«بابی ساندز» مستضعفی از ایرلند

خبرگزاری میزان

- پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR نوشت: از همان سالهای اول پیروزی انقلاب اسلامی، اخبار مبارزات رهایی‌بخش ایرلندیها علیه استعمار بریتانیا در محافل و تریبونهای انقلابی ایران پراکنده شد. با این حال، در بهار ۱۳۶۰، یک اتفاق تازه در جریان مبارزات ایرلندی‌ها، دور جدیدی از پوشش خبری و واکنش را در ایران انقلابی برانگیخت. بابی ساندز، یکی از اعضای ارتش جمهوری‌خواه ایرلند، نیروی سردمدار مبارزات و خواستار خروج ارتش بریتانیا از ایرلند، استعمار پیر را با بحرانی بزرگ روبرو کرد.

انقلاب اسلامی ایران، اگرچه یک جنبش ضداستبدادی علیه رژیم پادشاهی بود، اما منافع ابرقدرتها را هم تهدید کرد. شعار نه شرقی نه غربی، با نفی روابط استعماری، جغرافیای اصلی سیاست خارجی انقلاب را در میان نهضتهای آزادیبخش و ممالک زجرکشیده از ستمِ استعمار قرار داد.

"با این حال، در بهار ۱۳۶۰، یک اتفاق تازه در جریان مبارزات ایرلندی‌ها، دور جدیدی از پوشش خبری و واکنش را در ایران انقلابی برانگیخت"برای همین خیلی زود ادبیات گسترده‌ای در حمایت و ضرورت تعامل با جنبشهای آزادبخش الجزایر، ویتنام، شمال آفریقا، السالوادور، فیلیپین، فلسطین، و البته ایرلند پدید آمد.

از همان سالهای ۵۸ و ۵۹، اخبار مبارزات رهایی‌بخش ایرلندی‌ها علیه استعمار بریتانیا در محافل و تریبونهای انقلابی پراکنده شد. با این حال، در بهار ۱۳۶۰، یک اتفاق تازه در جریان مبارزات ایرلندی‌ها، دور جدیدی از پوشش خبری و واکنش را در ایران انقلابی برانگیخت. بابی ساندز، یکی از اعضای ارتش جمهوری‌خواه ایرلند، نیروی سردمدار مبارزات و خواستار خروج ارتش بریتانیا از ایرلند، استعمار پیر را با بحرانی بزرگ روبرو کرد. ساندز در سال ۱۹۷۷ میلادی، به جرم حمل اسلحه، به حبس ۱۴ ساله محکوم شد. او زندان را به محلی برای ادامه مبارزات خود به نحو سیاسی تبدیل کرد.

اعتراض نخست او و یارانش این بود که چرا به عنوان مجرم جنایی، و نه سیاسی شناخته شده بودند. به‌زودی، فهرست انتظارات آنها از دولت انگلیس بلندبالاتر شد.

دولت انگلیس در برابر همه‌ی خواسته‌های ساندز و یارانش مقاومت کرد تا آنها اعتصاب غذای تاریخی خود را در مارس ۱۹۸۱ آغاز کنند. در همین ایام، یکی از نمایندگان محلی ایرلند در پارلمان درگذشت و مردم ایرلند، بلافاصله بابی ساندز را به جای وی انتخاب کردند. اما دولت بریتانیا، قانونی گذراند که زندانیان امکان شرکت در مجلس نمایندگان را نداشته باشند. به این ترتیب اعتصاب غذای ساندز ادامه پیدا کرد تا اینکه پس از گذشت بیش از ۵۰ روز گرسنگی، در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۶۰ درگذشت.

"بابی ساندز، یکی از اعضای ارتش جمهوری‌خواه ایرلند، نیروی سردمدار مبارزات و خواستار خروج ارتش بریتانیا از ایرلند، استعمار پیر را با بحرانی بزرگ روبرو کرد"پس از او، مبارزان ایرلندی دیگر مانند فرانسیس هیوز، ریموند مک‌کریش، پتسی اوهارا، جو مک‌دانل، مارتین هریسون، کوین لینچ، کی‌ران دوهری، توماس مک‌الوی و مایکل دوین و... هم به اعتصاب خود ادامه دادند که از جمع آنها تعدادی نزدیک به ده نفر دیگر هم جان خود را از دست دادند.

یک اجماع عمومی در حمایت از ایرلندی‌ها

مقاومت مسالمت‌آمیز بابی ساندز و پایان تراژیک آن، در سطحی وسیع در ایران بازتاب یافت و اجماعی عمومی در حمایت از ایرلندی‌های مبارز و تقبیح عملکرد دولت بریتانیا به وجود آمد. بسیاری از گروه‌ها، شخصیتها و نهادهای انقلابی، مانند کمیسیون امور خارجه مجلس، روابط عمومی نخست وزیری، دفتر ریاست جمهوری، حزب جمهوری اسلامی، جهاد سازندگی، سپاه پاسداران و... واکنش نشان دادند.

روابط عمومی دفتر سیدابوالحسن بنی‌صدر رئیس جمهور وقت کشور، طی تلگرامی خطاب به خانواده بابی ساندز، اعلام کرد که «ملت ما حماسه مقاومت و فداکاری جانانه بابی ساندز را که عالی‌ترین مظهر تجلی اراده ملت شما برای کسب استقلال است ارج می نهد و پیروزی عاجل شما را آرزو می‌نماید.» وزارت امور خارجه هم، در پیامی خطاب به خانواده «چریک مبارز بابی ساندز»، مرگ او را تبریک و تسلیت گفت. این وزارتخانه همچنین عبدالرحیم گواهی، سفیر وقت ایران در سوئد را مأمور کرد تا برای شرکت در مراسم یادبود ساندز به ایرلند سفر کند.

اگرچه روزنامه‌های کشور در نوزدهم اردیبهشت اعلام کردند که نماینده ایران در این مراسم شرکت کرده است، اما سالها بعد، عبدالرحیم گواهی در گفتگویی اعلام کرد که وی به دلیل کارشکنی بریتانیا در صدور گذرنامه موفق به انجام این مأموریت نشده است.

در کنار دولت، مجلس شورای اسلامی هم ضمن همدردی با ایرلندی‌های مبارز، به تقبیح عملکرد دولت انگلیس پرداخت. حجت‌الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی، در نطق مجلس، سوابق استعماری بریتانیا را مرور کرد و گفت:
«آن چه که انگلستان در طول چهار قرن بر سر ملتها آورده امروز در حال تحمل یک‌هزارم آنها است. و ایجاد اختلاف بین فرق مختلف، این که همیشه حربه انگلستان بوده است امروز دست و پاگیر خود انگلستان شده است. به ابتکاری که بابی ساندز قهرمان انجام داد، افشاگری جالبی شد و نشان داد که این دروغ طرفداری از حقوق بشر، دیگر نمی‌تواند در مردم جا بیفتد.

"انقلاب اسلامی ایران، اگرچه یک جنبش ضداستبدادی علیه رژیم پادشاهی بود، اما منافع ابرقدرتها را هم تهدید کرد"طرفداران حقوق بشری که ۶۵ روز یک انسان منتخب مردم را در حال جان کندن می‌بینند و به خواسته‌های مردم توجه نمی‌کنند. دیگر رسواتر از این چهره کجا می‌شود دید. و جالب این است که بلندگوهای غربی، بی‌بی‌سی، و رادیو کلن، همه اینها که خبرنگارانشان روی دوش منافقان ما در خیابان آیت‌الله طالقانی فیلمبرداری می‌کنند، که دنیا را با اطلاع کنند، از آنچه که در ایرلند می‌گذرد فقط با اشاره می‌گذرند. این روزها رسواترین روزها برای انگلستان است و برای ما افتخار است که مردم ایرلند حرکت خودشان را نمونه و شبیه حرکت مردم ایران می دانند و از آنها می‌خواهیم که همین رویه را ادامه بدهند.»

نمایندگان مجلس هم نامه‌ای با صد امضاء، خطاب به خانواده بابی ساندز منتشر کردند که در آغاز آن از انتقام سخن رفته بود: «بسم الله المنتقم الجبار.»

از شهید خواندن ساندز تا نامگذاری خیابان به نام او

تب انقلابی و ضدامپریالیستی انقلاب، در مواردی حتی سبب می‌شد که انقلابیون، از درگذشتگان ایرلندی در جریان اعتصاب، با عنوان «شهید» یاد کنند. با این حال، صورت جامع اعتقادات جامعه انقلابی درباره مبارزان ایرلندی را میتوان در بیانیه حزب جمهوری اسلامی درباره درگذشت بابی ساندز مشاهده کرد.

در این بیانیه که از بابی ساندز بعنوان یک قهرمان یاد شده بود، نسبت متقابل انقلاب اسلامی و نهضتهای آزادیبخش ضداستعماری هم تبیین شده بود:
«بابی سندز که صمیمانه به انقلاب جهانی مستضعفین عشق میورزید، سلحشورانه در مقابل استعمار خونخوار انگلیس مقاومت کرد و عاشقانه در این راه جان باخت. مرگ دردناک بابی سندز اگرچه برای همه آزادیخواهان جهان حادثه ناگواری است ولی در عین حال نویددهنده طلیعه جدیدی در افق تاریخ شده است. خون پاک او همراه با خون صدها مبارز قهرمان ایرلندی با خون شهدای راه آزادی و مبارزان حرکتهای رهائی‌جوی فلسطین و فیلیپین و اریتره و صحرا و عراق و السالوادور و نیکاراگوئه جمع میشود و در مجموع سیل بنیانکن میگردد که بنیاد نظام حاکم بر جهان امروز را از اساس واژگون خواهد ساخت. مستکبرین اگرچه میخواهند صدای همه حق‌طلبان را در گلو خفه کنند ولی پیام شهدای انقلاب ایرلند از هزاران کیلومتر فاصله بگوش ما میرسد و قلب ما هماهنگ با قلب تمام مستضعفین زمین بخاطر پیروزی و رهائی ملت قهرمان ایرلند از چنگال امپریالیزم خونخوار و محاضر انگلیس میطپد. ملت ما احساسات لطیف ملت ایرلند را درک میکند و برای آن ارزش فوق العاده قائل است.

"شعار نه شرقی نه غربی، با نفی روابط استعماری، جغرافیای اصلی سیاست خارجی انقلاب را در میان نهضتهای آزادیبخش و ممالک زجرکشیده از ستمِ استعمار قرار داد"اینکه امروز تمام آزادیخواهان ایرلند چشم امید خود را به انقلاب اسلامی ایران دوخته اند پدیده ساده‌ای نیست. بلکه این نشانه حضور یک جریان قوی از عدالت‌خواهی و رهائی بخش از چنگال کفر حاکم جهانی در سراسر کره زمین است که برای پروزی انقلاب جهانی علیه نظام دوقطبی حاکم بر جهان امروز می‌کوشد. ملت ایرلند حق دارد که سرنوشت خود را از سرنوشت سایر ملل محروم و تحت ستم جدا نمی‌داند کما اینکه ملت ایران نیز سرنوشت خود را از سرنوشت سایر ملل محروم و تحت ستم جدا ندانسته و معتقد است که تمام ملل تحت ستم باید دست در دست یکدیگر علیه این نظام خونخوار جهانی که در راس آن امپریالیزم وحش آمریکا و سوسیال امپریالیزم جای دارد قیام کرده و نظم نوینی در جهان امروز پدید آورند. مردم ایرلند مسلما مشکلات، و توطئه‌هائی که علیه یک انقلاب وجود دارد را درک می‌کنند ولی باید اطمینان داشته باشند که ما صمیمانه از آنان حمایت کرده و برای کمک به پیروزی انقلاب جهانی اسلام با کمک مستضعفین ایرلندی و سایر مستضعفین در سراسر جهان هیچ فرصتی را از دست نخواهیم داد. ما درگذشت دردناک با بی سندز مبارز قهرمان ایرلندی را بعلت شجاع و دلیر و قهرمان ایرلند تبریک و تسلیت گفته و نابودی استکبار جهانی و پیروزی انقلاب جهانی مستضعفین را از درگاه خدای بزرگ آرزومندیم. پیش بسوی انقلاب جهانی اسلام.» 

• 
  
  بیشتر بخوانید:
• الان شما ببینید در فلسطین چه اتّفاق می‌افتد! خانه را خراب می‌کنند، زن را می‌کشند، کودک را می‌کشند؛ جلوِ چشم همه هم می‌کشند

واکنشها به مرگ تلخ بابی ساندز و همیارانش به نیروهای سیاسی محدود نشد. شاعران متعهدی چون طاهره صفارزاده و سلمان هراتی هم مبارزان ایرلندی را ستودند. صفارزاده در شعری تقدیمی به ارتش جمهوری‌خواه ایرلند سرود:
«و بمب/ ‌آن گونه ماهرانه/ نقش شکنجه را از جسم‌های شهیدان زدوده است./ که سازمان حقوق بشر/ مدافعان بین‌الملل/ در غیبت گواه و سند/ در مرز داوری/ زبانشان بسته است./ راه شما و ما و خلق فلسطین،/ و راه تمام خلق‌های تحت ستم/ از معبر شکنجه/ از معبر سکوت و سلطه‌گری/ به هم پیوسته ‌ا‌ست./ ما راه را دنبال می‌کنیم./  و فتح با ما خواهد بود.»

سلمان هراتی، سراینده‌ی بی‌قرار و متعهد انقلابی هم در شعری که به وصف حضرت حجت علیه‌السلام و اندیشه رهایی‌بخش ظهور اختصاص داشت، از مبارزان اکناف عالم، و از جمله بابی ساندز یاد کرده بود:
«او همین جاست همین جاست/ نه در خیال مبهم جابلسا/ و نه در جزیره خضرا/ و نه هیچ کجای دور از دست/ ...وقتی «بابی سندز» را خودکشی کردند!/ او به دیدن مسیح رفت/ و ما را با خود تا مرز مهربانی برد.»

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و تبیین اصولی پدیده بابی ساندز

اما یکی از مهمترین و آشکارترین تریبونهایی که از ایران، به مرگ بابی ساندز واکنش نشان داد، تریبون نماز جمعه تهران بود.

آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، امام جمعه، بخش اعظم خطبه دوم خود در هجدهم اردیبهشت سال ۶۰، یعنی سه روز پس از واقعه مرگ بابی ساندز را به و تقدیر از او و مبارزات مردم ایرلند اختصاص داد. ایشان قبل‌تر، و در همان نخستین خطبه نماز جمعه خود در ۱۸ دی ۵۸، حمایت از نهضتهای آزادیبخش را از اصول اساسی انقلاب عنوان کرده بود و در بسیاری از خطبه‌های بعدی ایشان هم حمایت از نهضتهای ضداستعماری در سراسر دنیا، دیده و شنیده شد.

در همین خطبه هم، خطیب جمعه، مقاومت ایرلندی‌ها را، در ارتباط با روند رو به تزاید افول مستکبران و قدرتهای استعماری دنیا تبیین کرد:
«مطلبی که امروز در این اجتماع عظیم شما مایلم من نیز به نوبه‌ی خود مانند بقیه‌ی برادرانم بگویم، تجلیل از مجاهدات این قهرمان ایرلندی است. ما به او به چشم یک انسان مبارز فقط نگاه نمی‌کنیم، ما پیام لبهای خاموش بابی ساندز را شنیده‌ایم و به آن ایمان قاطع داریم. این پیام، پیام سقوط قدرتها و امپراطوریهای سلطه‌گر جهانی است. اگر ما امروز در میان یک منطقه‌ی دور از آن نواحی، دور از منطقه‌ی قدرتهای بزرگ جهانی توانسته‌ایم این حکومت الهی و اسلامی را که حکومت مستضعفین است به وجود بیاوریم، همواره گفته‌ایم و تأکید کرده‌ایم که روزگار پایان امپراطوریهای سیاسی به سرآمده است.

"با این حال، در بهار ۱۳۶۰، یک اتفاق تازه در جریان مبارزات ایرلندی‌ها، دور جدیدی از پوشش خبری و واکنش را در ایران انقلابی برانگیخت"طاغوتها دیگر باید بروند، مستضعفان جهان باید به آینده‌ی خود امیدوار باشند، این را ما همیشه گفتیم و پیش‌بینی کردیم وقتی که یک مبارز جوان ایرلندی زیر گوش امپراطوری پیر و پوسیده‌ی بریتانیا با آن سوابق، آن چنان مقاومتی می‌کند که دنیا را به خود متوجه می‌کند، وجود یک چنین شخصی و مقاومت او و رسوایی قدرت مقابل او مؤید همان سخنی است که اسلام به ما آموخته بود و ما بارها آن را تکرار کردیم. گفته‌ایم و خواهیم گفت روزگار سقوط قدرتهای شیطانی و طاغوتی نزدیک است.»

اعلام همدردی و پشتیبانی ملت انقلابی با مبارزان ایرلندی، بخش دیگر سخنان آیت‌الله خامنه‌ای در این خطبه بود:
«من از این تریبون مردمی و الهی در این نقطه‌ی از جهان به همه‌ی برادران و خواهرانی که در سراسر عالم علیه ظلم و استبداد قیام کرده‌اند و به خصوص به همرزمان این مبارز در اروپا، در ایرلند پیام می‌دهم مقاومت کنید و بدانید که پیروزی از آن مستضعفان است و بدانید که یک امت به‌پاخاسته در این سوی جهان پشتیبان و حامی شماست، ما شما را تأئید می‌کنیم، ما حرف شما را می‌فهمیم، ما رنج بابی ساندز را می‌فهمیم. ما هم آن روزگار را گذرانده‌ایم.»

بیست و دو سال بعد، و باز هم نماز جمعه تهران، یک بار دیگر مجالی شد برای آنکه نام بابی ساندز بر زبان حضرت آیت‌الله خامنه‌ای جاری شود. ایشان که اکنون در جایگاه رهبری انقلاب با مردم سخن می‌گفت، در مقام بیان ترفندهای دشمنان برای اعمال دشمنی علیه انقلاب، از بابی ساندز و خطبه‌های سال ۶۰ کرد:
«سالهای اوّلِ انقلاب در همین تریبون نماز جمعه بنده از مبارزان ایرلندی و شخصی به نام «بابی ساندز» - که الان خیابانی هم به نام او در تهران هست - اسم آوردم. بابی‌ساندز در زندان بعد از پنجاه روز با اعتصاب غذا مُرد؛ نفر دوم هم اعتصاب غذا کرد و سپس مُرد؛ گمانم نفر سوم و چهارم هم اعتصاب غذا کردند؛ اما همین انگلیسیهای طرفدار حقوق بشر و پشتیبان اعتصابها و تحصّنها در نقاط دیگر، تماشا کردند! این ادّعای طرفداری از حقوق بشر آقایان است.»

حمایت از مبارزات ضداستعماری و آزادی‌بخش در سراسر عالم، از شعارهای آشکار و انکارناشدنی انقلاب سال ۵۷ بود.

همان اصولی که بعداً در اساسنامه اصول نظام جمهوری اسلامی هم منعکس شد. این حمایت، هیچ قیدی جز همین مبارزه و قیام علیه مستکبران ندارد، و همه مبارزان با افکار و نژادها و گرایشهای گوناگون را در بر میگیرد. نمونه‌ی بابی ساندز، شاهدی صادق برای همین اصل اساسی انقلاب است که آبان ۱۳۹۴، رهبر انقلاب آن را برای دست‌اندکاران سیاست خارجی کشور تبیین کرد. در دیدار وزیر امور خارجه، سفیران و مسئولان نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور با رهبر انقلاب در این تاریخ، حضرت آیت‌الله خامنه‌‌ای در مقام تشریح «اصول و راهبردهای ثابت و پایدار سیاست خارجی در قانون اساسی و الزامات ناشی از این اصول و سیاست‌ها»، تاکید کردند که «تنظیم سیاست خارجی کشور بر اساس معیارهای اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه‌ی مسلمانان و حمایت بی‌دریغ از مستضعفان جهان» از وظایف دستگاه سیاست خارجی کشور است. تاکید بر روی کلماتی مثل «همه» و «جهان»، با مثال آوردن رهبر انقلاب از حمایت جمهوری اسلامی از بابی ساندز، تثبیت و روشن شد؛ مبارزی که در نه مذهب و نه در نژاد، نسبتی با ایران اسلامی نداشت اما آرمانهای او در مقابله‌ی با استعمار، قرابتی آَشکار با آرمان انقلابی ملت ایران نشان می‌داد.

انتهای پیام/

.