تولید قرص ضدکرونا هم به سرنوشت "واکسن بومی" دچار می‌شود؟

تولید قرص ضدکرونا هم به سرنوشت "واکسن بومی" دچار می‌شود؟
صدای آلمان
صدای آلمان - ۲ آذر ۱۴۰۰

همزمان با پررنگ‌تر شدن اخبار مربوط به پیشرفت واکسیناسیون و کاهش مرگ‌ومیر در ایران خبرهای مربوط به پروژه‌های تولید واکسن داخلی کم‌رنگ و کم‌رنگ‌تر می‌شوند. در ایران ۹ واکسن کرونای تولید داخل موفق به دریافت مجوزهای سازمان غذا و دارو برای کارآزمایی‌های بالینی شدند.

از این ۹ واکسن تنها واکسن کووایران برکت و پاستوکووک (همکاری انستیتو پاستور ایران و موسسه فینلای کوبا) وارد فاز تزریق عمومی شدند و واکسن اسپایکوژن (همکاری شرکت سیناژن با استرالیا) مجوز مصرف اضطراری دریافت کرده است.

اما بیست و یک ‌ماه پس از تایید رسمی „اولین مورد ابتلا به کرونا" در ایران هیچ یک از این واکسن‌ها به غیر از واکسن برکت، آن هم با سهمی بسیار کوچک جایی در "سبد واکسیناسیون" در ایران ندارند.

زمستان ۱۳۹۹ مصطفی قانعی، رئیس کمیته علمی ستاد ملی مقابله با کرونا از فراهم شدن مقدمات ساخت واکسن‌های مختلف کرونا در ایران خبر داد و گفت: «تا شهریور ۱۴۰۰ واکسن ایرانی کرونا در انواع مختلف به مرحله تولید می‌رسد و ایران قطب تولید واکسن در دنیا می‌شود.»

به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

قرار بود تا پایان تابستان ۱۴۰۰ شفافارمد، شرکت تولیدکننده واکسن برکت ۵۰ میلیون دوز این واکسن را به وزارت بهداشت تحویل دهد. این در حالی است که بر اساس گزارش‌های رسانه‌‌های داخلی ایران، مجموع واکسن‌های تحویل داده شده از سوی تولیدکننده‌های داخلی به وزارت بهداشت تا اواخر مهرماه سال جاری به ۱۵ میلیون دوز هم نرسیده و بیشترین نیاز کشور با واردات واکسن‌های خارجی تامین می‌شود.

همشهری آنلاین در گزارشی درباره چالش‌های موجود بر سر راه تولید واکسن‌های ایرانی نوشت: «با افزایش واردات و تزریق واکسن، روند آزمایش‌های بالینی واکسن‌های داخلی کندتر شده و احتمالا به تخریب پروژه‌های ایرانی - ملی واکسن‌های کرونا در کشور منجر خواهد شد.»

 اما چه شد که تولید واکسن داخلی اولویت نخست نماند؟

نمک بر زخم بازماندگان

بنا بر آمار رسمی پیشرفت کمپین واکسیناسیون کرونا در ایران، کاهش چشم‌گیر مرگ‌ومیر در اثر ابتلا به کووید ۱۹ را در پی داشته است. با این وجود این ویروس تا اواخر آبان ماه سال جاری بنا به آمارهای رسمی جان بیش از ۱۲۸ هزار و ۹۰۰ نفر را در ایران گرفت. کاهش تلفات در پی افزایش شمار واکسینه‌شده‌ها بی‌شک نمک بر زخم خانواده‌‌هایی است که عزیزان خود را  در جریان همه‌گیری کرونا و به سبب مواضع و مسامحه مسئولان کشور در تامین واکسن، از دست دادند.

بسیاری از کارشناسان و حتی برخی از مسئولان امور پزشکی و درمانی در ایران معتقدند وعده‌های تولیدکنندگان واکسن داخلی بی‌تردید به یکی از موانع اصلی بر سر راه خرید واکسن خارجی و واردات زودهنگام آن تبدیل شد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

 مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تا جایی پیش رفت که حتی در گزارشی در بهمن ماه سال ۱۳۹۹ با اشاره به احتمال تولید واکسن داخلی در بهار ۱۴۰۰، توصیه کرد واکسیناسیون عمومی به تعویق انداخته شود.

"همزمان با پررنگ‌تر شدن اخبار مربوط به پیشرفت واکسیناسیون و کاهش مرگ‌ومیر در ایران خبرهای مربوط به پروژه‌های تولید واکسن داخلی کم‌رنگ و کم‌رنگ‌تر می‌شوند"مرکز پژوهش‌ها در این گزارش همچنین با تأکید بر آمادگی شرکت فایزر برای فروش ۱۲ میلیون دوز واکسن کرونا از طریق کوواکس، این پیشنهاد را تلاش برای انجام «آزمون و خطا بر روی مردم ایران» خواند.

حدود یک ماه پیش از انتشار گزارش مرکز پژوهش‌ها، سیدعلی خامنه‌‌ای، رهبر جمهوری اسلامی نیز با دلایل مشابهی واردات واکسن از آمریکا و بریتانیا به ایران را ممنوع اعلام کرده بود که در نهایت به لغو واردات محموله واکسن فایزر از سوی هلال احمر انجامید. خامنه‌ای چندی بعد در پی افزایش انتقادها و نارضایتی‌ها زمانی که شمار کشته‌های روزانه به چند صد نفر می‌رسید، تغییر موضع داد و کرونا را "مسئله اول" کشور خواند و گفت واکسن مورد نیاز مردم باید "به هر شکل ممکن" تهیه شود.

ظاهرا یکی از انگیزه‌های خامنه‌ای در صدور این فرمان حمایت از واکسن ایرانی برکت بوده که قرار بود در یکی از شرکت‌های زیر مجموعه "ستاد اجرایی فرمان امام"، از نهادهای تحت نظر او تولید شود. خامنه‌ای برای تبلیغ این واکسن حتی به اجرای نمایش دریافت آن مقابل دوربین تلویزیون هم اقدام کرد.

منتفی‌شدن ناگهانی اولویت ساخت واکسن داخلی و اقدام به وارد کردن واکسن‌های خارجی پرسش‌های زیادی را به ویژه در میان بازماندگان جان‌باختگان کرونا برانگیخت که مورد توجه برخی رسانه‌‌های داخلی نیز قرار گرفت.

سیمین کاظمی، جامعه‌شناس سلامت در گفت‌وگویی در همین ارتباط با روزنامه «شرق» گفت: «نظام سلامت ایران متولی اصلی برنامه پیشگیری است، ولی در دوره همه‌گیری نتوانست استقلال خود را حفظ کند و به این ترتیب امر سلامت دستخوش تعارض منافع گروهی و جناحی شد. مسائلی مثل تولید واکسن‌های داخلی متعدد و اکثرا با کارایی و اثربخشی مبهم، تقلا بر سر ورود واکسن از سوی گروه‌های خاص و سپردن واردات واکسن به شرکت‌های خصوصی، همگی این پیام را به جامعه منتقل کرد که آنچه برای نظام سلامت اهمیت درجه اول ندارد، سلامت عمومی است.»

سرنوشت واکسن کرونا در انتظار قرص کرونا؟

شرکت داروسازی آمریکایی فایزر به تازگی دارویی به بازار عرضه کرده که بر اساس نتایج پژوهش‌ها در جلوگیری از بروز روند حاد بیماری کووید ۱۹ و مرگ بر اثر آن تا ۸۹ درصد  موثر است. شرکت فایزر همچنین با تاکید بر تهدید کرونا بر سلامت همگانی اعلام کرد به ۹۵ کشور جهان از جمله ایران بدون دریافت حق کشف اجازه تولید قرص کرونای فایزر را خواهد داد.

„همشهری” شنبه ۲۹ آبان در گزارشی درباره اما و اگرهای ممکن در مسیر انتقال تکنولوژی و تولید این دارو در ایران نوشت آن طور که بررسی‌های این رسانه نشان می‌دهد، تاکنون مصرف این دارو در کمیته علمی کرونا مطرح نشده و سازمان غذا و دارو هم فعلا تصمیمی برای راه‌اندازی خط تولید این داروی آمریکایی در ایران ندارد.

این روزنامه همچنین به نقل از یک مقام مسئول در وزارت بهداشت که نخواسته نامش فاش شود، نوشت: »راه‌اندازی خط تولید و دسترسی به این دارو چهار شرط دارد؛ تأیید کمیسیون مربوطه در سازمان غذا و دارو، بر هم نخوردن نظام دارویی کشور، جمع‌بندی حقوق مالکیت فکری و ثبت در فهرست دارویی کشور.« عبور از تمام این مراحل بی‌تردید تولید داخلی قرص کرونا در ایران را به تأخیر خواهد انداخت.

خبرگزاری ایسنا هم در مطلبی درباره راه‌اندازی خط تولید داروی جدید شرکت فایزر با اشاره به مشکلات صنعت دارویی ایران، دسترسی به این دارو در آینده نزدیک را امکان‌‌ناپذیر خواند.

ایسنا در گزارش خود درخواست‌نکردن مجوز مصرف اضطراری این دارو از سوی ایران و همچنین تأکید بر ساخت نوع بومی این قرص را دلایلی نامید که می‌توانند منجر به تکرار سرنوشت واکسن‌ فایزر برای „پاکسلوید” شود.

گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال تعیین دوباره اولویت‌های اشتباه و امکان تکرار یک فاجعه در ارتباط با تولید قرص پاکسلوید شرکت فایزر صداهای منتقد را نیز بالا برده است.

جلیل رحیمی جهان‌آبادی، نماینده تربت جام و تایباد یکشنبه ۳۰ آبان در حساب توییتر خود نوشت: «خط و نشان کشیدن‌های برخی مسئولان و مافیای داروی کشور برای ممانعت از ورود قرص درمانی کرونا به کشورشروع شده! باید هر فردی که مانع دسترسی مردم به دارو‌ و واکسن کرونا شود را به دلیل ارتکاب "جنایت علیه بشریت" و "قتل عمد" تحت تعقیب داخلی و بین المللی قرار داد تا بدانند ملت بی پناه نیست.»

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    ورود یک محموله جدید واکسن

    خبرگزاری ایرنا روز یکشنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ اعلام کرد که یک محموله دیگر واکسن حاوی یک میلیون و ۱۱۰ هزار دوز توسط جمعیت هلال احمر از چین به کشور وارد شده و در فرودگاه امام خمینی به وزارت بهداشت تحویل داده شده است.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    ورود بیش از ۱۸ میلیون دوز واکسن

    به گفته کریم همتی، رئیس جمعیت هلال احمر تاکنون ۱۶ محموله شامل ۱۸ میلیون و ۱۷۰ هزار دوز واکسن توسط ۱۸ پرواز به کشور منتقل شده است.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    هدیه واکسن چینی به ایران

    خبرگزاری ایرنا روز ۲۶ مرداد به نقل از رضا زبیب، دستیار وزیر امور خارجه نوشت: «امروز چهارمین بسته هدیه چین (۷۰۰ هزار دوز) رسید که جمعا تاکنون یک میلیون و ۵۵۰ هزار دوز هدیه از چین وارد کشور شده است».

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    هدیه واکسن ژاپنی به ایران

    خبرگزاری دولتی ایرانا روز ۲۲ تیر به نقل از توشیمیتسو موتگی، وزیر خارجه ژاپن از اهدای ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار دز واکسن آسترازنکا از این کشور به ایران خبر داد.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    مجموع واکسن‌های وارداتی و اهدایی

    به گفته هلال احمر، تاکنون ۱۸ میلیون و ۱۷۰ هزار دوز واکسن به کشور وارد شده است. ایران تاکنون حداقل یک میلیون و ۵۵۰ هزار دوز واکسن چینی و ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار دوز واکسن از ژاپن هدیه دریافت کرده است که مجموع واکسن‌های وارد ایران شده را به ۲۲ میلیون و ۶۲۰ هزار دوز می‌رساند.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    تعداد واکسن‌های ایرانی "بیش از واکسن‌‌های جهان"

    مدتی پس از آغاز همه‌گیری کرونا در سراسر جهان، هر از چند گاهی مقامات ایرانی از یک واکسن رونمایی می‌کردند. سعید نمکی، وزیر بهداشت دولت حسن روحانی و دیگرمقام‌ها هم دائما از "تولید میلیونی"، "تبدیل شدن ایران به قطب بزرگ تولید و صادرات واکسن" خبر می‌دادند و حتی نمکی از تزریق "واکسن ملی در بهار" خبر داده بود. همه این ادعاها با موج پنجم فرو ریخت.

    "با این وجود این ویروس تا اواخر آبان ماه سال جاری بنا به آمارهای رسمی جان بیش از ۱۲۸ هزار و ۹۰۰ نفر را در ایران گرفت"

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    چقدر واکسن تزریق شده است؟

    در قبال ۲۲ میلیون و ۶۲۰ هزار دوز واکسن وارداتی و هدیه گرفته شده از سوی ایران، وزارت بهداشت اعلام کرده است که تاکنون ۲۲ میلیون و ۷ هزار و ۵۱۴ دوز واکسن به مردم تزریق شده است. این عدد شامل ۱۶ میلیون و ۴۷۶ هزار و ۲۵۷ تزریق دوز اول واکسن کرونا و ۵ میلیون و ۵۳۱ هزار و ۲۵۷ تزریق دوز دوم واکسن کرونا است.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    تحویل دهنده ۵۰ میلیون دز واکسن، معاون رئیس‌جمهور شد

    محمد مخبر، رئیس پیشین ستاد اجرایی فرمان امام که اکنون معاون رئیس‌جمهور شده است در ۲۶ تیر ادعا کرد که تا پایان شهریور۵۰ میلیون دوز واکسن برکت تحویل داده می‌شود. او با اشاره به این که خط سه تولید واکسن نیز تا پایان مرداد راه‌اندازی می‌شود، گفته بود: «این خط هفته‌ای ۶ میلیون دوز واکسن تولید می‌کند و این ارقام را که کنار هم می‌گذاریم تولید ۵۰ میلیون دوز تا پایان شهریور محقق خواهد شد.»

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    به‌جای تولید ۵۰ میلیون حالا ۳۰ میلیون وارد می‌شود

    غلامحسین اسماعیلی، رئیس دفتر ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران روز سه‌شنبه ۲۶ مرداد گفت: «غیر از وارداتی که تاکنون داشته‌ایم، احتمالا تا نیمه اول شهریورماه حدود ۳۰ میلیون دوز واکسن وارد خواهیم کرد». پیشتر محمد مخبر، رئیس پیشین ستاد اجرایی فرمان امام که اکنون معاون رئیس‌جمهور شده از تولید و تحویل ۵۰ میلیون دوز واکسن برکت به وزارت بهداشت خبر داده بود.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    پس واکسن‌های ایرانی کجا هستند؟

    درست روز یکشنبه که هلال احمر از ورود محموله شانزدهم خبر داد، خبرگزاری تسنیم هم به نقل از سردار سلامی، فرمانده سپاه پاسداران خبر داد که "واکسن نورا طی چند ماه آینده به مرحله نهایی می‌رسد". در حالی که فعلا روزانه بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ نفر بر اثر کرونا جان می‌دهند، او مشخص نکرد دقیقا منظورش از چند ماه و "مرحله نهایی" چیست.

    آیا منظورش "مرحله نهایی آزمایش بالینی؟" است یا"مرحله نهایی تولید انبوه؟".

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    در صف اکسیژن

    در موج پنجم کرونا که به علت عزاداری‌های محرم بدون تردید مدت آن طولانی‌تر خواهد شد، بیمارستان‌ها دیگر تخت خالی برای پذیرش بیماران ندارند. کپسول‌های اکسیژن به‌سختی پیدا می‌شوند و شهروندان برای خرید یک کپسول ۱۰ لیتری در حدود ۳ میلیون تومان و برای اجاره روزانه‌ آن حداقل ۵۰ هزار تومان پرداخت می‌کنند. کمبود دارو و سرم نیز بر این معضل افزوده شده است.

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    ورود واکسن ممنوع

    در حالی که ایران وارد موج پنجم کرونا می‌شد، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ورود واکسن‌های آمریکایی و انگلیسی به کشور را ممنوع اعلام کرد. او پس از ماه‌ها تعلل در واکسیناسیون عمومی و بعد از مرگ ده‌ها هزار تن "کرونا را مسئله مبرم ایران خواند و خواهان تامین واکسن به هر شکل ممکن شد".

  • گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟

    در صف تدفین

    ایران پس از آمریکا، هند و برزیل چهارمین کشور کرونایی جهان است.

    " گزارش تصویری: از واکسن‌های ایرانی کرونا چه خبر؟ مجموع واکسن‌های وارداتی و اهدایی به گفته هلال احمر، تاکنون ۱۸ میلیون و ۱۷۰ هزار دوز واکسن به کشور وارد شده است"شمار جانباختگان از مرز ۱۰۰ هزار نفر گذشته است. بسیاری از شخصیت‌ها و فعالان سیاسی و مدنی به مدیریت غلط و فاجعه‌بار کرونا در ایران اعتراض کرده‌اند. ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی علی خامنه‌ای را متهم کرد که کرونا را تبدیل به "آلت قتاله‌ای علیه مردم ایران" کرده است. شش وکیل نیز بر آن بودند علیه مقامات مسئول شکایت کنند که بازداشت شدند.

    نویسنده: محمود صالحی



.

منابع خبر

اخبار مرتبط