گزارشی از بازار گوشت در سنندج

ایسنا/کردستان این روزها مردم توجهی به تابلوی صرافی‌ها یا طلافروشی ها برای بالا رفتن ارز و طلا ندارند، بلکه چشمانشان به تابلوی قصابی ها و فروشگاه هاست که قیمت گوشت را دنبال کنند، گوشتی که قیمت های سرسام آوری دارد و وقتی بالا می رود، دیگر پایین نمی آید. مسئله مهم این است که قیمت گوشت چرا افزایش می یابد و از کجا و چگونه تعیین می شود.

گوشت قرمز یکی از مایحتاج ضروری خانوارها است و افزایش قیمت آن می تواند با توجه به درآمد پایین اکثر خانواده ها، در جامعه تنش ایجاد کند، قیمت هایی که با حساب و کتاب مردم نمی خواند.

مردم از گرانی گوشت می گویند

در دهه اول و دوم اسفندماه ۱۴۰۱ مردم از افزایش قیمت گوشت تا میزان هر کیلو حتی تا ۴۰۰ هزار تومان خبر می دهند. چیزی که دولت آن را قبول ندارد و این میزان را برای گوشت های لاکچری یا نرمه بدون چربی و خالص قبول دارد.

یکی از دوستان از خرید گوشت گوساله به قیمت ۳۵۰ هزار و گوشت گوسفندی به قیمت ۴۰۰ هزار تومان می گوید.

مردم طی مصاحبه با خبرنگار ما تقریبا همین قیمت ها را در سطح شهر گزارش می دهند.

اما چرا گوشت گران شد

خودم را به عنوان مشتری جا میزنم و قیمت گوشت گوسفندی را سوال می کنم و جواب ۳۸۰ هزار تومان را می شنوم. وقتی از قصاب می پرسم که چرا نسبت به ماه قبل گران تر شده است، می گوید: حیوانی برای قصابی نیست و همه را قاچاق می کنند.

"وقتی از قصاب می پرسم که چرا نسبت به ماه قبل گران تر شده است، می گوید: حیوانی برای قصابی نیست و همه را قاچاق می کنند"این یعنی نسبت به ماه گذشته حدود بیش از ۵۰ درصد در مورد گوشت افزایش قیمت را تجربه کرده ایم. برخی از قصابی ها هم زایش کم پاییزی دام ها را سبب گرانی گوشت در شش ماهه دوم سال می دانند که هزینه علوفه و نگهداری هم بیشتر می شود.

اما آیا واقعا تعداد گوسفند و گوساله برای کشتار کاهش یافته است؟ برای پیگیری این پرسش با چند نفر از چوبداران تماس می گیرم و وضعیت بازار را جویا می شوم.

یکی از آنها با کلی تعریف و آب و تاب، قیمت گوسفند زنده را ۱۳۰ هزار تومان اعلام می کند. یکی دیگر برایش تقسیم بندی می کند و می گوید از ۱ سال تا ۳ سال دارم و قیمت ها فرق دارد.

دیگری قیمت ۱۲۰ را عنوان می کند و می گوید: همه جا نمی شود حیوان خرید، باید به کیفیتش توجه کرد و برایم برخی فاکتورها را از گوسفند مناسب نام می برد.

اما جالب اینجاست که بر خلاف حرف قصاب ها، هیچکدام از این دامداران، حرفی از کمبود حیوان نمی زنند.

با یکی دیگر از آنان صحبت می کنم و خودم را به عنوان مسئول خرید ارگانی معرفی می کنم و می پرسم اگر تعداد بالایی بخواهم، به چه قیمتی تحویل می دهید، که همین قیمت ها را اعلام می کنند.

دامداران دام خود را به کشتارگاه نمی دهند

دامداران اما به جای فروش به صورت زنده قپان، دام ها را به کشتارگاه نمی دهند. وقتی علت را جویا می شوم، می فهمم که کشتارگاه کاری به این کارها ندارد و تنها کار ذبح و قصابی را انجام می دهد.

از یکی از این دامداران می خواهم دام خود را به قیمت کشتارگاه به من بفروشد که می گوید ما از قیمت کشتارگاه و شرایطش خبر نداریم.

به گفته یک قصاب کشتارگاه تنها کشتار را انجام می دهد و قیمت را چوبدار یا قصاب خریدار، تعیین می کنند و هزینه ی ذبح و نگهداری را هم به کشتارگاه پرداخت می کنند.

از این اطلاعات، می توان فهمید که زنده فروشی برای دامدار به صرفه تر است تا این که دام خود را به قصاب ها یا چوبداران ارائه دهند.

چشم و هم چشمی در قیمت ها

فاصله ی زیادی بین افزایش قیمت های گوشت وجود ندارد و بحث زایش پاییزی و یا فصل تولید و غیره مطرح نیست و تقریبا همان گله ای که دامدار، گوسفند آن را کیلویی ۸۰ فروخته است، حالا به فاصله کمتر از یک ماه از همان گله کیلویی ۱۳۰ می فروشد و هنگامی که علت را می پرسم، قیمت بازار را بهانه می کنند.

قاچاق به صرفه تر است

به گفته قصاب ها برخی از دامداران که جسارت قاچاق را دارند، منتظر زنده فروشی یا چوبداران کشتارگاه نمی مانند و با واسطه هایی، دام خود را یا به مرزهای غربی و عراق قاچاق می کنند و یا به قاچاقچی ها می فروشند و سودهای خوبی به جیب می زنند.

منبعی برای اثبات قاچاق دام به دست نیاوردم اما مهم این است که دامی که وجود دارد را عده ای تعیین قیمت می کنند و کاری به دولت ندارند.

دور زدن قیمت ها

از تولید به مصرف اما با واسطه گری قصاب ها، کاری که رسم شده است و قصاب ها هر جا که دام ارزانی را به دست آورند، می خرند و به کشتارگاه می برند و هزینه ذبح را می دهند، حالا دیگر کاری به ۱۰ یا ۱۵ درصد سود نسبت به خرید اولیه خود ندارند، بلکه قیمت بازار را در نظر می گیرند و سود خوبی هم می برند چون این گوشت با کسر هزینه ها، خیلی کمتر برایشان تمام می شود. اینجاست که کار دولت سخت می شود و بازهم نظارتی نیست.

پس این گفته قصابی ها که می گویند کمبود دام هست حرف چندان معتبری نیست زیرا که این افراد به دنبال دام ارزان هستند و مشکل اصلی افزایش قیمت دام است. چرخه ای دوار از دامداران تا قصابی ها و از قصابی ها تا دوباره چوبداران.

تابلوهای نمایشی

وقتی از قصابی قیمت گوشت را می پرسم، قیمتی بر خلاف تابلوی قیمت عنوان می کند و می گوید به خاطر تعزیزات این تابلو را نصب کرده و قیمت گوشت، چیز دیگری است.

به گفته قصابی دیگر، قیمت روی تابلو وجود دارد اما قیمت واقعی هنگام وزن و فروش یا با جدا کردن چربی و حاشیه سود، بسیار بالاتر از قیمت تابلو فروش، انجام می شود.

تفاوت قیمت در سطح شهر

سری به مرکز شهر و اطراف میدان انقلاب و بازار گوشت می زنم، قیمت های گوشت را با تفاوت ۱۰ یا ۲۰ هزار تومان می بینم اما در شهرک ها و خیابان های اطراف شهر، قیمت ها شاید تا ۷۰ هزار تومان در هر کیلو هم تغییر کند. یکی کیفیت گوشت را بهانه می کند و یکی عرضه ی تمیز گوشت را، یک قصابی حاشیه سود را بالا می برد و دیگری از خلوص گوشتش می گوید و با گشت و گذار در شهر، یک قیمت مشخص را در قصابی ها و حتی مراکز خرید نمی توان دید. برخی از قصاب ها هم فاکتور خرید را عرضه می کنند و می گویند درصد مشخصی سود می گیرند و انگار تشخیص و جستجو به عهده مردم گذاشته شده است.

عرضه تنظیم بازار

فروشگاه های زنجیره ای هم که چندی پیش پیامک گوشت منجمد را کیلویی ۱۸۰ هزار تومان به مشتریان خود ارسال می کردند، حالا اما نه پیامکی هست و نه خبری. به فروشگاه هم که مراجعه می کنی، گوشت گوساله را قیمت کیلویی ۲۵۰ هزار تومان اعلام می کنند.

"این یعنی نسبت به ماه گذشته حدود بیش از ۵۰ درصد در مورد گوشت افزایش قیمت را تجربه کرده ایم"قیمتی که این مراکز خرید، آن را قانونی و تنظیم بازار می دانند.

خرید مستقیم گوسفند زنده برای خانوار

با خانواده ای که چند ماهی است با گران شدن گوشت، گوسفنده زنده را مستقیم از دامدار خرید و قصابی می کنند، صحبت می کنم که تقریبا راضی هستند و قیمت تمام شده هر کیلو را کمتر از بازار عنوان می کنند، تا جایی که از قیمت تقریبا نصف قیمت قصابی ها می گویند البته بدون کسر چربی. این وضعیت چنان که به نظر می رسد به نفع خانوار هم نیست، اول اینکه بیشتر توان خرید گوسفند را دارند و نه گوساله را و دوم بحث سلامتی گوشت که از کانال کشتارگاه رد نشده و از نظر پزشکی تایید نمی شود و همچنین احتمال افزایش مصرف گوشت چرب و بیماری را افزایش می دهد.

دام سنگین نداریم

سرانجام بعد از جستجو و بررسی میدانی سری به اتحادیه تولیدکنندگان گوشت می زنم و دلایل گرانی گوشت را پیگیری می کنم.

رییس این اتحادیه گرانی گوشت گوسفند را تایید می کند و از تصویب و ابلاغ قیمت گوشت قرمز در شنبه ۱۳ اسفند ۱۴۰۱ به ازای هر کیلو ۳۸۰ هزار تومان خبر می دهد و می افزاید: از امروز با ابلاغ این قیمت از سوی اداره تعزیرات و جهاد کشاورزی، بازدیدها و نظارت های مستمری در سطح شهر برای برخورد با متخلفان صورت خواهد گرفت.

احمد محمدیان دلیل اصلی افزایش قیمت گوشت را کمبود دام و افزایش قیمت ارز و کاهش ارزش ریال می داند و می گوید: از گذشته در استان با کمبود دام سنگین روبرو بوده ایم و مجبوریم از استان مرکزی دام وارد کنیم، دلیل این موضوع هم عدم تولید دام سنگین در استان می باشد.

وی در پاسخ به سوالی در مورد نظارت بر فروش دامداران یا چوبداران که زنده فروشی انجام می دهند و قیمت را خودشان تعیین می کنند می گوید: قیمت ها در این حوزه با توجه به تفاوت قیمت و نوع دام، تفاوت دارد و خود این افراد قیمت ها را تعیین می کنند و حتی دام را با قیمت خود به قصابی ها در کشتارگاه عرضه می کنند البته نه به صورت زنده بلکه به صورت قیمت لاشه.

وی می گوید قیمت ها را صاحب دام تعیین می کند و به کشتارگاه می آورد و اگر با قیمت پیشنهادی موافقت نشود، دام خود را به دیگر استان ها برای فروش انتقال می دهد.

اما آیا نوسان قیمت گوشت به اینجا ختم می شود یا ادامه می یابد که محمدیان می گوید: هیچ تضمینی برای ثبات قیمت گوشت در این قیمت ها وجود ندارد و پیش بینی مطمئنی برای کاهش یا افزایش نمی توان ارائه داد.

انتهای پیام