
گوشهای از مراسم چهارشنبهسوری در تهران / AFP
وبسایتهای نزدیک به معترضان اخیرا از شهرونداان دعوت کردهاند چهارشنبهسوری امسال را به فرصتی برای اعتراضهای خود تبدیل کنند.
مردمک
رهبر ایران، آیتالله خامنهای، در فتوایی که روی وبسایتش منتشر شده، از ایرانیان خواست که از چهارشنبهسوری به عنوان رویدادی که «هیچ مبناى شرعى ندارد و مستلزم ضرر و فساد زیادی است» اجتناب کنند. چهارشنبه سوری یک مراسم قدیمی است که ایرانیان در آستانه سال نو و در آخرین چهارشنبه سال برگزار میکنند. با کمرنگشدن مراسم اصلی این روز، جوانان و نوجوانان به استفاده از مواد محترقه و آتشزا رو آوردهاند و هر سال تلفات زیادی از این رویداد گزارش میشود. احمد رضا رادان، معاون رئیس پلیس ایران خبر داده است: تاکنون هفت نفر در حال تولید یا استفاده از ترقهها و مواد محترقه کشته شدهاند. گزارش شده است که بیشتر این مواد محترقه به ایران قاچاق میشوند. چهارشنبهسوری؛ از برخورد حذفی تا مدیریت شهری مراسم چهارشنبهسوری در دو دهه نخست پس از برقراری جمهوری اسلامی بهندرت و جز در فضاهای عمومی برگزار میشد. اما در دهه اخیر و پس از بالاگرفتن تلفات و حادثههای مرتبط با این مراسم، نهادهایی مانند شهرداری و آتشنشانی و پلیس تلاش کردهاند به جای مقابله با چهارشنبهسوری، این مراسم را سازماندهی و مدیریت کنند تا با تلفات کمتری برگزار شود. پیش از این در وبسایتهای نزدیک به اصولگرایان به نقل از کتاب «مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید» نوشته «سیدمحسن محمودی» که هفت سال پیش منتشر شده است، پاسخ آیتالله خامنهای به این سوال که «خرید و فروش ترقه و انجام چهارشنبه سوری و سیزده بدر به اعتقاد نحسی ۱۳ و احیای مظاهرشان چگونه است؟»، این بود که «چهارشنبه سوری و سیزده به در مبنای عقلایی ندارد». اما در پاسخ جدید آقای خامنهای، به جای نداشتن «مبنای عقلانی»، به فقدان «مبنای شرعی» مراسم چهارشنبهسوری اشاره شده و همچنین این مراسم «مستلزم ضرر و فساد زیاد» بر شمرده شده است. اکنون با فتوای اخیر آیتالله خامنهای مشخص نیست رویکرد این نهادها در رویارویی با مراسم چهارشنبهسوری چگونه خواهد بود. برخی از روحانیان این مراسم را به عنوان جزئی از آیین پرستش آتش میشناسند. خبرگزاری دولتی ایرنا از دفتر برخی مراجع تقلید شیعه درباره این مراسم استفتا کرده است. آیتالله جعفر سبحانی این مراسم را «نوعی خرافه» و اعمال آن را «خلاف شرع و عقل» دانست. او همجنین به تلفات این مراسم اشاره کرده است که «جوانان زیادی زخمی و کشته میشوند و پدران و مادران آنها در سوگ آنها مینشینند». این مرجع تقلید شیعه در قم، از مردم خواست «مراقب اعمالشان باشند و در چهارشنبه آخر سال سال، دچار مسایل خلاف شرع و عقل نشوند». نگرانی از سیاسیشدن چهارشنبهسوری واکنش رسانههای نزدیک به دولت و همچنین تکاپوی پلیس و آتشنشانی در منعکردن و بازداشتن شهروندان از شرکت در مراسم چهارشنبهسوری میتواند حکایت از نگرانی آنان درباره امکان استفاده سیاسی از این مراسم برای بهمیانآمدن دوباره اعتراضها داشته باشد. وبسایتهای نزدیک به معترضان که تنها رسانههای این عده از شهروندان هستند، اخیرا از معترضان خواستهاند چهارشنبهسوری امسال را به اصطلاح «سبز» کنند و آن را به فرصتی برای اعتراضهای خود تبدیل کنند. میرحسین موسوی، یکی از نامزدهای معترض به انتخابات ریاستجمهوری خردادماه و از چهرههای برجسته مخالف دولت، پیش از این با ستایش مراسم چهارشنبهسوری، این مراسم را «جشنواره نور علیه تاریکی» توصیف کرده و در عین حال از شهروندان ایرانی خواسته است در هیچ برنامه هنجارشکنانه یا تخریبی که موجب اذیت و آزار مردم شود شرکت نکنند.
او درباره این احتمال که «مخالفان جنبش سبز بخواهند با برنامهای که قبلا هم مشابه آن را اجرا کردهاند، جنبش را بدنام کنند»، هشدار داده است.
در این ویدئو، مجری بخش طنز برنامه «صبح بهخیر ایران» بدون اشاره مستقیم به هشدارهای پلیس و مقامات امنیتی درباره چهارشنبه سوری، نکاتی را خطاب به خانوادهها برای مواظبت از فرزندانشان گوشزد کرده است.