نحوه انتخاب کابینه دولت سیزدهم در مجلس چگونه است؟

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، رئیس جمهور منتخب بعد از در دست گرفتن دولت در ۱۵ مرداد ماه دو هفته زمان دارد لیست کابینه دولت خود را به مجلس شورای اسلامی ارائه کند از این رو ابراهیم رئیسی بعد از تنفیذ و تحلیف در مجلس شورای اسلامی باید هفته اول شهریورماه لیست اعضای کابینه دولت خود را به هیئت رئیسه مجلس تحویل دهد.

طبق آئین نامه مجلس رئیس‌جمهور موظف است حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز پس از انجام مراسم تحلیف یا سقوط دولت یا تغییر نیمی از وزراء از ابتدای شروع به‌کار دولت، ضمن تقدیم برنامه کلی، اسامی وزرای پیشنهادی وزارتخانه‌ها را که دارای تجربه و تخصص مرتبط هستند به همراه شرح حال، برنامه‌ها، سوابق و سمت‌های علمی و اجرائی و سایر امتیازات قابل استناد، به مجلس تسلیم کند. رئیس مجلس مکلف است نامه معرفی هیأت وزیران و ضمائم آن را در اولین جلسه علنی اعلام وصول و قرائت کند، سپس معرفی‌نامه و مستندات را برای بررسی به کمیسیون یا کمیسیون‌های تخصصی مرتبط ارجاع دهد.

کمیسیون یا کمیسیون‌های مرتبط موظفند پس از بررسی صلاحیت، انطباق مدارک، سوابق و برنامه‌های وزیر پیشنهادی و تطبیق آن‌ها با اسناد بالادستی ظرف مدت یک هفته گزارش خود را به هیأت‌رئیسه ارائه کنند تا برای اطلاع نمایندگان چاپ و توزیع شود. گزارش مذکور قبل از صحبت مخالفان و موافقان توسط سخنگو قرائت می‌شود.

فرصت سخنگو برای ارائه گزارش در مورد هر وزیر ده دقیقه است. در صورتی‌که بررسی برنامه وزیر پیشنهادی به بیش از یک کمیسیون تخصصی ارجاع شده باشد، سخنگوی هر کمیسیون حداکثر به مدت پنج دقیقه گزارش خود را ارائه می‌کند.

طبق ماده ۲۰۳ آئین نامه مجلس، یک هفته پس از معرفی دولت، برای بحث و بررسی خط‌مشی و اصول کلی برنامه دولت و أخذ رأی اعتماد برای هیأت وزیران جلسات مجلس به‌طور متوالی تشکیل می‏شود. با پیشنهاد رئیس و تصویب مجلس، جلسات به صورت صبح و بعدازظهر برگزار خواهد شد همچنین مجلس در این جلسات نطق نخواهد داشت.

همچنین طبق ماده ۲۰۴ قبل از تشکیل اولین جلسه بررسی برنامه‏های دولت و أخذ رأی اعتماد هیأت وزیران، نمایندگان مخالف و موافق برنامه، خط مشی و اصول کلی و ترکیب هیأت وزیران و نیز نمایندگان مخالف و موافق هریک از وزیران به تفکیک برنامه و هر وزیر در برگه‏های جداگانه یا دستگاه الکترونیک ثبت نام می‏کنند.

هریک از نمایندگان حق دارند تمام یا قسمتی از وقت خود را دراختیار نماینده دیگر قرار دهد.

"گزارش مذکور قبل از صحبت مخالفان و موافقان توسط سخنگو قرائت می‌شود.فرصت سخنگو برای ارائه گزارش در مورد هر وزیر ده دقیقه است"در شروع بحث در مورد هیأت وزیران، رئیس‌جمهور برنامه دولت را تشریح و ضمن معرفی وزیران از ترکیب هیأت وزیران دفاع خواهد کرد. پس از آن مجلس، بررسی برنامه دولت و ترکیب هیأت وزیران را با اظهارات پنج نفر از نمایندگان مخالف و پنج نفر از نمایندگان موافق با حفظ ترتیب یک نفر مخالف و یک نفر موافق و هر کدام برای مدت پانزده دقیقه انجام خواهد داد.

رئیس‌جمهور یا کسانی که او تعیین خواهد کرد به سؤالات واظهارات مخالفان پاسخ می‏دهند. مجموع مدت نطق اولیه رئیس‌جمهور و دفاعیات اخیر دوونیم ساعت خواهد بود. در پی اظهارات و دفاعیات رئیس‌جمهور، مجلس شور در مورد برنامه‏ها و صلاحیت هر‌یک از وزیران را به صورت جداگانه آغاز خواهد کرد. در مورد هر وزیر دو نفر از نمایندگان مخالف و دو نفر از نمایندگان موافق با حفظ ترتیب یک نفر مخالف و موافق هرکدام برای مدت پانزده دقیقه فرصت خواهند داشت.

پس از آن وزیر و در صورت صلاحدید رئیس‌جمهور به مدت سی دقیقه برای دفاع از برنامه و صلاحیت وزیر مطروحه وقت خواهند داشت. بحث و بررسی برای تک‌تک وزیران به‌ترتیب حروف الفبای وزارتخانه به همین شیوه انجام می‏گیرد، رئیس‌جمهور می‏تواند با استفاده از وقت وزیران در پایان و به‏طور یکجا از آنان دفاع کند. پس از آن رأی‏گیری به‌عمل می‏آید و شمارش و اعلام نتیجه آراء پس از رأی‏گیری برای همه وزرا صورت خواهد گرفت. سؤالات کتبی نمایندگان در طول مدتی که برنامه دولت مطرح است از طریق رئیس‌مجلس به رئیس‌جمهور یا وزیر مربوط داده خواهد شد.

همچنین طبق تبصره ۱ آئین نامه مجلس در موارد معرفی یک یا چند وزیر (کمتر از نصف مجموع وزرا) پس از نطق اولیه رئیس‌جمهور به مدت یک ساعت بدون بحث در کلیات برنامه‏ها و ترکیب هیأت‏وزیران تنها در مورد برنامه‏ها و صلاحیت وزیران پیشنهادی به‌ترتیب فوق‏الذکر اقدام خواهد شد.

طبق تبصره ۲ چنانچه مجلس به یک یا چند وزیر رأی اعتماد نداد و یا وزارتخانه‌ای به هردلیل وزیر نداشته باشد رئیس‌جمهور موظف است با رعایت اصل یکصد و سی و پنجم (۱۳۵) قانون اساسی حداکثر قبل از سه ماه فرد یا افراد دیگری را برای أخذ رأی به مجلس معرفی کند.