نگاهی گذرا به نقش مارکو گریگوریان در شکل‌گیری جریان هنر مدرن ایران

خبرگزاری مهر -گروه هنر-آزاده فضلی؛ آثار فیگوراتیو و کاهگلی مارکو گریگوریان مدت یک ماه است که در موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمده است، آثاری که در نوع خود و حتی الان نیز یکتا هستند.

مارکو گریگوریان معروف به گریگوری مارک، یکی از هنرمندان برجسته و تاثیرگذار در هنر مدرن ایران است. مارکو در سال ۱۹۲۵ در کروپوتکین روسیه به دنیا آمد. در همان سال خانواده وی به تبریز مهاجرت کرد. پدرش بعد از مرگ همسر به تهران آمد و مارکو در مدرسه ارامنه به تحصیل ادامه داد. مدتی بعد همراه پدر به آبادان و سپس به اصفهان رفتند و مارکو دیپلم خود را در مدرسه کانانیان در جلفای اصفهان گرفت.

"مدتی بعد همراه پدر به آبادان و سپس به اصفهان رفتند و مارکو دیپلم خود را در مدرسه کانانیان در جلفای اصفهان گرفت"در سال ۱۳۱۹ خانواده گریگوریان به تهران بازگشت و مارکو وارد کالج آمریکایی تهران شد. آموختن نقاشی را در سال ۱۳۲۷ در مدرسه کمال‌الملک آغاز کرد. ۲ سال بعد مارکو به ایتالیا رفت و در آکادمی هنرهای زیبای رم ثبت نام کرد و تحت آموزش پروفسور روبرتو ملی قرار گرفت. مارکو در سال ۱۳۳۳ بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی، با آموخته های خود از اکسپرسیونیسم ایتالیا به ایران بازگشت.

وقتی گریگوری مارک پایه‌گذار هنر مدرن در ایران می‌شود

مارکو گریگوریان از آن پس نقش مهمی در صحنه هنر مدرن در ایران داشت. او گالری استتیک را در تهران تاسیس کرد که مرکز تجمع مدرنیست‌های جوان محسوب می‌شد و کانونی بود برای نقاشانی که شیوه بیان آزاد را اتخاذ کرده بودند.

مارکو، کلاس‌ها و دوره‌هایی را نیز در این گالری برگزار می‌کرد و به آموزش جوانان می پرداخت. از شاگردان او در این سال‌ها حسین زنده‌رودی و فرامرز پیلارام بودند. از مهم‌ترین فعالیت‌های مارکو گریگوریان تحقیق در مورد هنرهای سنتی ایران، گردآوری تابلوهای نقاشی قهوه‌خانه‌ای و حمایت از نقاشان بازمانده این شیوه بود. او به ویژه توجه خاصی به بانیان این مکتب، از جمله حسین قوللر آقاسی نقاش و راوی داستان‌های حماسی و محمد مدبر نقاش پرده‌های مذهبی، نشان داد. او با گردآوری آثار این هنرمندان از شهرهای مختلف، نمایشگاهی در «خانه ایران در پاریس» برگزار کرد که به گرمی از آن استقبال شد.

مارکو گریگوریان در بینال هنر ونیز نماینده غرفه ایران بود و همچنین در سال ۱۳۳۷ به عنوان عضو هیئت داوران در آن مشارکت داشت.

"۲ سال بعد مارکو به ایتالیا رفت و در آکادمی هنرهای زیبای رم ثبت نام کرد و تحت آموزش پروفسور روبرتو ملی قرار گرفت"در همان سال اولین بینال هنر تهران (که ۵ دوره برگزار شد) را تحت نظارت اداره کل هنرهای زیبا برگزار کرد و با معرفی و نمایش آثار نقاشان نوگرای ایران، نقش مهمی در تداوم روند نقاشی مدرن ایران ایفا کرد. گریگوریان در سال ۱۳۴۹ از سوی دانشکده هنرهای زیبا برای تدریس دعوت شد و به ایران بازگشت و در سال ۱۳۵۴ گروه نقاشان و مجسمه‌سازان آزاد را همراه با غلامحسین نامی، فرامرز پیلارام، عبدالرضا دریابیگی، مسعود عربشاهی، سیراک ملکونیان و مرتضی ممیز پایه‌گذاری کرد.