روزی برای مشورت

روزی برای مشورت گروه اسناد و اطلاع رسانی-نهم اردیبهشت روز شوراها نام گرفت، نهادی مهم و تاثیر گذار که شکل گیری آن از سوی امام خمینی (ره) نمایانگر جایگاه والای مشورت در جامعه اسلامی است.

مشورت، یکی از ارکان مهم تصمیم گیری در جوامع است. جامعه ای که در آن امر مشورت جایگاهی ندارد در نهایت به یک جامعه بسته و مستبد تبدیل می شود، اما در جوامعی که هم فکری و نظرخواهی، ملاک اساسی تصمیم گیریهاست، کامل ترین و بهترین مسیرهای پیشرفت برای افراد آن متصور است.

تصمیم گیری های اجتماعی در جنبه های گوناگون وقتی بهترین تصمیم و نظر است که مجموعه نظرها و پیشنهادهای افراد مسوول و صاحب نظر در آن لحاظ شده باشد. در حقیقت زمانی یک اندیشه صحیح و کامل برای پیشبرد اهداف جامعه شکل می گیرد که برخورد اندیشه ها و به چالش کشاندن آنها در سرلوحه کار قرارگرفته باشد و در آن صورت نتایج به دست آمده می تواند کامل ترین و دقیق ترین طرح ها و تصمیم ها باشد.

"روزی برای مشورت گروه اسناد و اطلاع رسانی-نهم اردیبهشت روز شوراها نام گرفت، نهادی مهم و تاثیر گذار که شکل گیری آن از سوی امام خمینی (ره) نمایانگر جایگاه والای مشورت در جامعه اسلامی است"

در قرآن کریم نیز به جایگاه مشورت و انجام آن اشاره شده است که می توان به مشورت ملکه سبا با سران کشور، مشورت مؤمنان با هم و مشورت پیامبر اکرم(ص ) با اصحاب و یاران اشاره کرد.

رسول اکرم (ص) با رعایت سنت مشورت، از یک سو، مسلمانان را متوجه اهمیت شورا می کردند و از سوی دیگر، به آنان می آموختند که بدین روش عمل کنند و مشورت را به عنوان یک اصل و قسمتی از برنامه حیات اجتماعی خویش قرار دهند.

آنچه مسلم است نظام شورایی در قوانین اسلامی از دموکراسی غربی مطلوب تر و جایگاهی برتر دارد؛ چرا که در نظام شورایی مطرح در اسلام مردم با دخالت در سرنوشت خویش، حق نظارت بر مجموعه سیاست گذاری ها و تصمیم گیری ها را دارند و با پیشنهادها و نظرات خود در اجرای امور، مشارکت و نقش موثر خود را بر طبق آیه 'و امرهم شوری بینهم 'در مقاطع مختلف ایفا می کنند.

در انقلاب اسلامی از اهمیت نقش و جایگاه شوراها نزد معمار کبیر انقلاب همین بس که ایشان‌ به‌ فاصله‌ کمتر از یک‌ ماه‌ پس‌ از انجام رفراندوم‌ جمهوری‌ اسلامی در نهم اردیبهشت ۱۳۵۸، طی‌ حکمی‌ شورای‌ انقلاب‌ را موظف‌ فرمودند که‌ بی‌ درنگ‌ آیین‌ نامه‌ اجرایی‌ تشکیل‌ شوراها را درجهت‌ حاکمیت‌ مردم‌ بر سرنوشت‌ خویش‌ تهیه‌ و تنظیم‌ و به‌ منظور اجرا در اختیار دولت‌ قرار دهند.

در قانون اساسی، هنگامی که در بیان اصول کلی حاکم بر نظام جمهوری اسلامی در اصل ششم شیوه اداره امور کشور را بر آراء عمومی مبتنی کرد و روش آن را انتخابات قرارداد، به موازات اشاره به انتخاب رییس جمهوری و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، از انتخاب اعضای شوراهای اسلامی نیز به عنوان ابزاری برای تحقق حاکمیت مردم و تجلی اراده عمومی یاد کرده است.

شوراها اصول‌ ششگانه‌ ای‌ دارد که‌ در فصل‌ هفتم قانون‌ اساسی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ به‌ عنوان‌یکی‌ از راهکارهای‌ حکومت مردمی در قوانین اسلامی به آن اشاره شده و در اصل ۱۰۰ این قانون‌ آمده‌ است‌ که :

'برای پیشبرد سریع برنامه های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورائی به نام شورای ده، بخش، شهر، شهرستان یا استان صورت می گیرد که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب می کنند. شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان و حدود وظایف و اختیارات و نحوه انتخاب ونظارت شوراهای مذکور و سلسله مراتب آنها را که باید با رعایت اصول وحدت ملی و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی و تابعیت حکومت مرکزی باشد قانون معین می کند'.

با این توضیحات می توان گفت شوراهای اسلامی شهر وروستا، بازوی شهرداران و دهیاران در اداره شهر یا ده هستند، اهمیت شوراهای شهر، به دلیل گستردگی مسایل و مشکلات جامعه شهری بیشتر از شوراهای روستایی است، بنابراین لازم است افراد متخصص و آگاه به مسائل روز برای این بخش انتخاب شوند.

نخستین انتخابات رسمی شوراها در چارچوب اجرای قانون اساسی در هفتم اسفند ۱۳۷۷ در راستای برنامه توسعه سیاسی و گسترش نهادهای مدنی و مشارکت عمومی برگزار شد و حدود ۱۸۵ هزار نفر اعضای اصلی و علی البدل از سوی مردم برگزیده شدند و در نهایت در نهم اردیبهشت ۱۳۷۸ شوراهای شهر و روستا به طور رسمی دوره چهار ساله مسوولیت خود را برای تحقق آرمان های امام راحل با پیام رهبر معظم انقلاب، آغاز کردند.

هرچند بطور طبیعی در زمان های مختلف پیرامون ضرورت‌ تشکیل نهاد مدنی‌ شورا و بروز مشکلات خاص سیاسی، اجتماعی در حاشیه‌ مسائل مربوط به این نهاد، مواردی را شاهد هستیم اما باید با تامل بیشتر در بحث مدیریت‌ شورایی‌، به دنبال آسیب‌ شناسی‌ و رفع آفت های مختلف در این زمینه بود تا بتوان فرهنگ شوراها را در جامعه نهادینه تر کرد.

"تصمیم گیری های اجتماعی در جنبه های گوناگون وقتی بهترین تصمیم و نظر است که مجموعه نظرها و پیشنهادهای افراد مسوول و صاحب نظر در آن لحاظ شده باشد"

شوراها به عنوان یک نهاد برگرفته از تعالیم اسلامی با زیرساخت فکری مبتنی بر مشارکت مردم، وحدت و انسجام نهفته در مردمسالاری دینی را به جهانیان نشان می دهد.

اطلاع**9131**1717