مرگ گروگان و گروگانگیر به فاصله یک روز
مرگ گروگان و گروگانگیر به فاصله یک روز
- مهرداد فرهمند
- بیبیسی
منبع تصویر،
Getty Images
توضیح تصویر،
از راست به چپ: انیس نقاش، احمد زکی یمانی (وزیر نفت پیشین عربستان)، کارلوس (معروف به شغال)، جمشید آموزگار( نخستوزیر پیشین ایران)
انیس نقاش را ایرانیان با سوء قصد نافرجامش به جان شاپور بختیار، آخرین نخست وزیر شاهنشاهی می شناسند اما در سطح جهانی، نام او با رخداد تاریخی مهمتری گره خورده: گروگانگیری شرکت کنندگان نشست اوپک در وین در دسامبر ۱۹۷۵ (دی ۱۳۵۴). انیس نقاش به گفته خودش در این رخداد، جان نخست وزیر ایرانی دیگری را به جای اینکه بگیرد، نجات داد: جمشید آموزگار که آن زمان وزیر نفت بود. از تصادف روزگار، دیگر گروگان انیس نقاش یعنی احمد زکی یمانی، وزیر نفت پیشین عربستان، امروز و به فاصله کمتر از یک روز از او درگذشت.
جمشید آموزگار و احمد زکی یمانی، هدف اصلی آن گروگانگیری بودند. در آن زمان، گروگانگیران انگیزه خود را رساندن صدای فلسطینیان به جهانیان اعلام و دولت اتریش را مجبور کردند هر دو ساعت یک بار بیانیه ای در حمایت از فلسطینیان از رادیو پخش کند وگرنه گروگانها را می کشند؛ اما انیس نقاش بعدها فاش کرد که انگیزه اصلی گروگانگیری، گرفتن پول از دولتهای ایران و سعودی بوده است.
منبع تصویر،
Getty Images
توضیح تصویر،
جمشید آموزگار (راست)، احمد زکی یمانی (چپ)
گروگانگیری در زمانی رخ داد که لبنان بتازگی صحنه جنگ داخلی میان فلسطینیان و فالانژهای مسیحی شده بود. ایران و عربستان سعودی برای جلوگیری از گسترش نفوذ فلسطینیان، به فالانژهای لبنانی کمک مالی می کردند.
"انیس نقاش به گفته خودش در این رخداد، جان نخست وزیر ایرانی دیگری را به جای اینکه بگیرد، نجات داد: جمشید آموزگار که آن زمان وزیر نفت بود"در لبنان، چپگرایان (عمدتا شیعه و دروزی و مسیحی) و ناصریستها (عمدتا سنی) به فلسطینیها پیوسته و با فالانژهای مسیحی می جنگیدند. یکی از سران جبهه خلق برای آزادی فلسطین به نام ودیع حداد، که لبنانی مسیحی بود، برای اینکه دولتهای ایران و سعودی را وادار به ترک حمایت از فالانژهای مسیحی کند، گروگانگیری شرکت کنندگان نشست اوپک را طرحریزی می کند و اجرای این عملیات را به انیس نقاش می سپارد.
انیس نقاش از شانزده سالگی به جنبش فتح پیوسته بود. پس از چند سال فعالیت، به دستور جنبش فتح به گروه ودیع حداد می پیوندد که کارش اجرای عملیات برونمرزی (همچون هواپیماربایی) و همچنین اداره امور اطلاعاتی و ضداطلاعاتی درون گروههای مسلح فلسطینی بود. ودیع حداد عملا مستقل از سران گروههای فلسطینی فعالیت میکرد و انیس نقاش به گفته خودش، نفوذی جنبش فتح در گروه او بود.
انیس نقاش که بود؟
انیس نقاش برای اجرای عملیات گروگانگیری با کارلوس (معروف به شغال) همراه می شود که اهل ونزوئلا و از بحث برانگیزترین و ماجراجوترین چهره های تاریخ معاصر جهان است، دشمنانش او را تروریست بین المللی و دوستانش مبارز انقلابی جهانی می دانند. انیس نقاش و کارلوس تیمی شش نفره شکل می دهند و گروگانگیری را اجرا می کنند.
در آن زمان غیر از کارلوس، تنها هویت یک زن و مرد آلمانی عضو این تیم فاش شد و گفته شد هدایت کننده عملیات در کنار کارلوس، فردی به نام خالد بوده که هیچگاه هویت اصلی اش به دست نیامد.
منبع تصویر،
Reuters
توضیح تصویر،
کارلوس در سال ۲۰۰۴
در بیست و پنجمین سالگرد گروگانگیری وین (دسامبر ۲۰۰۰) انیس نقاش در تلویزیون الجزیره ظاهر شد و برای نخستین بار اذعان کرد که خالد، خود او بوده است. انیس نقاش در این گفتگوی تلویزیونی فاش کرد که هدف اصلی گروگانگیری این بوده که جمشید آموزگار و زکی یمانی، هر یک در مقابل دریافت پنج میلیون دلار از دولتهای ایران و سعودی آزاد شوند و "رساندن صدای فلسطینیان به گوش جهانیان" تنها پوششی ظاهری و تبلیغاتی بوده است. در نهایت هم دولت عربستان این مبلغ را از جانب خودش و ایران می پردازد و گروگانها که به الجزایر برده شده بودند، آزاد می شوند. اما نه دولتهای ایران و سعودی و نه گروگانگیران یا گروههای فلسطینی، رد و بدل پول را علنی نمی کنند.
نکته دیگری که انیس نقاش در این گفتگو فاش کرد این بود که گروگانگیری به خواست یکی از دولتهای عربی عضو اوپک انجام گرفته بوده اما حاضر نشد نام این دولت را بگوید. گفت فاش کردن این نام همچون روغن ریختن روی آتش است.
"از تصادف روزگار، دیگر گروگان انیس نقاش یعنی احمد زکی یمانی، وزیر نفت پیشین عربستان، امروز و به فاصله کمتر از یک روز از او درگذشت.جمشید آموزگار و احمد زکی یمانی، هدف اصلی آن گروگانگیری بودند"او افزود که خواست آن دولت عربی این بوده که پس از دریافت پول، جمشید آموزگار و زکی یمانی را بکشند. ولی او و کارلوس با اینکه ودیع حداد دستور قتل این دو گروگان را به آنها داده بوده، با هم قرار می گذارند که دست به این قتل نزنند چون آن را بشدت به زیان مبارزات فلسطینیان می دانستند. از همین روست که انیس نقاش خود را نجات دهنده جان جمشید آموزگار و زکی یمانی می دانست.
بیشتر بخوانید:
- جمشید آموزگار درگذشت
- کارلوس شغال، انیس نقاش، شاه و خلخالی
- هفت نکته درباره اوپک و ایران
- احمد زکی یمانی؛ درگذشت وزیر نفت قدرتمندی که گروگان کارلوس شد
- انیس نقاش، عامل اولین ترور شاپور بختیار درگذشت
- انیس نقاش: از تهران گفتند که بختیار باید هرچه زودتر کشته شود
هم شواهد حکایت می کند و هم اظهارات هانس یواخیم کلاین (گروگانگیر آلمانی) در دادگاه مؤید آن است که دولتی عربی که خواهان گروگانگیری و قتل جمشید آموزگار و زکی یمانی بود، به احتمال زیاد لیبی بوده است و این عملیات به طور مشخص به دستور مستقیم معمر قذافی رهبر لیبی انجام گرفت.
چهل و پنج سال پس از گروگانگیری، از میان گروگانگیرها کارلوس زنده مانده که در فرانسه دوران محکومیت ابد را می گذارند و هانس یواخیم کلاین که او هم در فرانسه اما آزادانه با خانواده اش زندگی می کند. هویت و سرنوشت دو تن از گروگانگیران هیچگاه فاش نشد.
جمشید آموزگار چهار سال پیش در امریکا درگذشت و انیس نقاش دیروز در دمشق و زکی یمانی امروز در لندن درگذشتند.
اخبار مرتبط
دیگر اخبار این روز
حق کپی © ۲۰۰۱-۲۰۲۶ - Sarkhat.com - درباره سرخط - آرشیو اخبار - جدول لیگ برتر ایران
