شکار سیمرغ با دراگونوف

فیلم درخصوص برترین تک‌تیرانداز جنگ‌های معاصر جهان شهید عبدالرسول زرین با ۳۰۰۰شلیک موفق، آن ‌هم تنها به افسران و درجه‌داران بعثی در دفاع مقدس بود.

همین خلاصه یک‌خطی کافی بود که اخبار مربوط به آن، گوش به گوش بچرخد و همه مشتاق تولید و تماشای آن شوند تا درنهایت تک‌تیرانداز در آخرین دقایق مهلت ارسال آثار به سی و نهمین جشنواره فیلم فجر، آماده و در اولین روز و اولین سئانس اکران با استقبال مخاطبان روبه‌رو شود.

این استقبال تا جایی بود که علی‌رغم قرعه‌کشی صورت‌گرفته و اکران رسمی در سومین روز جشنواره، بسیاری از منتقدان و متخصصان سینما، در همان اولین اکران، سعی کردند خود را به سینماها برسانند و زودتر از موعد رسمی اعلام‌شده فیلم را تماشا کنند.

حضور پرشور در اولین سئانس ظهر و تشویق‌های مکرر از فیلم، خبر از تولید یک اثر سینمایی ارزشمند چه در سینمای ایران و چه در سینمای دفاع مقدس داشت.

تک‌تیرانداز بعد از حدود ۵۰ جلسه فیلمبرداری در شهرک سینمایی انقلاب و دفاع مقدس، آن ‌هم در روزهای سخت کرونایی و سرد زمستانی، مورد استقبال قرار گرفت و علی غفاری بعد از گذشت حدود شش سال از آخرین اثر سینمایی‌اش، مجددا با یک فیلم ارزشمند خود را در صدر محافل سینمایی قرارداد. اما تک‌تیرانداز ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که سینمای دفاع‌مقدس نمونه‌های مشابه از آن را تاکنون نداشته است.

اوایل دهه ۷۰ را ‌باید سال‌های اوج تولید آثار دفاع مقدسی نامید. فیلم‌هایی که اغلب‌شان شعاری بودند و رنگ و بوی آن‌چنانی از سینمای حرفه‌ای نداشتند، به‌عنوان‌مثال تولید فیلمی با محوریت بزرگ‌ترین عملیات جنگی جهان یعنی والفجر ۴ در یک اثر کاملا ضعیف و بی‌کیفیت، حتی کار را به‌جایی رساند که مسوولان و فرماندهان نظامی نیز چندان رغبتی برای تولید آثار دفاع مقدسی در سینما نشان ندادند و همین باعث شد که سینمای دفاع مقدس راه خود را از جنگ و خاکریز به‌سوی ملودرام‌های عاشقانه و خانوادگی در پشت جبهه بکشاند و نتیجه آن برهوت تولیدات جنگی در سینمای ایران شد.

با آنچه از پیش‌فرض‌های تولید فیلم عنوان شد، تک‌تیرانداز درنهایت بدل به یکی از آثار ماندگار در سینمای ایران گشت.

سینمایی که در هشت سال گذشته سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین آثار را تولید و روانه اکران کرد، اما این فیلم نه‌تنها فاخر و خوش‌ساخت است که در ژانر و گونه خود نیز بسیار سرآمد و قابل‌تقدیر است، تک‌تیرانداز یک فیلم قهرمان‌محور است.

"حضور پرشور در اولین سئانس ظهر و تشویق‌های مکرر از فیلم، خبر از تولید یک اثر سینمایی ارزشمند چه در سینمای ایران و چه در سینمای دفاع مقدس داشت"اما نه به سبک و سیاق هالیوود که قهرمانش کاملا ایرانی و اسلامی است.

اینجاست که باید اذعان کرد کسی غیر از دیرباز نمی‌توانست شخصیت آقا‌رسول تک‌تیرانداز را بازی کند، از طرفی غفاری با ریزه‌کاری‌های بسیار حرفه‌ای، همچون یک‌بندباز که اگر لحظه‌ای در میزانسن‌ و دکوپاژش خطا می‌کرد، شخصیت اصلی یا بدل به قهرمان‌های هالیوودی یا شخصیت‌های شعارزده و بدون عمق سینمای دفاع مقدس دهه ۷۰ می‌شد، البته از غفاری که بازیگر یکی از بهترین آثار دفاع مقدس (لیلی با من است) هست، جز این انتظار نمی‌رفت. فیلم دارای یک فیلمنامه منسجم و پیشرو است.

از سوی دیگر نیز تقابل دو چهره نظامی در جنگ، فیلم را از چنان کششی برخوردار کرده که مخاطب تا پایان کار بدون پلک زدن دنبال می‌کند و هرگز از آن خسته نمی‌شود، نمونه این کشش را می‌توان در اکران رسمی فیلم در سالن ملت دید که علی‌رغم قطعی صدای فیلم که متأسفانه از سوی سالن صورت گرفت، باگذشت ۱۵دقیقه و بازگشت فیلم، هیچ‌کس از سالن خارج نشد و همچنان به تماشای فیلم ادامه دادند.

بی‌شک شروع و پایان فیلم آنچنان قوی و پرمایه ساخته‌شده که بسیار بعید است مخاطب فصل آغازین فیلم را ببیند و از جایش تا پایان فیلم تکان بخورد. این خود ادله محکم و متقن است برای یک شروع میخکوب‌کننده و یک پایان خیره‌کننده تا جایی که شب گذشته در اکران مردمی فیلم در اصفهان دختر شهید در لحظه شهادت رسول تک‌تیرانداز از حال رفت یا در اکران سینما فلسطین، مخاطبان چندین نوبت در تقابل‌های عبدالرسول با فرمانده بعثی، از فرط خوشحالی شخصیت قهرمان فیلم را تشویق کردند.
اساسا تک‌ تیرانداز را می‌توان یک فیلم ایرانی اسلامی بدون وام گرفتن از هالیوود دانست و آن را متر و معیاری برای تولیدات دفاع مقدسی برشمرد.

طبعا هستند اندک منتقدان غش کرده به سمت سینمای هالیوود و سیاه‌نماسازهای داخلی که با این فیلم مهم و تأثیرگذار به بهانه‌هایی چون عدم انسجام فیلمنامه و ایرادات بنی‌اسرائیلی از بازیگر و لهجه زیبای اصفهانی‌اش، ایراداتی بگیرند که البته کسی هم منکر اندک ضعف‌ها فیلم نیست. اما آنچه واضح و مبرهن است، این‌که تک‌تیرانداز مزایایی بسیار فراوانی دارد؛ یک نمونه‌اش ‌این‌که نسل جنگ‌ندیده حتی نمی‌دانست بزرگ‌ترین تک‌تیرانداز جهان، یک رزمنده و سرباز ساده اصفهانی بوده و همین معرفی و مطرح کردنش از بزرگ‌ترین مزایای فیلم است.

محمدرضا پارسا - روزنامه جام جم