دلیل اصلی توقف مذاکرات کارشناسی ایران و ۱+۵ چه بود؟

تابناک - ۲۲ آذر ۱۳۹۲

مذاکرات هیئت های کارشناسی ایران و گروه ۱+۵ که به مدت چهار روز در شهر وین جریان داشت، اواخر وقت شب گذشته با بازگشت هیئت ایرانی به تهران پایان یافت. در این میان، ایران و طرف غربی هر یک دلایل مختلفی را درباره پایان این مذاکرات عنوان می کنند و هنوز موضعی رسمی درباره حقیقت کامل ماجرا از سوی مقامات مسئول اتخاذ نشده است.

به گزارش «تابناک»، به فاصله اندکی پس توقف گفت و گوهای کارشناسی ایران و ۱+۵ که شب گذشته صورت گرفت، خبری در برخی منابع خبری داخلی منتشر شد مبنی بر اینکه وضع تحریم های جدید آمریکا علیه برخی شرکت ها و افراد ایرانی – که مغایر با مفاد موافقتنامه ژنو ارزیابی می شود – دلیل اصلی ترک مذاکرات از سوی هیئت ایرانی بوده است. بر این اساس، شماری از منابع غربی نیز با استناد به همین اخبار، دلیل توقف مذاکرات را وضع تحریم های جدید عنوان کردند.

شاید سخنان امروز سید عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، مهمترین شاهدی بود که به تقویت این خبر کمک کرد. عراقچی اقدامات جدید آمریکا را مغایر با روح موافقتنامه ژنو دانست و گفت ایران پس از ارزیابی موقعیت، واکنش مناسب را انجام خواهد داد.

پس از عراقچی، مرضیه افخم، سخنگوی وزارت خارجه کشور نیز ضمن انتقاد شدید از سردرگمی مقامات آمریکایی، هشدار داد که عواقب اقدامات نسنجیده بر عهده دولت آمریکا خواهد بود.

با این حال، نه عراقچی و نه افخم، هیچ یک به طور مستقیم ارتباطی میان تحریم های جدید آمریکا و پایان مذاکرات کارشناسی برقرار نکرده و مطلب صریحی را در این زمینه بیان نکردند.

"مذاکرات هیئت های کارشناسی ایران و گروه ۱+۵ که به مدت چهار روز در شهر وین جریان داشت، اواخر وقت شب گذشته با بازگشت هیئت ایرانی به تهران پایان یافت"بر این اساس، می توان گفت که وزارت خارجه تاکنون در این زمینه اظهارنظری مشخصی نکرده است.

اما طی ساعات اخیر، بار دیگر برخی از منابع خبری داخلی به نقل از «مقامات مسئول» در کشور، ترک مذاکرات کارشناسی ۱+۵ را ناشی از اقدام آمریکا دانستند. یکی از این منابع نوشت: «مذاکرات کارشناسی ایران و ۱+۵ به خوبی در وین پیش می‌رفت و دو طرف توانسته بودند به نقاط مشترک خوبی برسند اما با اقدام یک جانبه آمریکا در تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران که بر خلاف روح توافق ژنو و حسن نیت دو طرف است، مذاکرات پایان یافت و هیات ایرانی برای برخی مشورت‌ها به تهران بازگشت».

مقارن با انتشار این اخبار، علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز ضمن انتقاد از تحریم های جدید آمریکا، بازگشت هیئت ایرانی را مرتبط به همین موضوع و بر اساس تصمیم وزارت خارجه دانست و گفت: «این اقدام وزارتخانه تصمیم منطقی و انقلابی بود اما این وزارتخانه باید بداند که ملت ایران و نمایندگان مجلس نسبت به منافع ملی، حقوق ایران در عرصه هسته‌ای و خون شهدای هسته‌ای عقب‌نشینی نخواهند کرد و انتظار می‌رود که تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای با قاطعیت از منافع ملی دفاع کند».

اما در طرف دیگر ماجرا، مقامات غربی از بیان هرگونه ارتباط – ولو غیرمستقیم – میان وضع تحریم های جدید و بازگشت هیئت ایرانی خودداری کردند. «مایکل مان»، سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا ضمن بیان اینکه مذاکرات احتمالاً به زودی از سر گرفته می شود، گفت: «پس از چهار روز مذاکره طولانی و مشروح، با توجه به پیچیدگی مسائل فنی مورد مذاکره، مشخص شد که کار بیشتری باید صورت بگیرد».

وی افزود که پیش بینی می شود کارشناسان پس از مشورت در کشورهای خود، مذاکرات را به زودی از سر بگیرند.

جان کری، وزیر خارجه آمریکا نیز ضمن تکرار سخنان مان و بیان اینکه مذاکرات طی چند روز آینده از سر گرفته خواهد شد، گفت که مذاکرات پیشرفت داشته و نیاز بوده که در این مرحله، مشورت های میان هیئت ها و مقامات ارشدشان صورت بگیرد. وی همچنین اظهار داشت که پس از دیدار مجدد هیئت ها طی چند روز آینده، روند اجرایی شدن کامل موافقتنامه ژنو آغاز خواهد شد.



به این ترتیب، هنوز به طور دقیق مشخص نیست که روز و شب گذشته در مذاکرات کارشناسی ایران و ۱+۵ چه گذشته و توقف این مذاکرات تاچه حد به اقدامات تحریمی آمریکا مربوط بوده است. طبیعی است در این شرایط تنها اعلام موضع رسمی وزارت خارجه می تواند ابعاد واقعی ماجرا را روشن سازد.

منابع خبر