سرخط
کارشناسان غربى: ایران به کمک دانشمندان خارجى به تولید بمب اتمى نزدیک شده است همین اطلاعات موجب شده است که اسرائیل و امریکا به دلیل مخالفتشان با دست یابى ایران به بمب اتمى، این کشور را بطور مستقیم یا غیر مستقیم تهدید کنند و حتى رئیس جمهورى اسرائیل از وجود برنامه اى براى حمله نظامى به تاسیسات اتمى ایران سخن بگوید. این در حالى است که احمدى نژاد پیش از این در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۵ در همایش “جهان بدون امریکا و صهیونیسم” گفته بود: ” بدون تردید می‌گویم که این شعار و هدف دست یافتنی است و به حول و قوه الهی به زودی جهان بدون آمریکا و صهیونیسم را تجربه کرده و در دوران درخشان حاکمیت اسلامی بر جهان امروز تنفس خواهیم کرد”. کارشناسان غربى معتقدند که اکنون سازمان بین المللى انرژى اتمى به این نتیجه رسیده است که ایران گامهاى مهم و مؤثر را براى دستیابى به سلاح اتمى برداشته و در این زمینه از متخصصان خارجى بهره گرفته است. دانشمند روسی اطلاعاتى که قرار است ظرف این هفته از سوى سازمان بین المللى انرژى اتمى به آنها اشاره شود نشان مى دهد که یک دانشمند روسى به نام “ویچیسلاو دانیلینکو” پس از فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى سابق، در نیمه دهه ۱۹۹۰ از سوى سازمان پژوهشهاى فیزیکى ایران استخدام شده و این شخص ظرف ۵ سال بسیارى از اطلاعات مهم اتمى را در اختیار ایرانى ها گذاشته است. طبق اسناد موجود، وى با کلاسهاى آموزشى و اوراق پژوهشى خود مجموعه اطلاعات و تجاربى را به ایرانیان داده که به آنها در ساختن کلاهک هاى جنگى انفجارى کمک کرده است. آنان در این فعالیت ها همچنین از کارشناسان کره جنوبى و پاکستان استفاده کرده اند. اطلاعات واصله نشان داده است که ایران پس از آنکه در سال ۲۰۰۳ بر اثر فشارهاى محلى و بین المللى تعلیق فعالیت هاى اتمى خود را اعلام کرد، اندکى بعد این فعالیت ها را از سر گرفت. بعضى از محافل آمریکایى مخالف کاربرد سلاح اتمى از واکنش تند آمریکا یا اسرائیل در برابر گزارش سازمان بین المللى انرژى اتمى ابراز نگرانى کرده اند و مى گویند بجاى اقدامات شدید و حساب نشده، هنوز مى توان از فشار براى تغییر سیاست هاى ایران استفاده کرد. على اکبر صالحى وزیر خارجه ایران که پیش از این مسئول پرونده مذاکرات اتمى ایران بوده است به خبرگزارى نیمه دولتى “مهر” مى گوید: بگذار گزارششان را بدهند تا ببینیم چه مى شود. او مى افزاید: این یک بحث ۱۰۰ % سیاسى است. صالحى همچنین معتقد است که سازمان بین المللى انرژى اتمى تحت فشارهاى نیروهاى خارجى عمل مى کند. مسئولان ایرانى ابراز شگفتى مى کنند که چرا در زمان ریاست دکتر محمد البرادعى رئیس سابق سازمان بین المللى انرژى اتمى به رغم وجود چنین اطلاعاتى از داخل ایران، تهران تا بدین حد تحت فشار قرار نمى گرفت. البته سازمان بین المللى انرژى اتمى همیشه طى سالهاى گذشته تهران را مورد نکوهش و سرزنش قرارداده و از عدم همکارى ایران با این سازمان نالیده است. با این حال اطلاعات جدیدى که بر داده هاى قبلى افزوده شده، تصویرى کلى از یک برنامه ى سرى را نشان مى دهد که هم بلندپروازانه تر از تصورات و احتمالات گذشته مى نماید و هم سامان یافته تر، فراتر و موفق تر از اقدامات و برنامه هاى پیشین است. کلاهک اتمی ایرانیان از سال ۲۰۰۳ به بعد بطور عمده در پى جنگ افزارهاى اتمى از نوعى بوده اند که بتوانند آنها را در کلاهکهاى موشکهاى دوربرد خود بکار گیرند. آن گونه که دیوید اولبرایت مسئول سابق در سازمان بین المللى انرژى اتمى و رئیس کنونى انستیتوى علوم و امنیت بین المللى واشنگتن مى گوید ایران هرگز فعالیت هاى اتمى خود را متوقف نکرده است. مقامات امنیتی امریکا مى گویند هنوز مسئولان ایرانى تصمیم قطعى نگرفته اند که آیا بمب اتمى بسازند یا خیر. لیکن آنان مى کوشند تمام عناصر، امکانات، اطلاعات و افراد لازم را براى روزى داشته باشند که بخواهند با شتاب بمب یا بمبهایى را از این نوع سرهم بندى کنند. تهران همچنان بر مسالمت آمیز بودن فعالیتهاى هسته اى خود تاکید مى کند و سازمان بین المللى انرژى اتمى نیز از هرگونه تفسیر و توضیحى در این باره تا صدور گزارش رسمى اش خوددارى مى کند. اطلاعات فاش شده اما “واشنگتن پست” به نقل از گوشه اى از اطلاعات فاش شده از سوى دیوید اولبرایت نوشت: ایران اطلاعات کافى براى طراحى و تولید دستگاه اتمى استفاده از اورانیوم پُربارور را در اختیار دارد. همچنین تهران عملیاتى جدى و حکومتى را براى فراهم ساختن همه ى توانایى ها و مهارتهاى ساخت سلاح اتمى را دنبال مى کند و در این کار ضمن استفاده از عناصرى خارجى، سعى بر تکیه بر دانشمندان ایرانى دارد. دو دیپلمات غربى نیز گفته هاى دیوید اولبرایت را مورد تایید قرار داده اند. این دو که نخواستند نامهایشان فاش شود از مندرجات احتمالى گزارش سازمان بین المللى انرژى اتمى با خبرند. اولبرایت مى گوید: ایرانیان پروژه اى کامل، واحدى مسئول و صاحب اختیار و جدول زمانبندى لازم را براى اقدامات خود دارند. وى مى افزاید: دسترسى ایران به ساخت مولد انرژى “آر ۲۶۵″ که یک سازه ى کروى شکل آلمینیومى با مجموعه ى پیچیده اى از عوامل انفجارى بزرگ ، سریع و دقیق است، این کشور را گامى مهم به پیش برده است. محتواى این کره بر یک هسته کوچک اورانیوم بارور شده یا پلوتونیوم فشار مى آورد و موجب زنجیره اى از فعل و انفعالات اتمى مى شود. این کارشناس معتقد است: برداشتن این گام، اقدام فناورانه مهمى بوده است که ایرانى ها توانسته اند با کمک خارجى به آن دست یابند و “ویچیسلاو دانیلینکو” نقش اساسى در این کار داشته است. طرح های اتمی لیکن “ویچیسلاو دانیلینکو” گفته است: من به پیشبرد اطلاعات اتمى ایرانیان کمک کرده ام اما کار من در زمینه طرحهاى مهندسى غیر نظامى بوده است. کارشناسان مى گویند ایرانى ها از طریق دانشمندان کره ى شمالى و احتمالا عبدالقدیر خان پدر برنامه اتمى پاکستان به فورمولهاى ریاضى و رمزهاى نظرى طراحى سلاح اتمى دست یافته اند. بویژه آنکه دستگاهى به نام “آغازگر نوترون” که در ایران مشاهده شده است توسط عبدالقدیر خان طراحى شده بود. گفتنى است ایران در سال ۱۹۷۴ (حدوداً ۴ سال پیش از انقلاب) با ایجاد سازمان انرژى اتمى و امضاى قرارداد برپایى نیروگاه هسته اى بوشهر با یک شرکت آلمانى و نیز مشارکت مالى در طرحهاى انرژى اتمى فرانسه فعالیت در زمینه ى انرژى هسته اى را آغاز کرد. لیکن پس از وقوع انقلاب و در پى آنچه که در ایران “مبارزه با استکبار جهانى” خوانده شد، پروژه هاى اتمى ایران همواره به دیده ى شک نگریسته شد و حتى روسیه که سعى کرده است خود را در کنار ایران نشان دهد، بارها در مورد نیروگاه بوشهر سیاست تعویق و تاخیر را در پیش گرفته است. * سرویس «واشنگتن پست» براى «الشرق الاوسط»