بازگشت ایران به خیمه‌شب‌بازی در وین - Gooya News

هر زدوبندی که در وین انجام شود نتیجه‌ای جز ادامه رنج‌های مردم ایران همراه با بی‌ثباتی، جنگ و آشوب در آسیای باختری نخواهد داشت

امیر طاهری - ایندیپندنت فارسی

اگر ادعاهای تایید نشده مقام‌های جمهوری اسلامی را بپذیریم، دور تازه‌ای از گفت‌و‌گوهای وین برای احیای برجام، در پایان ماه جاری میلادی آغاز خواهد شد. در هفته‌های اخیر هم تهران و واشنگتن کوشیده‌اند تا زمینه را برای بازگشت به میز مذاکرات هموار سازند. تهران رجزخوانی معمولی خود علیه «شیطان بزرگ» را تعدیل کرده است و مراسم سالگرد اشغال سفارت ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۷۹ را نیز در پایین‌ترین سطح ممکن نگه داشته است. در همان حال، به امید «قدرت‌نمایی» در برابر «شیطان بزرگ»، ادعای درگیری نیروی دریایی سپاه پاسداران با نیروی دریایی آمریکا به‌صورت یک سناریو جیمز باندی عرضه شده است. تیم جدید آیت‌الله دکتر ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری اسلامی، یک ترفند دیگر نیز به کار برده است: عرضه مذاکرات به‌عنوان «روند لغو همه تحریم‌ها علیه ایران، نه «احیای برجام»، آن‌چنان که رئیس‌جمهوری پیشین، حجه‌الاسلام دکتر حسن روحانی، عرضه می‌کرد.

به عبارت دیگر، تیم رئیسی می‌کوشد تا بازگشت به میز مذاکرات را از موضع قدرت انجام دهد و در عین حال، کاری نکند که تیم جو بایدن، رئیس‌جمهوری جدید آمریکا، با اتهام تسلیم در برابر «تروریسم اسلامی» روبه‌رو شود.

"در هفته‌های اخیر هم تهران و واشنگتن کوشیده‌اند تا زمینه را برای بازگشت به میز مذاکرات هموار سازند"تهران که اکنون در موضع ضعف قرار دارد، به‌شدت در مورد آینده خود بیمناک و نیازمند گشایش در صحنه دیپلماسی است، گشایشی که می‌تواند سرآغازی برای کاهش فشارهای اقتصادی، سیاسی و در بعضی زمینه‌ها، حتی امنیتی علیه جمهوری اسلامی باشد.

در همان حال، بایدن نیز احتمالا امیدوار است که بازگشت به مذاکرات را به‌عنوان نخستین موفقیت دولت خود در صحنه دیپلماتیک عرضه کند. بایدن در نخستین سال ریاست، به‌صورت کلکسیون گاف‌های دیپلماتیک جلوه کرده است. او با تشدید جنگ لفظی علیه چین، باعث شده است که پکن برای نخستین بار، «پس گرفتن» تایوان را به‌عنوان یک آرمان بزرگ ملی، در صدر اولویت‌های خود قرار دهد. عکس‌العمل شتابزده بایدن این بود که ایالات متحده را به دفاع از استقلال تایوان حتی در صورت جنگ با چین، متعهد کند. این در حالی است که در چارچوب نظام سیاسی ایالات متحده، چنین تعهدی بدون تصویب مجلس سنا و کنگره، چیزی جز رجزخوانی نیست.

بایدن همچنین مناسبات پرفرازونشیب با روسیه را به سوی نشیبی عمیق‌تر هدایت کرده است. حمایت لفظی او از اوکراین و تکیه بر «ضرورت بازگشت کریمه» به اوکراین خشم مسکو را برانگیخته است، بی‌آنکه موقعیت کی‌یف را در این درگیری تقویت کند.

در خاورمیانه، بایدن چیزی جز سردی مناسبات با متحدان عرب آمریکا و همچنین اسرائیل به دست نیاورده است. او نخستین رئیس‌جمهوری آمریکا در چهار دهه اخیر است که از تعیین یک تیم ویژه برای حل مسئله اعراب و اسرائیل خودداری کرده است. در همان حال، مداخلات حساب‌نشده در لبنان، دادن علامت‌های ضدونقیض در عراق، سردرگمی در سوریه و دودوزه‌بازی در مسئله یمن اعتبار سیاسی واشنگتن را به پایین‌ترین حد در طی سال‌ها کشانده است.

مطالب بیشتر در سایت ایندیپندنت فارسی

شاید لازم نباشد از دیگر گاف‌های بایدن سخن بگوییم. فاجعه خروج شتابزده از افغانستان نیازمند بازخوانی و یادآوری نیست.

"تهران رجزخوانی معمولی خود علیه «شیطان بزرگ» را تعدیل کرده است و مراسم سالگرد اشغال سفارت ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۷۹ را نیز در پایین‌ترین سطح ممکن نگه داشته است"بایدن همچنین با خنجر زدن از پشت به فرانسه، به‌اصطلاح «نخستین و قدیمی‌ترین متفق آمریکا»، بر سر مسئله زیردریایی‌های سفارش‌داده‌شده استرالیا، تمامی اتحادیه اروپا را در مورد تکیه به ایالات متحده به شک انداخته است.

بدین‌سان، هم تیم بایدن و هم تیم رئیسی یا بهتر بگوییم تیم آیت‌الله علی خامنه‌ای، «رهبر» جمهوری اسلامی، از موضع ضعف و به امید رسیدن به یک پیروزی دیپلماتیک، راهی وین می‌شوند. اما آیا می‌توان سناریویی را مجسم کرد که در آن، هر دو طرف به «پیروزی» برسند؟