چگونگی مواجه با چالش‌های اقتصاد ایران در سال ۹۹

چگونگی مواجه با چالش‌های اقتصاد ایران در سال ۹۹

عصر اعتبار- هرچند دولت به لحاظ منابع به شدت در تنگنا قرار دارد، اما امید است که این شرایط سخت منجر به اجرای برخی اصلاحات شده و در نهایت به بهینه‌سازی مخارج و هزینه‌کرد دولت کمک کند.

نسخه قابل چاپ دوشنبه ۰۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۳:۵۵:۰۰

    به گزارش پایگاه خبری«عصر اعتبار» به نقل از ایبنا، اقتصاد ایران در سال 1399 با چالش‌های متعدد و زیادی روبروست. اقتصاد ایران در حالی با موضوع بسیار جدی شیوع ویروس کرونا مواجه شده که حتی قبل از شیوع نیز با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می‌کرد. نرخ تورم بالای 40 درصد در سال 1397 و عدم کاهش قابل توجه در سال 1398، باعث شده است تا قدرت خرید مردم در پایان سال 1398 نسبت به پایان سال 1396 به میزان قابل توجهی کاهش یابد. کاهش قدرت خرید، نه تنها مصرف کننده را با کاهش مصرف مواجه می‌کند، بلکه تولید کننده را نیز با کاهش تقاضا، نیاز به افزایش سرمایه در گردش، کاهش نقدینگی و افزایش بی‌ثباتی مواجه کرده و در نتیجه فرایند تولید را با مشکل مواجه می‌سازد.

    تحت این شرایط بسیاری از بنگاه‌ها در خطر تعطیلی قرار می‌گیرند. از طرف دیگر، دولت به شدت در تنگنای مالی قرار دارد. رشد اقتصادی تقریبا صفر در یک دهه گذشته که روند انباشت سرمایه را نیز منفی کرده است، باعث شده تا دولت منابعی برای حمایت از بنگاه‌ها و یا تحریک تقاضا در دست نداشته باشد. در نتیجه منابعی که برای این امر اختصاص می‌یابد، منابع تورم‌زا بوده که وضع را بدتر از قبل می‌کند.

    نقش سیاست مالی در شرایط کرونایی

    گذر از چالش کرونا، نیازمند تزریق منابع از طریق سیاست مالی است. اقتصاددانان معتقدند که از میان سیاست مالی و سیاست پولی، سیاست مالی به علت اثرگذاری سریع‌تر می‌تواند کمک بیشتری به گذر از بحران کرونا در شرایط فعلی بکند.

    اما اقتصادی که در یک دهه، هیچ ارزش افزوده‌ای تولید نکرده و درآمد سرانه در آن به طور مرتب کاهش یافته است، منابعی برای گذر کم‌خطر از این چالش ندارد. در اقتصادی که به طور مرتب سهم مصرف از درآمد افزایش یافته و سهم پس‌انداز (و در نتیجه سرمایه‌گذاری) کاهش یافته، خانوار و بنگاه به سختی می‌توانند با یک کاهش شدید در درآمدها و یا تعطیلی کسب و کارها مواجه شوند. از طرف دیگر، دولتی که همواره با مشکل کسری بودجه مواجه بوده و در سال‌های اخیر به علت افزایش تحریم‌ها و کاهش درآمدها این چالش پررنگ‌تر هم شده، منابعی برای حمایت از خانوار و بنگاه برای گذر از این شرایط ندارد.

    مشکل کسری بودجه دولت در سال 1399 بیش از پیش افزایش می‌یابد. دولت هم در طرف هزینه‌ها با افزایش مصارف و هم در طرف درآمدها با کاهش منابع مواجه بوده و در نتیجه کسری بودجه دولت به شدت افزایش خواهد یافت.

    با شیوع ویروس کرونا، هزینه‌های دولت هم به دلیل افزایش هزینه‌های بخش سلامت و هم به دلیل هزینه‌های طرح‌های حمایتی افزایش خواهد یافت. از سوی دیگر، شیوع ویروس کرونا علاوه بر افزایش هزینه‌های دولت، درآمدهای دولت را نیز از محل درآمدهای نفتی و درآمدهای مالیاتی به دلایل زیر کاهش خواهد داد.

    1- کاهش درآمدهای نفتی: کاهش قیمت نفت، درآمدهای نفتی را ایران تا نصف کاهش خواهد داد.

    2- کاهش درآمدهای مالیاتی: رکود ناشی از کرونا، پایه‌های مالیاتی را کاهش داده و در نتیجه درآمد مالیاتی دولت را کاهش ‌می‌دهد.

    چگونه می‌توان از این بحران عبور کرد؟

    هرچند دولت به شدت از سمت درآمدها با مشکل مواجه است. اما بودجه دولت و به طور کلی نحوه هزینه‌کرد دولت سرشار از منابعی است که به علت تخصیص‌های غیر هدفمند، از کارکرد کافی برخوردار نبوده و قابل صرفه‌جویی هستند.

    همانطور که اشاره شد مخارج دولت به علت اجرای سیاست‌های حمایتی باید افزایش یابد. به نظر می‌رسد اجرای سیاست‌های حمایتی در بهار 1399 به دنبال شیوع ویروس کرونا، بدون برداشت از منابع داخلی بانک‌ها و منابع بانک مرکزی، امکان پذیر نباشد. اما می‌توان تا پایان سال با اجرای سیاست‎‌های اصلاح بودجه‌ای بخشی از این برداشت‌ها را جبران کرد. بخشی از این منابع به شرح زیر است:

    الف- تعدیل ارزهای اختصاص داده شده با نرخ ترجیحی:

    در سال 1398 بیش از 14 میلیارد دلار ارز با نرخ ترجیحی اختصاص داده شده و این در حالی است که مصرف سرانه تقریبا از همه کالاهای اساسی کاهش یافته و قیمت کالاهای اساسی نیز متناسب با قیمت ارز کنترل نشده است. در صورتیکه در سال 1399 نصف این مقدار، یعنی تنها 7 هزار میلیارد تومان ارز به جای نرخ ترجیحی با نرخ نیما اختصاص یابد، در حدود 70 هزار میلیارد تومان منابع از این محل در اختیار دولت قرار خواهد گرفت.

    ب- اصلاح نظام مالیاتی:

    طی دو سال گذشته، افزایش شدید قیمت دارایی‌ها مانند مسکن، طلا و ارز و همچنین رشد قابل توجه شاخص بورس باعث افزایش ثروت در برخی از گروه‌های درآمدی شده است. یعنی هرچند اقتصاد در رکود بوده و درآمدهای مالیاتی دولت کاهش می‌یابد، اما با اصلاح قوانین مالیاتی و حذف معافیت‌ها، میتوان ضمن جبران بخشی از کسری بودجه، سیاست مالیاتی متوازن تری نیز داشت.

    ج- هدفمندسازی یارانه‌های غیر هدفمند:

    یارانه‌های غیر هدفمند سهم بزرگی از بودجه و منابع عمومی غیر بودجه‌ای را به خود اختصاص داده است. هدفمندسازی این منابع هم به کاهش هزینه‌ها کمک کرده و هم وضعیت معیشت خانوار را بهبود می‌بخشد.

    د- اصلاح نرخ ارز مبنای حقوق ورودی:

    نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی در حال حاضر همچنان 4200 تومان به ازای هر دلار است. بر اساس برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تغییر این نرخ به نرخ نیما در حدود 35 هزار میلیارد تومان عایدی برای دولت به همراه خواهد داشت. هرچند به واسطه این اصلاح، شاخص قیمت کالاهای وارداتی در حدود 6 درصد افزایش می‌یابد، اما در مقابل می‌تواند از حدود 8 درصد تورم ناشی از کسری بودجه بکاهد.

    در مجموع هرچند دولت به لحاظ منابع به شدت در تنگنا قرار دارد، اما امید است که این شرایط سخت منجر به اجرای برخی اصلاحات شده و در نهایت به بهینه‌سازی مخارج و هزینه‌کرد دولت کمک کند.

    برای آگاهی از تازه های بازار مالی و اعتباری، جدیدترین رویدادهای ایران و جهان اینستاگرام اعتبار را دنبال کنید جهت دریافت آخرین اخبار از طریق تلگرام به کانال اختصاصی عصر اعتبار بپیوندید دریافت آخرین نسخه از نرم افزار تلگرام برچسب ها
    • اقتصاد
    • ویروس کرونا
    مطالب مرتبط
    • اسپانیا خواستار تشکیل صندوق ۱۵۰۰ میلیارد یوریی برای کمک به اقتصادهای کرونا زده
    • یک بانک کره جنوبی به اتهام پولشویی برای ایران جریمه شد
    • پیشی گرفتن بودجه آلمان از آمریکا برای جبران خسارات اقتصادی کرونا
    • اختصاص ۵۰ هزار میلیارد تومان به بنگاه‌های آسیب‌دیده از کرونا
    • اختصاص ۵۰ هزار میلیارد تومان به بنگاه‌های آسیب‌دیده از کرونا
    • هزینه ۱۲۰ میلیارد یورویی قرنطینه برای فرانسه
    • سخنگوی دولت ارسال گزارش دیوان محاسبات به روحانی در اسفند ۹۸ را تأیید کرد
    • اگر پول‌ها بیاید دولت چقدر می‌تواند خرج کند؟
    • جاماندگان از یارانه نقدی از تمام حمایت‌های دولتی جاماندند
    • اهدای هزینه کمک معیشتی به ۱۰۰ هزار خانواده نیازمند

    منبع خبر: عصر اعتبار

    اخبار مرتبط: چگونگی مواجه با چالش‌های اقتصاد ایران در سال 99