سانسور کتاب در ترکیه؛ از فساد مالی و کتاب کودک تا فمینیسم

سانسور کتاب در ترکیه؛ از فساد مالی و کتاب کودک تا فمینیسم
صدای آلمان
صدای آلمان - ۲۴ بهمن ۱۳۹۹

اخیرا انجمن ناشران ترکیه خلاصه ای از گزارشی را منتشر کرده که وضع صنعت کتاب و نشر را در سال ۲۰۲۰ در ترکیه به نمایش می‌گذارد. در این گزارش گفته شده که آزادی بیان و مطبوعات در ترکیه بیش از پیش محدود و سانسور دولتی در دوران ریاست جمهوری اردوغان به شکل پیوسته افزایش یافته است.

سوال‌هایی درباره کودتا یا افشای فساد در دولت

روزنامه تاتس (TAZ) آلمان به نقل از این گزارش نوشته است که سانسور دولتی در سال گذشته از انتشار دو کتاب با موضوع فمینیسم که توسط سازمان عفو بین‌الملل منتشر شده‌اند، جلوگیری کرده است. در پی این ممنوعیت، دادستانی عمومی ترکیه کیفرخواستی با عنوان "فتنه افروزی" علیه تانر کیلیچ، مسئول عفو ​​بین الملل در ترکیه صادر کرده است.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

حزب سوسیال دموکرات ترکیه (CHP) نیز از این سانسور بی‌نصیب نمانده است. دولت ترکیه انتشار دو کتاب توسط ناشر حزب را ممنوع کرده است. نکته دو کتاب این که هر دو به موضوعی جنجالی یعنی رسوایی مالی و فساد در ترکیه پرداخته‌‌‌اند.

"اخیرا انجمن ناشران ترکیه خلاصه ای از گزارشی را منتشر کرده که وضع صنعت کتاب و نشر را در سال ۲۰۲۰ در ترکیه به نمایش می‌گذارد"برنامه انتشار یک کتاب دیگر این حزب نیز متوقف شد که به مراتب جنجالی‌تر بوده و در آن سوال‌هایی پیرامون کودتا در تابستان ۲۰۱۶ در ترکیه را مطرح کرده است. در رابطه با این کودتا سوالات بسیاری مطرح است که تاکنون پاسخی نگرفته‌اند. حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) از تحقیقات پارلمانی در مورد آنچه در جریان کودتای در این تابستان رخ داد، جلوگیری می کند.

سانسور کتاب‌های کودکان

دامنه سانسور در ترکیه به کتاب کودکان هم می‌رسد. خبری که زیاد تعجب‌آور نیست. آنهم پس از آن که در سال ۲۰۱۹ روشن شد که دولت ترکیه کتاب‌های آموزشی مدارس را می‌سوزاند تا کتاب‌های درسی مورد نظر خود را جایگزین آنها کند.

در سال گذشته بسیاری از کتاب‌های کودک نیز در ترکیه ممنوع شدند.

این کتاب‌ها شامل چندین ترجمه از کتاب‌های آلمانی نیز شده‌اند. از جمله کتاب " بچههای کوچک از کجا می‌آیند" که نشر راونسبورگ منتشر کرده و موضوع آن آموزش جنسی برای کودکان چهار تا هفت ساله است. دولت ترکیه این کتاب را در زمره کتاب‌های "ناپسند" طبقه‌بندی کرده و دادگاه برای مترجم و ناشر نسخه ترکی آن ده سال زندان در نظر گرفته است.

زمینه ممنوعیت و محدودیت کتاب‌های کودکان در ترکیه افزایش اسلام‌گرایی در این کشور است. دولت ترکیه تحت زمامداری رجب‌ طیب اردوغان کمیسیونی از نمایندگان وزارت امور اجتماعی و خانواده ایجاد کرده است که قرار است برای همه کتاب‌های کودکان تصمیم بگیرد که آیا محتوای کتاب‌ها در چارچوب "مناسب" قرار دارد یا نه.

سانسور کتاب‌هایی نویسندگان مطرح زن یا کرد ترکیه

مشابه کتاب‌های کودکان، دولت ترکیه با کتاب‌های بوکت اوزونر، نویسنده زن مطرح این کشور نیز مشکل دارد. دو کتاب او به اتهام "فحاشی" یا اشاعه "ناهنجاری" توقیف شده‌اند.

"نکته دو کتاب این که هر دو به موضوعی جنجالی یعنی رسوایی مالی و فساد در ترکیه پرداخته‌‌‌اند"این توقیف با انتقادات گسترده‌ای روبرو شد. خود نویسنده نیز در حساب توییتری خود به این سانسور انتقاد و اعتراض کرد. سیاست سانسور دولتی در ترکیه موضوع مورد بحث در صحنه نشر این کشور است.

روزنامه تاتس نوشته است که کتاب‌هایی که توسط کردها نوشته یا ویرایش شده‌اند نیز با محدودیت انتشار روبرو هستند. کتاب‌های صلاح‌الدین دمیرتاش، رهبر حزب دمکراتیک خلق‌ها (HDP) اگرچه ممنوع نشده‌اند، اما تلاش می‌شود با استفاده از هر روشی از توزیع آنها جلوگیری شود. اداره شهر استانبول در دست مخالفان اردوغان است و به همین خاطر کتاب‌های دمیرتاش را در سیستم توزیع خود قرار داده بود.

اما شهرداری قربانی یک کارزار هدفمند ترول‌ها در اینترنت شد و مجبور شد کتاب را از سیستم توزیع خود حذف کند.

به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

کمپین سانسور تنها کتاب را در برنمی‌گیرد

افزایش سانسور در دوره زمامداری رجب‌طیب اردوغان به رسانه‌های چاپی محدود نمی‌شود. سال گذشته یک قسمت از سریال نتفلیکس (Netflix) به نام  "بازمانده برگزیده" (Designated survivor) سانسور شد. دلیل؟ یک شخصیت در سریال بیش از حد اردوغان را تداعی می‌کند. دولت آلمان همچنین آزادی بیان در ترکیه را به شدت محدود می‌داند. وزارت خارجه آلمان در گزارشی نوشته است که در سال گذشته آزادی اجتماعات، تشکل‌ها، آزادی بیان و آزادی مطبوعات تا حد زیادی در این کشور تضعیف شده‌است.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    "راهپیمایی عدالت" (عدالت یورویوشو) که به ابتکار کمال قلیچداراوغلو، رهبر حزب جمهوریخواه خلق (CHP) در اعتراض به زندانی کردن انیس بربراوغلو، معاون این حزب در آنکارا آغاز شده بود بعد از حدود سه هفته به استانبول رسید.

    "برنامه انتشار یک کتاب دیگر این حزب نیز متوقف شد که به مراتب جنجالی‌تر بوده و در آن سوال‌هایی پیرامون کودتا در تابستان ۲۰۱۶ در ترکیه را مطرح کرده است"این راهپیمایی طی ۲۳ روز جمعیتی عظیم را در حاشیه دریای مرمره همراه خود کرد.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    کمال قلیچداراوغلو این حرکت را در ۱۵ ژوئن آغاز کرد. برخی او را خوش‌برخورد، اما ترسو و فاقد ایده ارزیابی می‌کردند. خبرنگاران که او را "عمو کمال" صدا می‌زنند می‌گفتند، کسی مثل او ممکن نیست بتواند حریف سیاستمدار قدرتمندی مثل اردوغان شود. بسیاری در ابتدا او را مسخره می‌کردند و می‌گفتند: «راه برو عمو کمال» اما اینک ناظران می‌گویند، این حرکت نشان داد که اپوزیسیون ترکیه با وجود شکست‌هایش هنوز هم زنده است.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    دادگاهی در ترکیه در ۱۴ ژوئن انیس بربراوغلو، معاون حزب جمهوریخواه خلق را به اتهام دادن اطلاعاتی به روزنامه جمهوریت در مورد ارسال سلاح از سوی مأموران اطلاعاتی ترکیه به مخالفان اسلام‌گرای رژیم اسد در سوریه به ۲۵ سال زندان محکوم کرد.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    شرکت‌کنندگان در "راهپیمایی عدالت" هر روز حدود ۲۰ کیلومتر راه رفتند. در این راهپیمایی شخصیت‌های برجسته‌ای مانند عبداللطیف شنر، عضو سابق حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) یا آسلی اردوغان، نویسنده مطرح ترکیه نیز شرکت داشتند.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    راهپیمایان شعار می‌دادند: «آزادی، حق، عدالت.» برخی از آن‌ها تی‌شرت‌هایی با تصاویر مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار جمهوری ترکیه به تن داشتند. آتاتورک جدایی دین از سیاست را در قانون اساسی ترکیه نهادینه کرد.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    همراهان کمال قلیچداراوغلو، رهبر حزب جمهوریخواه خلق ترکیه کیلومترها فاصله را از آنکارا تا استانبول گاهی در باران و گاهی در دمای ۴۵ درجه در اعتراض به سیاست‌های رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور در نوردیدند. قلیچداراوغلو در بیانیه‌ای دولت ترکیه را به پایمال کردن عدالت، از بین بردن استقلال دستگاه قضایی و حاکمیت خودسرانه در سراسر کشور متهم کرده است.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه کمال قلیچداراوغلو را متهم کرده که با این راهپیمایی از "تروریسم" حمایت کرده است. اردوغان خطاب به راهپیمایان گفت: «شما چه فرقی با کودتاچیان ۱۵ ژوئیه دارید؟»

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    پس از شروع "راهپیمایی عدالت" مردم دسته دسته به آن محلق شدند.

    "حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) از تحقیقات پارلمانی در مورد آنچه در جریان کودتای در این تابستان رخ داد، جلوگیری می کند.سانسور کتاب‌های کودکان دامنه سانسور در ترکیه به کتاب کودکان هم می‌رسد"زمانی که این حرکت به استانبول رسید ۴۵هزار نفر آن را همراهی می‌کردند. وقتی که راهپیمایی از یک منطقه صنعتی در این شهر رد می‌شد کارگران از پنجره‌ها و طبقات محل کار خود برای راهپیمایان دست زده و تشویقشان می‌کردند.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    ویصل قلیچ، مردی ۶۵ ساله که در "راهپیمایی عدالت" شرکت کرده می‌گوید، به نفع احزاب محافظه‌کار رأی می‌داده تا این که پسرش سال گذشته بعد از کودتای نافرجام ترکیه زندانی شد. پسرش یک سال زندان است بی‌آنکه علیه او اعلام جرم شود. قلیچ می‌گوید: «من عدالت می‌خواهم و بیرون آمده‌ام تا از این راهپیمایی حمایت کنم.»

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    هنگامی که کمال قلیچداراوغلو اعلام کرد، در اعتراض به سیاست‌های رئیس‌جمهور ترکیه از آنکارا تا استانبول را خواهد پیمود کسی او را جدی نگرفت‌، مسخره‌اش کرده و گفتند: «راه برو، عمو کمال.» رجب طیب اردوغان این حرکت را ایده ‌"ناپخته" حزب جمهوریخواه خواند.

    اما بعد از این که این حرکت ده‌ها هزار نفر را همراه خود کرد اردوغان فهمید که با مشکلی جدی روبرو شده است.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    ناظران "راهپیمایی عدالت" را حرکتی مشابه "راهپیمایی نمک" در هند در سال ۱۹۳۰ در دوران گاندی می‌‌دانند. این راهپیمایی در آن زمان با حضور ماهاتما گاندی، رهبر سیاسی و معنوی وقت هند انجام شد و هدف آن به دست آوردن استقلال هند از استعمار بریتانیا بود.

  • "راهپیمایی ۴۲۰ کیلومتری عدالت" علیه سیاست‌های اردوغان

    عیسی آقاجیک، یکی از تظاهرکنندگان در مورد دستاوردهای این راهپیمایی می‌گوید: «قلیچداراوغلو با این اقدام خود را به عنوان رهبر مخالفان تثبیت می‌کند. دوم آن که حزب جمهوریخواه خلق طبق رسالت تاریخی‌اش به سوی مردم باز‌می‌گردد.

    و سرانجام آن که او مردم ترکیه را متحد و حس عدالت‌جویی این حزب را تقویت کرده است.»



منابع خبر

اخبار مرتبط