سیزده ۵۹ تجربه نویی است

تعداد بازدیدها: ۱۳ احمد محمداسماعیلی :نسل جوان در این چند ساله حضور جدی و تاثیرگذاری در سینمای ایران داشته‌است. بعد از درخشش اصغر فرهادی، بهرام توکلی، شهرام مکری و... سامان سالور کارگردان مستعد نسل جوان پس از ساخت چند فیلم جمع و جور و مستقل به خصوص فیلم تحسین شده «چند کیلو خرما برای مراسم تدفین» با ساخت فیلم اجتماعی دفاع مقدس سیزده ۵۹ توانایی خودش را در لیست هدایت یک تیم بزرگ و حرفه‌ای در جلو و پشت دوربین به اثبات رسانده است. فیلمسازی که به خصوص در ۱۰ دقیقه ابتدایی فیلم به خوبی توانایی خودش را در خلق درست صحنه‌های جنگی به اثبات رسانید. بعد از ساخت چند فیلم مستقل ساخت یک فیلم در ابعاد بزرگ‌تر را تجربه کردید، این مساله چگونه شکل گرفت؟ تجربه نویی را با ساخت فیلم سیزده ۵۹ به دست آوردم و با بازیگران مطرح، خوب، حرفه‌ای و نام‌آشنای سینمای ایران در ساخت فیلم همکاری کردم.

"تعداد بازدیدها: ۱۳ احمد محمداسماعیلی :نسل جوان در این چند ساله حضور جدی و تاثیرگذاری در سینمای ایران داشته‌است"باید در نظر داشت هر تجربه فیلمسازی‌ای تجربه نو و جدیدی است. حضور حرفه‌ای‌های سینما در پشت و جلوی دوربین به من اعتماد به نفس و انرژی مضاعفی داد. تمام دوستان فقط به وظیفه مشخص شده خودشان چه در عرصه بازیگری و چه سایر عرصه‌ها اکتفا نکرده بودند. و در یک مشارکت در کار گروهی باعث شدند فیلم به بهترین کیفیت ممکن ساخته شود اگر این دوستان در فیلم حضور پیدا نمی‌کردند یا فقط به حضور صرف‌شان بسنده می‌کردند شاید اصلا فیلم با چنین ویژگی و مختصاتی ساخته نمی‌شد. بنابراین علاقه‌ای ندارم که بخواهم فیلم سیزده ۵۹ را از سایر فیلم‌هایم به لحاظ کلیت جدا کنم.

به تمام فیلم‌هایی که ساخته‌ام علاقه دارم و برایم دارای جایگاه و اهمیت است و برای همه این فیلم‌ها زحمت کشیده‌ام. فیلم سیزده ۵۹ فیلم استاندارد و خوش‌ساختی است و به مخاطبش احترام می‌گذارد. این مساله با روایت درست و سرراست فیلمنامه و ساختاری درست به‌وجود آمده. هر فیلمی برای مطرح شدن نیازمند توجه مخاطب است. مخاطبی که با دیدن فیلم با شخصیت‌های آن احساس‌ همذات پنداری و نزدیکی کند این احساس نزدیکی و همدلی با حضور بازیگران حرفه‌ای و محبوب به بهترین شکل ممکن انجام خواهد شد.

"فیلمسازی که به خصوص در ۱۰ دقیقه ابتدایی فیلم به خوبی توانایی خودش را در خلق درست صحنه‌های جنگی به اثبات رسانید"جمشید مشایخی، بزرگ بازیگر سینمای ایران هستند و دست‌شان را می‌بوسم و برای کل گروه حرف‌ها و حضورشان انگیزه بود. شانس مهمی که ‌داشتم حضور یک تهیه‌کننده حرفه‌ای بود که باعث شد کل تیم بازیگری که اتفاقا پر بازیگر هم بود، یک کست و گروه حرفه‌ای به تمام معنا باشد. جمشید مشایخی، پرویز پرستویی، مهران احمدی، شاهرخ فروتنیان، علیرضا اوسیوند، محمود نظرعلیان، صابر ابر، سعید ابراهیمی‌فر، فرهاد اصلانی و‌ سیروس همتی همگی بازیگرانی هستند که سال‌ها در عرصه سینما، تئاتر و تلویزیون حضور جدی دارند و حضور این تعداد بازیگر حرفه‌ای برای من یک شانس و موقعیت بزرگ بود. صابر ابر بازیگر باهوشی است و جزو پدیده‌های جوان بازیگری این روزهای سینما و تئاتر ماست. حتی فرهاد اصلانی خیلی حرفه‌ای عمل کرد و برای من در طول کار کمک‌های زیادی انجام داد.

در فیلم سیزد ۵۹،‌سه نسل بازیگری در کنار هم حضور دارند، این مساله را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ بله، جمشید مشایخی جزو نسل اول، پرویز پرستویی، فرهاد اصلانی و شاهرخ فروتنیان جزو نسل میانی و صابر ابر و داریوش آشوری جزو بازیگران نسل جوان محسوب می‌شوند که ترکیب این سه نسل هارمونی خوبی را به‌وجود آورد. آیا انتخاب نام فیلم به دلیل وقوع جنگ در سال ۵۹ بود یا دلیل دیگری داشت؟ فیلم سیزده ۵۹ یک فیلم روز اجتماعی درباره موقعیت‌های امروز مردم جامعه است و موضوع جنگ در پس زمینه موضوع فیلم قابل ارزیابی و بررسی است. به نوعی فیلم سیزده ۵۹ سرگذشت امروز آدم‌های جنگ در دهه ۶۰ است و اینکه در تهران معاصر چگونه زندگی می‌کنند. فیلم سیزده ۵۹ چقدر می‌تواند شما را به‌عنوان فیلمسازی که با مخاطب گسترده‌ای ارتباط دارد به سینمای ایران معرفی کند؟ قصد داشتم فیلمی بسازم که در مقیاس گسترده بتواند اکران شود و با مردم ارتباط برقرار کند. البته تمام فیلم‌هایی که تا به حال ساخته‌ام می‌توانند با مخاطب فهیم، باهوشی و فرهنگ ایرانی ارتباط برقرار کنند.

"حضور حرفه‌ای‌های سینما در پشت و جلوی دوربین به من اعتماد به نفس و انرژی مضاعفی داد"متاسفانه نوع نگرش مسوولان فرهنگی و سیاستگذاری‌های اشتباه و نادرست اکران باعث شد فیلم‌هایم مهجور بمانند. بارها فیلم‌هایم را با تماشاگران دیده‌ام و تماشاگر با این فیلم‌ها ارتباط برقرار کرده است. و اما نکته مهم عدم فرصت اکران فیلم‌های قبلی‌ام است. مطمئن باشید مخاطب امروز سینمای ایران از دیدن فیلم‌های کمدی بی‌سروته و سخیف خسته شده و اکران این فیلم‌ها نشان داده مخاطبان عام سینما دیگر از این فیلم‌ها استقبالی نمی‌کنند و فروش این نوع آثار به‌شدت کاهش پیدا کرده و تهیه‌کنندگانی که بازار بسازوبفروش آنها مدتی رونق داشت، دیگر نمی‌توانند این سرمایه و سود را به دست بیاورند. مخاطبان سینما باید بدانند سینما یک هنر است تا تجارت و صنعت، هنر هفتم برای رونق و پویایی نیازمند تولیدات فیلم‌هایی در ژانرهای مختلف است.

سینمای ایران نه‌فقط در بحث اکران بلکه در تولید هم نیازمند توجه و بازنگری مجدد است و باید شرایط از جانب مسوولان به‌گونه‌ای مهیا و آماده شود که ظرفیت دیده شدن فیلم‌ها افزایش پیدا کند. در سال‌های قبل هم مخاطبان ثابت کرده‌اند در شرایطی که اکران برابر برای فیلم‌های فرهنگی و اجتماعی فراهم بوده از این فیلم‌ها استقبال شده است. معتقدم سیزده ۵۹ می‌تواند در اکران هم موفق باشد و اثرگذاری زیادی بین مردم جامعه داشته باشد. با تعادل میان تولیدات سالیانه و تعداد سالن‌های نمایش وضعیت اکران هم بهتر خواهد شد. چقدر اعتقاد دارید توانسته‌اید روایت متفاوتی از جنگ و آدم‌های جنگ در سیزده ۵۹ ارائه کنید؟ نکته مهم حس و حالی است که در ساختار یک فیلم وجود دارد و اینکه همه عوامل با نیت قلبی درست کارشان را انجام دادند.

"تمام دوستان فقط به وظیفه مشخص شده خودشان چه در عرصه بازیگری و چه سایر عرصه‌ها اکتفا نکرده بودند"مسعود سلامی فیلمبردار جوان و دوست قدیمی‌ام، محمد صابری، صدابردار، حسن روح‌پروری طراح صحنه و لباس و سایر دوستان در ارائه یک روایت جدید از سرنوشت آدم‌های جنگ کمکم کردند. الان حضور فیلم‌های جدی و ارزشمند از قبیل درباره الی... و جدایی نادر از سیمین به‌شدت در سینما کمرنگ شده و امیدوارم تولید فیلم‌های جدی گسترش بیشتری پیدا کند. در ساختار فیلم سیزده ۵۹ تلاش کردم در کوچک‌ترین جزئیات فیلم با دقت عمل کنم و از نکته‌ای در فیلم ساده عبور نکردم. به چه میزان فیلم سیزده ۵۹ را در ژانر جنگ می‌توانیم طبقه‌بندی کنیم؟ فیلم سیزده ۵۹ بیشتر یک فیلم اجتماعی محسوب می‌شود تا یک فیلم جنگی.

آدم‌های فیلم سیزده ۵۹ گذشته و عقبه حضور در جبهه‌های جنگ را داشته‌اند. درست است که فیلم با صحنه جنگ میان نیروهای ایرانی و سربازان عراقی شروع می‌شود، اما ۹۰ درصد فیلم در فضای معاصر و جامعه امروز شهری می‌گذرد. فیلم جنگی ساختن در شرایط فعلی سینمای ایران دشوار است، چقدر به این قضیه اعتقاد دارید؟ بله، همه می‌دانند تولید فیلم جنگی چه سختی‌هایی دارد و چرا کمتر در این ژانر در این سال‌های اخیر فیلمی ساخته می‌شود. امکانات و ادوات موجود برای تولید و ساخت صحنه‌های جنگی فیلم‌ها اصلا نمی‌تواند موثر و در حد قابل قبولی باشد. در شهرک سینمایی دفاع مقدس به زحمت می‌توانید چند تفنگ ژسه سالم را برای استفاده و فیلمبرداری تهیه کنید.

"بنابراین علاقه‌ای ندارم که بخواهم فیلم سیزده ۵۹ را از سایر فیلم‌هایم به لحاظ کلیت جدا کنم"تنها تانک موجود در شهرک‌ سینمایی هم فقط با هول دادن قابل استفاده است. باید در نظر داشت این کاستی و کمبودها به کیفیت تولید فیلم‌ صدمه و لطمه می‌زند و نمی‌شود آن خواسته‌ای که در ذهن برای فیلمبرداری صحنه‌های جنگی ترسیم شده را تبدیل به تصویر کرد و مجبور هستید از خیلی چیزها بگذرید. فیلم‌های دفاع مقدسی هم که ساخته می‌شود با سماجت، پیگیری و هوش سازندگانشان تولید می‌شود و برای ساخت این نوع فیلم‌ها باید کلی زحمت و مرارت تحمل کرد و با صرف وقت زیاد می‌توانید از ارگان‌های نظامی مجوزهای لازم را دریافت کنید. در شهرک سینمایی دفاع مقدس حتی برای استفاده از دوربین و لنزهای مورد نیاز با محدودیت مواجه هستید و با لوکیشن‌های سایر سریال‌ها یا مختصات شهری مواجه می‌شوید. برای ساخت فیلم از ارگان‌های نظامی چه کمک‌هایی دریافت کردید؟ بیشتر این حمایت برای دریافت مجوز استفاده از لوکیشن‌های شهرک سینمایی دفاع مقدس بود.

سینمای دفاع مقدس الان متولی ثابت و معینی ندارد و باید کلی حمایت و نیرو پشت‌سر شما باشد تا بتوانید فیلم دفاع مقدس و جنگی بسازید. به هر حال با این محدودیت‌ها تمام بچه‌های گروه تلاش کردند ۱۰ دقیقه ابتدایی فیلم را که در زمان جنگ بود، با بهترین کیفیت بسازند تا مخاطب با دیدن این صحنه‌ها احساس خوبی داشته باشد و بتواند بخشی از واقعیت صحنه‌های نبرد را در قاب تصویر ببیند. علاقه ندارید یک فیلم کاملا جنگی و دفاع مقدسی بسازید؟ ساخت فیلم جنگی به شرایط زیادی بستگی دارد. موقع ساخت فیلم سیزده ۵۹ نکات زیادی را بابت ساخت یک فیلم دفاع مقدس آموختم و این تجربیات، تجربیات خوبی برایم بود. آینده را نمی‌شود پیش‌بینی کرد و ممکن است شرایط ساخت فیلم جنگی فراهم شود.

"به تمام فیلم‌هایی که ساخته‌ام علاقه دارم و برایم دارای جایگاه و اهمیت است و برای همه این فیلم‌ها زحمت کشیده‌ام"البته بیشتر خودم را فیلمساز سینمای اجتماعی می‌دانم. چقدر اعتقاد دارید در فیلم سیزده ۵۹ نگاه جدیدی به آدم‌های جنگ ارائه کرده‌اید؟ ببینید در فیلم سیزده ۵۹ آسیدجلال در حکم یک مراد برای افراد تحت‌فرمانش در زمان جنگ بوده است. این آدم‌ها بعد از سال‌ها و پس از اینکه آسیدجلال در کما و بیهوشی بود، در تهران معاصر او را پیدا می‌کنند و دوباره دور او جمع می‌شوند تا در رکاب او قرار بگیرند. به هر حال فیلم یک اثر انسانی است که به واکاوی درون این آدم‌ها، تنهایی و مسائلی که با آنها درگیر هستند، می‌پردازد. همه شخصیت‌های فیلم به نوعی با گذشته و مسائل حالش عجین و درگیر هستند.

این آ‌دم‌ها در مقطع فعلی زمانی با چالش بزرگی به نام تغییرات در جامعه و ارزش‌هایی که حاکم شده روبه‌رو هستند. جامعه فعلی دیگر ایده‌آل‌هایش با دهه ۶۰ تفاوت پیدا کرده است. این مساله و تغییرات در نوع پوشش، افکار و عملکرد آدم‌ها قابل بازخوانی و مشاهده است. به همین دلیل است که اغلب در گوشه‌ای در کنج عزلت قرار گرفته‌اند و با حضور مجدد آسیدجلال، فرمانده‌شان دوباره وارد جامعه و شرایط اجتماعی می‌شوند. چقدر از موفقیت فیلم سیزده ۵۹ به بازی بازیگران وابسته است؟ باید در نظر داشت بازیگران یکی از مهم‌ترین و موثرترین اجزای تولید یک فیلم سینمایی هستند.

"مخاطبی که با دیدن فیلم با شخصیت‌های آن احساس‌ همذات پنداری و نزدیکی کند این احساس نزدیکی و همدلی با حضور بازیگران حرفه‌ای و محبوب به بهترین شکل ممکن انجام خواهد شد"بازی خوب، هماهنگ و موثر بازیگران یکی از عوامل موفقیت محسوب می‌شود. در زمینه هدایت بازیگران تلاش کردم بهترین شیوه را به کار ببرم و از همکاری با این بازیگران بزرگ لذت بردم. چه میزان از فیلمسازان جوان ما می‌توانند، در حوزه فیلمسازی سینمای ایران حضور بدی داشته باشند؟ خیلی از جوان‌های فیلمساز سینمای ایران بارها شایستگی خودشان را در عرصه‌های مختلف داخلی و خارجی نشان داده‌اند. اگر از این جوان‌ها حمایت و پشتیبانی لازم صورت بگیرد، به‌طور حتم می‌توانند فیلم‌های باارزش و باکیفیتی بسازند. در ساخت فیلم سیزده ۵۹ با اعتقاد قلبی و عشق کار کردم و امیدوارم مدیران و مسوولان سینمایی و به‌خصوص سینمای دفاع مقدس فیلمسازان را محدود به مقررات دست و پاگیر و رعایت خط قرمزها نکنند.

این رویکرد باعث می‌شود سینماگران و فیلمسازان به سمت ارائه کلیشه‌های امتحان پس داده در فیلم‌هایشان بروند. برای پویایی سینمای دفاع مقدس باید با یک نگاه آسیب‌شناسانه به موضوعات مختلف جنگ پرداخت. نگاه منطقی و اصولی، حمایت مسوولان و بازگو کردن واقعی شرایط دوران جنگ و آدم‌هایی که با جنگ در ارتباط بوده‌اند می‌توانند سرمنشاء تولیدات فیلم‌های خوب و قابل قبولی در حوزه سینمای اجتماعی و دفاع مقدس باشد