آیا آمریکا می‌تواند خواب خود را علیه ایران تعبیر کند؟

مهسا مژدهی: بعد از دو سال از خروج ایالات متحده از توافق هسته ای، پمپئو در پی طرحی است که با آن بتواند به نحوی به برجام برگردد تا بتواند مانع از لغو تحریم تسلیحاتی در قطعانمه ۲۲۳۱ در ۲۷ مهرماه شود. اتکای پمپئو به قطعنامه ۲۲۳۱ است و می گوید از آنجایی که نام این کشور دراین قطعنامه قرار دارد،دستش برای دخالت درتوافق هسته ای باز بوده و می تواند هر وقت که خواست در آن خلل ایجاد کند.این گزارش که بعد پمپئو با اظهار نظرهایش آن را تائید کرد، مورد انتقادات بسیاری از مقامات جهان قرار گرفت. اما به نظر می رسد که ایالات متحده کماکان به دنبال همراه کردن اروپایی ها با خود است تا در شورای امنیت بتواند از رای آنها برای رسیدن به مقصود خود استفاده کند.

روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی با اشاره به اظهارات اخیر وزیر خارجه آمریکا در زمینه تمدید تحریمهای تسلیحاتی ایران نوشت: «مایک پمپئو» در حال تدوین یک استدلال حقوقی است که براساس آن واشنگتن همچنان یکی از مشارکت کنندگان توافق هسته‌ای ایران است؛ توافقی که «دونالد ترامپ» در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شده و آن را بدترین توافق تاریخ آمریکا خوانده است.

نیویورک تایمز در ادامه اشاره کرد که این اقدام بخشی از استراتژی پیچیده فشار به شورای امنیت سازمان ملل برای تمدید محدودیتهای تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران یا اعمال تحریمهای بسیار سختگیرانه است.این استراتژی طی روزهای گذشته ازسوی مقامات دولت آمریکا به عنوان شروع چرخه‌ای برای تصویب یک قطعنامه جدید در شورای امنیت که کشورها را ازصادرات تسلیحات متعارف به ایران منع می‌کند تشریح شده است.این روزنامه آمریکایی در ادامه نوشت: هر تلاشی برای تجدید محدودیتهای تسلیحاتی علیه ایران مطمئنا با مخالفت علنی یا غیرعلنی روسیه و چین در سازمان ملل مواجه خواهد شد. بر اساس این گزارش ، روسها پیش از این به همتایان اروپایی خود تاکید کرده‌اند که مشتاقانه منتظر آغاز فروش تسلیحات متعارف به ایران هستند.

"مهسا مژدهی: بعد از دو سال از خروج ایالات متحده از توافق هسته ای، پمپئو در پی طرحی است که با آن بتواند به نحوی به برجام برگردد تا بتواند مانع از لغو تحریم تسلیحاتی در قطعانمه ۲۲۳۱ در ۲۷ مهرماه شود"

بعد از انتشار این گزارش از سوی نیویورک تایمز و رو شدن دست مقامات آمریکایی، وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه آمریکا بعد از شکست تحقیرآمیز در کارزار فشار حداکثری خود به دنبال بازگشت به برجام است، از واشنگتن خواست به رؤیاپردازی پایان دهد.

ظریف در توئیترش نوشت:" دو سال پیش، مایک پمپئو و رئیسش، «پایان مشارکت ایالات متحده» در برجام را اعلام کردند، به خیال این که «فشار حداکثری» آن‌ها، ایران را به زانو در خواهد آورد. با توجه به شکست آشکار این سیاست، حالا وی می‌خواهد در برجام شریک باشد. دست از خیال‌پردازی بردارید: مردم ایران همیشه خودش درباره سرنوشتش تصمیم خواهد گرفت."

کمی بعد هیئت نمایندگی روسیه در وین به برخی ادعاهای اخیر مبنی بر اینکه آمریکا هنوز خود را از طرف‌های برجام می‌داند، واکنش نشان داد و تاکید کرد که واشنگتن در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد.

نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد هم روز یازدهم اردیبهشت،تکاپوی رژیم آمریکا برای تمدید محدودیت تسلیحاتی ایران را خلاف قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت دانست و گفت: این ادعا که هنوز دربرجام حضور دارند یک طنز بی‌سابقه تاریخی و ناپذیرفتنی است.

هیئت نمایندگی دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر به گزارش برخی رسانه‌ها مبنی بر این که آمریکا هنوز خود را یکی از طرف‌های برجام می‌داند تا از این طریق بتواند موجب تمدید تحریم تسلیحاتی سازمان ملل درخصوص ایران شود، واکنش نشان داد. در این پیام آمده بود: آمریکا در هشتم  ماه مه ۲۰۱۸ گفت که به عضویت خود در برنامه جامع اقدام مشترک پایان می دهد و آن را از بین می برد. اکنون ادعاهایی وجود دارد که آمریکا هنوز خود را یکی از طرف‌ها (در برجام) می داند.

آیا این یک موقعیت شبیه به "Catch-22" برای ایران، شورای امنیت سازمان ملل و تمام جهان است؟

واکنش مقامات آمریکایی و اروپایی چه بود؟

این گزارش حتی صدای آمریکایی ها را هم درآورد.مقام سابق وزارت خارجه آمریکا و رئیس اندیشکده شورای روابط خارجی به گزارش‌ها درباره طرح وزیر خارجه آمریکا برای استفاده از برجام به منظور تشدید فشار بر ایران واکنش نشان داد. ریچاد هاس که قبلاً مدیر دفتر برنامه‌ریزی‌های سیاسی در وزارت خارجه آمریکا بوده درباره طرح پمپئو برای بازگرداندن تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران در توئیتر نوشت: همان‌طور که وزیر خارجه اسبق آمریکا، جان بیکر می‌گفت از این هم آبی گرم نمی شود. دولت ترامپ با خروج یکجانبه از برجام عجولانه عمل کرد. اکنون با پیشبرد این طرح خودمان را بیشتر از ایران منزوی می‌کنیم آن هم در زمانی که تمرکزمان باید روی فعالیت‌های هسته‌ای ایران باشد.

«استفان والت» تحلیلگر ارشد آمریکایی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه هاروارد و از چهره‌های شناخته شده مکتب واقعگرایی هم  تلاش وزیر خارجه کشورش برای توسل به «مکانیسم ماشه» در برجام را امر و نهی کردن یک فرد مطلقه به همسر سابقش خوانده است. والت در پیامی توئیتری نوشت: «تلاش پمپئو برای کلید زدن ساز و کار بازگشت خودکار (مکانیسم ماشه) برجام بعد از اینکه ایالات متحده این توافق را رها کرد و دور انداخت، شبیه به کسی است که همسرش را رها می‌کند، طلاق می‌گیرد و سپس می‌گوید که اوست که درباره دیدار همسرش با دیگران تصمیم‌گیر است.»

دو روز بعد یک سناتور آمریکایی تصمیم وزیر امور خارجه این کشور برای ارائه طرحی حقوقی که موجب اعمال فشار بر شورای امنیت سازمان ملل برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران شود را مورد انتقاد قرار داد.