۹۱و۳دهم‌ متر شامل ۴دهانه به طول‌های ۲۳ویک‌دهم‌، ۲۴و۸دهم‌، 23‌و۳دهم‌ و ۲۰ویک‌دهم‌متر در امتداد مسیر با زاویه کجی متغیر از ۳۰ تا ۴۵درجه، دهانه‌های مفید پل شامل ۲دهانه میانی ۱۹متری و ۲دهانه کناری ۱۶متری در جهت عمود بر مسیر زیرگذر، عرض پل متشکل از ۲عرشه مجزا هر یک به عرض ۱۹متر شامل سواره‌رو ۴خطه به عرض ۱۵متر، پیاده‌رو سمت راست به عرض ۳متر و پیاده‌رو سمت چپ به عرض یک‌متر. نوع دال عرشه بتونی در جای پیوسته مجوف به ضخامت ۱۲۰سانتی‌متر، تکیه‌گاه‌های پیوسته و گیردار در پایه‌های میانی و تکیه‌گاه‌های مفصلی با استفاده از الاستومر در پایه‌های کناری.پل در قوس به شعاع ۳۰۰متر و در شیب ۵و۸دهم‌درصد واقع شده که ارتفاع پایه‌ها متغیر و به طول حداکثر ۱۲و7‌دهم متر از روی فونداسیون است. پل رابط  جهتی جایگزین لوپ شمال‌شرقی تقاطع شده و از روی بزرگراه نیاش عبور می‌کند که قطعه‌ای از حدفاصل جنوب به غرب را تشکیل می‌دهد.

"در طرح تفصیلی شهر تهران، بزرگراه کردستان از بزرگراه شهیدگمنام شروع و تا بزرگراه شهیدچمران ادامه می‌یابد"طول آن ۱۶۰متر بوده و ۶دهانه شامل ۴دهانه ۲۷متری و ۲دهانه کناری ۲۲متری است. عرض پل رابط جهتی ۱۱و۸دهم‌متر شامل ۸و۸دهم‌متر سواره رو و پیاده‌‌های طرفین می‌باشد. ارتفاع پایه‌ها حداکثر ۸ویک‌دهم‌متر از روی فونداسیون بوده و نوع دال عرشه بتونی در جای پیوسته مجوف به ضخامت ۱۲۰سانتی‌متر است.  تکیه‌گاه‌ها شامل پایه‌های میانی تک‌ستونی و ۲ستونی‌گیردار به صورت قارچی و پایه‌های کناری(کوله‌ها) مفصلی با استفاده از الاستومر می‌باشد. پل در پلان و نیمرخ طولی ۲قوس واقع شده است.

حداقل شعاع قوس افقی پل ۴۵متر و پارامتر قوس قائم ۹و۹دهم‌ است

منابع خبر
بزرگراه‌کردستان باز هم قد می‌کشد همشهری -
• بزرگراه های شمال تهران ... ایسکا نیوز -