حاشیه نشینی تولید محصولات کشاورزی اصفهان را مختل می‌کند

حاشیه نشینی تولید محصولات کشاورزی اصفهان را مختل می‌کند
خبرگزاری مهر
خبرگزاری مهر - ۲۰ بهمن ۱۳۹۹

مسعود مهدویان فر در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه حاشیه نشینی و سکونت در مناطق دورافتاده شهرها یکی از معضلات مدیریت شهری در اغلب کلانشهرهای کشور است، اظهار داشت: در کشورهای درحال توسعه جمعیت انبوهی از ساکنان روستاهای کمتر برخوردار، به تمنای یافتن شغلی مناسب و کسب درآمد مکفی برای خانوار، راهی شهرها شده و در مناطق حاشیه‌ای که فاقد امکانات اولیه برای زندگی است، ساکن می‌شوند.

تراکم جمعیت بالا در مناطق حاشیه‌ای اصفهان

وی مختل شدن فرآیند تولید محصولات کشاورزی و دامی در روستا و اختلال در نظم و امنیت شهرها و توسعه نامتوازن آنها را دو معضل مهم حاصل از حاشیه نشینی برشمرد و تصریح کرد: در شهر اصفهان مناطق حاشیه‌ای معدودی طی سال‌های مختلف ایجاد شده و توسعه یافته است که تراکم جمعیتی بالا، محیط زیست آلوده و غیربهداشتی، ناهنجاری‌های اجتماعی و آشفتگی بنیان خانواده به شکل چشم گیری در آن مناطق به چشم می‌خورد.

این پژوهشگر و مدرس سیاست گذاری اجتماعی، زاغه نشینی را شاخصی مؤثر در امور سیاسی، اجتماعی و اقصادی شهرها اعلام کرد و گفت: مناطق حاشیه‌ای گرچه گاه خارج از حوزه استحفاظی شهرداری‌ها تشکیل می‌شوند اما مدیریت شهری موظف است برای رفع محرومیت و سامان بخشی به این مناطق، آستین همت بالا بزند چرا که از یک سو، توجه به این قشر آسیب پذیر و رفع محرومیت از آنها بر عهده مسئولان و متولیان نظام اسلامی است و از سوی دیگر، هر گونه کم توجهی به این مناطق معضلات فرهنگی و اجتماعی آنها را به محدوده اصلی شهر می‌کشاند.

حاشیه نشینان اصفهان خدمات آب، برق و گاز را دریافت کرده‌اند

وی با اشاره به اینکه در شهر اصفهان، مناطق حاشیه‌ای نیز از امکانات اولیه شهری نظیر خدمات آب، برق، گاز و تلفن برخوردار شده‌اند، اظهار داشت: بیشترین معضل کنونی این مناطق مرتبط با مسائل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است به گونه‌ای که در بررسی‌های علمی و اقدامات پژوهشی انجام گرفته در این مناطق، به وفور با پدیده‌هایی نظیر بیکاری‌های طولانی مدت، فقر، اعتیاد، از کارافتادگی، روابط خارج از خانواده و ناهنجاری‌های خُلقی و روانی مواجه شده‌ایم.

این پژوهشگر حوزه اجتماعی تنوع قومیت‌ها و تعدد فرهنگ‌های متفاوت و گاه متعارض را از دیگر ویژگی‌های مناطق حاشیه نشین شهر اصفهان دانست و افزود: اتباع خارجی و اعضای قومیت‌های مختلف، همگی در کنار هم در مناطق حاشیه‌ای شهر اصفهان زندگی می‌کنند که این امر، وحدت و هویت یکسان فرهنگی را در این نقاط مختل ساخته و گاه موجب بروز درگیری‌های فیزیکی در میان اهالی می‌شود.

توانمندسازی و آموزش مهارت راه برون رفت از محرومیت است

وی با بیان اینکه درآمد ساکنان مناطق حاشیه‌ای بسیار پایین بوده و غالباً به مشاغل ساده و ابتدایی اشتغال دارند، تصریح کرد: توانمندسازی و آموزش مهارت و دانش به این قشر، مهمترین راه برون رفت از محرومیت است لذا شهرداری اصفهان مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی و اجتماعی نظیر آموزش مشاغل خانگی، ایجاد بازارچه‌های عرضه تولیدات زنان سرپرست خانوار، دوره‌های مشاوره و بازتوانی، کلاس‌های مهارت آموزی و ویژه برنامه‌های مفرح و آموزنده را در این مناطق برگزار نموده است.

مهدویان فر وضعیت نامطلوب اسکان، ساخت غیرقانونی مسکن در اراضی کشاورزی یا اماکن عمومی و عدم رعایت اصول فنی و شهرسازی را از جمله مشکلات مهم سکونتی در مناطق حاشیه نشین دانست و تصریح کرد: ساکنان این مناطق با بافت اصلی شهر پیوند اندکی داشته و مفاهیم هویتی همچون میهن دوستی و علاقه به حفظ شهر، در آنها کمتر نهادینه شده است بنابراین گاه به دلیل فشارها و تنگناهای متعدد، به رفتارهای ضداجتماعی دست زده و آسیب‌های جدی به سلامت شهر وارد می‌کنند که وندالیسم و تخریب اموال عمومی، توزیع مواد مخدر و سرقت اموال دیگران، از جمله آنهاست.

این پژوهشگر سیاست گذاری اجتماعی، تأمین معیشت و توسعه رفاه در مناطق روستایی با هدف پیشگیری از مهاجرت بدون برنامه به شهرها را مهم‌ترین راه مقابله با پدیده حاشیه نشینی دانست و خاطرنشان کرد: در شهر اصفهان، زیرساخت‌های شهری مورد نیاز همچون مدرسه، کتابخانه، بیمارستان و کلانتری در مناطق حاشیه‌ای تأسیس شده و در حال افزایش است لیکن با رشد مناطق حاشیه نشین باید به شکل جدی برخورد کرد.

خیریه‌ها مهم‌ترین ظرفیت اصفهان برای بهبود وضعیت زندگی حاشیه نشینان

وی اضافه کرد: خیریه‌ها و مراکز مردم نهاد از مهم‌ترین ظرفیت‌های در اختیار برای بهبود وضعیت زندگی در مناطق حاشیه‌ای شهر اصفهان هستند که تاکنون نیز اقدامات جهادی متعددی را برای توانمندسازی ساکنان این مناطق به انجام رسانده‌اند.

رئیس اداره امور اجتماعی شهرداری اصفهان، کارآفرینی و توسعه اشتغال را التیامی اساسی برای مشکلات اقتصادی مناطق حاشیه نشین شهر دانست و ابراز امیدواری کرد: با برنامه ریزی مدون و تمرکز مستمر بر توانمندسازی ساکنان این مناطق می‌توان درآمد خانوارهای ساکن را افزایش بخشیده و از معضلات فرهنگی و اجتماعی ناشی از فقر همچون بزهکاری، جرایم مرتبط با مصرف و فروش مواد مخدر، روابط خارج از چهارچوب و بیماری‌های مزمن روحی و روانی کاست.

منابع خبر

آخرین اخبار

دیگر اخبار این روز