حق انتخاب محدود سینمای ایران برای اسکار/ چه فیلمی نامزد می‌شود؟

مهسا بهادری: حسین انتظامی رئیس پیشین سازمان سینمایی در تحلیلی کوتاه بر اساس فروش ۵ ماه اول سال و سهم بالای دو فیلم کمدی «فسیل» و «شهر هرت» نوشت: اظهار شعف مدعیان تفکر خاص و خالص‌ساز از فروش این دو فیلم (با توجه به محتوای آنها) تناقض‌آمیز جلوه می‌کند!

حسین انتظامی رئیس پیشین سازمان سینمایی در رشته توئیتی نوشت: فروش امسال سینما تاکنون ۴۵٠ میلیارد تومان بوده (١٠.۴ میلیون بلیت). سهم دو فیلم اول (فسیل و شهر هرت) به ترتیب ۵٧ و ١٣ درصد از فروش کل است. این دو فیلم، کمدی و از قضا محصول یک کارگردان‌اند ارقام فروش این دو فیلم ضمنا نشانگر آن است که نگاه مخاطب به سینما در درجه اول، سرگرمی است.

فروش سینما فی‌نفسه مثبت و مایه خوشحالی است و نشان از مصرف فرهنگی دارد اما باید با تمهیداتی به فکر کلیت سینما و سایر گونه‌ها بویژه سینمای اجتماعی و سینمای تفکر محور بود. ضمنا اظهار شعف مدعیان تفکر خاص و خالص‌ساز از فروش این دو فیلم (با توجه به محتوای آنها) تناقض‌آمیز جلوه می‌کند!

اما ماجرا صرفا مربوط به این دو فیلم سینمایی نمی‌شود اصل بر این است که سینما محتوای درخوری برای ارائه ندارد و یعنی فضا برای تولید محتوا محدود شده و این محدودیت دلایل متعددی دارد، سخت گیری‌ها برای مجوز ساخت و نمایش آثار، نبود مخاطب، کناره‌گیری بخشی از کارگردانان بزرگ، چرا که در این روزها نه داریوش مهرجویی «دایره مینا» می‌سازد، نه مجید مجیدی «بچه‌های آسمان»، نه جعفر پناهی داریم که «بادکنک سفید» بسازد و نه عباس کیارستمی در قید حیات است که «طعم گیلاس» و «زیر درختان زیتون» بسازد. این اسامی به این معنا نیست که ما کارگردان توانمندی نداریم، اما تعداد آن‌ها به قدری کم هست که هر سال دست چندان پری برای ارائه فیلم به اسکار نداریم.

سال گذشته فیلم «جنگ جهانی سوم» ساخته هومن سیدی از ایران به اسکار معرفی شد ولی در یک سال گذشته طبق گفته پخش‌کنندگان و نیز بعضی مدیران سینمایی برخی جشنواره‌های مهم دنیا هیچ فیلمی را از سینمای ایران نپذیرفتند و فرصتی برای همان معدود فیلم‌های ساخته شده در عرصه جهانی فراهم نشد.

درحالی این روزها در تب‌وتاب معرفی نماینده سینمای ایران به سر می‌بریم که تاکنون در ۲۸ دوره‌ای که ایران در اسکار نماینده داشته، سینمای ایران تنها موفق به سه نامزدی اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان و یک نامزدی اسکار بهترین فیلمنامه شده که این نیز به دریافت دو اسکار برای اصغر فرهادی انجامیده است.

"علاوه بر «فروشنده» و «جدایی» اصغر فرهادی، «بچه‌های آسمان» مجید مجیدی دیگر فیلم ایرانی نامزد اسکار بوده است"علاوه بر «فروشنده» و «جدایی» اصغر فرهادی، «بچه‌های آسمان» مجید مجیدی دیگر فیلم ایرانی نامزد اسکار بوده است. هر دوی این فیلمسازان تاکنون رکورددار معرفی به‌عنوان نماینده سینمای ایران هستند و در این میان مجید مجیدی شش بار و اصغر فرهادی نیز پنج بار به‌عنوان نماینده سینمای ایران معرفی شده‌اند. رضا میرکریمی، نرگس آبیار و وحید جلیلوند نیز از دیگر فیلمسازانی هستند که تاکنون به اسکار معرفی شده‌اند.