مبنای حقوقی محاکمه شکنجه‌گر سوری در خاک آلمان کدام است؟

مبنای حقوقی محاکمه شکنجه‌گر سوری در خاک آلمان کدام است؟
صدای آلمان
صدای آلمان - ۲۳ دی ۱۴۰۰

از زمان آغاز جنگ داخلی در سوریه در سال ۲۰۱۱ تا به امروز جنایات جنگی بسیاری روی داده است. جنایاتی که اکثر آن‌ها با فرمان و مشارکت عوامل دولت بشار اسد صورت گرفته‌اند.

محاکمه یک شهروند سوری در دادگاه عالی شهر کوبلنتس آلمان و صدور حکم حبس ابد برای او نخستین نمونه از برگزاری چنین  دادرسی‌هایی در سطح کشوری است.

تا کنون، دادگاه کیفری بین‌المللی در لاهه مسئول رسیدگی به اتهاماتی همچون نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی بود. اما این بار وظیفه انجام این دادرسی به دادگاهی در آلمان محول شده است.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

از زمان شروع این دادرسی از آن به عنوان یک اقدام تاریخی یاد می‌شد. اقدامی که می‌تواند در آینده در دیگر کشورهای جهان نیز اجرا گردد.

پرونده "انور ر." عضو سابق دستگاه امنیتی سوریه که به عنوان بازجو در آن کشور فعالیت می‌کرد، حدود دو سال پیش در دستور کار پیگیری حقوقی در آلمان قرار گرفت.

موضوع محاکمه این عضو سابق دستگاه امنیتی دولت بشار اسد، پس از شناسایی او توسط شماری از پناهجویان سوری در آلمان در دستور کار قرار گرفت.

چرا در آلمان؟

 بدیهی است که انتظار محاکمه عادلانه چنین فردی در خاک سوریه از همان ابتدا نمی‌توانست مطرح باشد. در چنین مواردی دادگاه بین‌المللی کیفری وظیفه دارد، چنین نقشی را برعهده گیرد.

اما از آنجا که سوریه به جمع اعضای دادگاه کیفری بین‌المللی نپیوسته است، این نهاد بین‌المللی که در شهر لاهه هلند واقع است، نمی‌توانست این وظیفه را برعهده گیرد.

زنی سوری و تصویر برادرانش، قربانیان جنایات جنگی در سوریه.

"از زمان آغاز جنگ داخلی در سوریه در سال ۲۰۱۱ تا به امروز جنایات جنگی بسیاری روی داده است"کوبلنتس ۱۳ ژانویه ۲۰۲۲

باید یادآور شد که شورای امنیت سازمان ملل می‌توانست از دادگاه کیفری بین‌المللی بخواهد این عضو سابق سازمان اطلاعات سوریه را محاکمه کند. اتهام "انور ر." نیز در چارچوب اتهاماتی است که در دستور کار این دادگاه قرار دارند.

مشکل اما وتوی روسیه در شورای امنیت سازمان ملل بود. هر بار که این موضوع در دستور کار شورای امنیت قرار می‌گرفت، روسیه که از حامیان اصلی دولت بشار اسد به شمار می‌آید، آن را وتو می‌کرد.

آلمان با بهره گرفتن از "اصل حقوق جهانی" وظیفه رسیدگی به پرونده این بازجو را برعهده دادگاه عالی شهر کوبلنتس قرار داد.

اصل حقوق جهانی در سال ۲۰۰۲ در ارتباط با محاکمه کسانی که متهم به مشارکت در جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل کشی هستند، تصویب شد.

پذیرش این اصل از سوی آلمان، پیگیری حقوقی پرونده‌هایی که نه متهم و نه شاکی، هیچ کدام شهروند آلمان نیستند را در خاک آلمان ممکن می‌سازد.

به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

مدافعان حقوق بشر از برگزاری محاکمه "انور ر." در دادگاه عالی شهر کوبلنتس و صدور حکم حبس ابد برای او به‌مثابه اقدامی مثبت استقبال کرده‌اند.

انتقال بخشی از وظایف رسیدگی به پرونده‌های حقوقی متهمان جنایت علیه بشریت به دادگاه‌های کشورهای مختلف تحولی مثبت به شمار می‌آید. باید یادآور شد که پیگیری حقوقی چنین پرونده‌هایی از سوی نهاد‌های بین‌المللی معمولا پیچیده‌تر بوده و با موانع بیشتری روبه‌رو است.

 

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    خاطرات ویران در شهر رقه

    از شهر زیبای رقه در سال ۲۰۱۹ چیزی جز ویرانه‌ای عظیم باقی نمانده است. مادری کودکش را با کالسکه در میان ویرانه‌ها به گردش برده است.

    عبود همام می‌گوید: «از سال ۲۰۱۷ عکس گرفتن از شهرم را شروع کردم. من از تمام گوشه و کنار این شهر خاطره دارم و حالا خاطرات زیر آوار رفته است. این عکس‌ها یک روز اسناد تاریخی می‌شوند.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    این رنج و مصیبت را پایانی نیست

    دو برادر در مرگ مادر خود که جانش را در بمباران از دست داده زاری می‌کنند. غیث السید، عکاس سوری، این صحنه دردناک را در سال ۲۰۲۰ در شهر ادلب ثبت کرد. زمانی که جنگ شروع شد عکاس ۱۷ ساله بود و یک برادر را در جنگ از دست داد: «وقتی این عکس را می‌گرفتم تمام رنج و عذاب صحنه دردناک مرگ برادرم جلو چشمم آمد و بی اختیار اشکم جاری شد.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    گم شده در ویرانه

    این مادر با دخترش در آوریل ۲۰۲۰ در شهر ویران بینیش به دنبال چیست؟ آنها در متن ویرانه‌ای بیکران مثل دو موجود کوچک هستند.

    "اما این بار وظیفه انجام این دادرسی به دادگاهی در آلمان محول شده است.به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندیداز زمان شروع این دادرسی از آن به عنوان یک اقدام تاریخی یاد می‌شد"آنها به این مدرسه مخروبه پناه آورده‌اند. اینجا مخروبه است اما دستکم سقفی بالای سر دارند. در همین نزدیکی اردوگاهی وجود دارد اما برای این مادر و دختر چادر خالی باقی نمانده است.

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    آب آشامیدنی از چاله بمب

    ژوئن ۲۰۱۳ در حلب لوله آب زیر بمباران از بین می‌رود. پسربچه از گودالی آب می‌نوشد که از انفجار بمب پدید آمده است.

    مظفر سلمان می‌گوید: «برخی می‌گفتند که این تصویری واقع‌گرایانه نیست و خوب بود که من به پسرک آب تمیز می‌دادم. اما من فکر می‌کنم که برای تغییر واقعیت باید در گام نخست آن را همان جوری که هست، به تصویر کشید.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    فرار از غوطه

    در مارس ۲۰۱۸ اهالی غوطه پا به فرار گذاشتند. این مرد بچه خود را به امید سفر به دیار آزادی توی چمدان جا داده است. عمر صنادیقی درباره عکس گفته است:‌ «جنگ در سوریه فقط کشور را تغییر نداد. ما را هم تغییر داد.

    "کوبلنتس ۱۳ ژانویه ۲۰۲۲باید یادآور شد که شورای امنیت سازمان ملل می‌توانست از دادگاه کیفری بین‌المللی بخواهد این عضو سابق سازمان اطلاعات سوریه را محاکمه کند"نگاه ما به انسان‌های دیگر و شیوه تصویر کردن آنها نیز تغییر کرد تا بتونیم پیامی انسانی به جهان بفرستیم.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    و زندگی ادامه دارد...

    سال ۲۰۱۷ در حومه دمشق. ام محمد و همسرش راحت و آسوده در خانه ویران خود نشسته‌اند. سمیر الدومی می‌گوید: «این زن از جالبترین زنانی است که در زندگی دیده‌ام. او مجروح شد و شوهرش هم بعد از او زخم برداشت. زن در خانه ماند تا پرستاری از شوهرش را به عهده بگیرد.

    نیروی مقاومت او بازتابی از سیمای واقعی سرزمین سوریه است.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    مادری بر گور فرزند

    حوالی درعا در سال ۲۰۱۷؛ عید در کار نیست. محمد ابازید درباره عکسی که گرفته می‌گوید: «این زن در روز عید فطر به جای جشن گرفتن به سر مزار پسرش رفت. من هم گریه‌ام گرفته بود، اما اشک از چشم پاک کردم تا بتوانم عکس بگیرم.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    کودکی در صندلی چرخدار

    عکسی از دمشق در دسامبر ۲۰۱۳. دختربچه در صندلی چرخدار منتظر نشسته تا پدر برایش غذا درست کند. او در راه مدرسه بود که با انفجاری مجروح شد.

    "اتهام "انور ر." نیز در چارچوب اتهاماتی است که در دستور کار این دادگاه قرار دارند.مشکل اما وتوی روسیه در شورای امنیت سازمان ملل بود"خودش تعریف می‌کند: «آن روز کفش قهوه‌ای به پا داشتم. یکهو دیدم کفشم توی هوا پرواز می‌کند و پای مرا هم با خودش می‌برد.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    پارکور بالای خرابه‌ها

    در کفر نوران در نزدیکی حلب ورزشکاران سوری سقف ویرانه‌ها را به میدان جذابی برای پارکور بدل کرده‌اند. ویرانه‌هایی که دیگر به کاری نمی‌آیند خوب است که دست‌کم محل مناسبی باشند برای جست و خیزهای خطرناک اهل ورزش.

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    امید به آغازی تازه

    به دنبال امضای قرارداد آتش‌بس خانواده‌ای به خانه و کاشانه خود در حوالی ادلب برمی‌گردد. علی حاج سلیمان درباره عکسی که در سال ۲۰۲۰ گرفته می‌گوید: «برای مردمی که به خانه و زندگی خود برمی‌گشتند خوشحال بودم اما غمی در دل داشتم چون خودم هم آواره شده بودم.»

  • تصاویری تکان‌دهنده از ده سال جنگ و ویرانی در سوریه

    میراث روم

    جنگ به آمفی‌تئاتر باستانی "بصری" در حومه درعا نیز رحم نکرده است. در سال ۲۰۱۸ سیلاب باران خرابه‌های باستانی را فرا گرفت؛ اگر جنگ نبود حتما نهاد یا بنیادی از خرابی بیشتر این عرصه تاریخی جلوگیری می‌کرد.

    این عکس را نیز نهاد فرهنگی سازمان ملل در اختیار رسانه‌ها قرار داده است.



منابع خبر

اخبار مرتبط