«کودتای ۵۳» قانون‌شکن است/ شب‌ها با مصدق حرف می‌زدم

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، مستند «کودتای ۵۳» به کارگردانی تقی امیرانی این روزها روی پرده هنر و تجربه و سایت هاشور در حال اکران است. مستندی که حاوی حقایقی تازه از کودتای ۲۸ مرداد برای مخاطبانش است و با ارائه شواهد بسیار پیرامون این اتفاق تا انتها مخاطب را با خود همراه می کند.

امیرانی با همراهی والتر مرچ، تدوینگر فیلم‌هایی چون «اینک آخرالزمان»، «مکالمه» و «بیمار انگلیسی» و با بهره‌گیری از شیوه‌های متنوعی چون بازسازی، مستند انیمیشن، شیوه کارآگاهی و ... این مستند را تولید کرده و تلاش دارد بسیاری از زوایای تاریک تاریخ ۶۷ ساله کودتا را برای مردم جهان روشن کند.

مهرداد اسکویی، مستندساز شناخته شده کشورمان به بهانه اکران «کودتای ۵۳»، گفت‌وگویی با تقی امیرانی داشته است که در ادامه می‌خوانید.

قصه و روایت شما برای من جالب است. چه تجربیاتی پیش از ساخت این مستند داشتید؟

۳۰ سال است که مستند می‌سازم و ده سال صرف ساخت «کودتای ۵۳» شد. در ابتدا مستندهای تلویزیونی علمی و اجتماعی می‌ساختم و به مرور مسیر فیلمسازی‌ام اندکی تغییر کرد و پس از حادثه ۱۱ سپتامبر مستندساز سیاسی شدم.

"به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، مستند «کودتای ۵۳» به کارگردانی تقی امیرانی این روزها روی پرده هنر و تجربه و سایت هاشور در حال اکران است"زمانی که این کار را شروع کردم تصوری درباره مدت زمان ساخت آن و زحماتش نداشتم اما باید دیدگاه مستندسازی‌ام را به صورت کامل تغییر می‌دادم.

  در این باره بیشتر بخوانید:

   ◾️ این کارگردان، در جشنواره فجر، جایزه‌اش را به دکتر مصدق تقدیم کرد

      ◾️ هزینه‌ای که فیلم ایرانی به دلیل انتقاد از غرب می‌پردازد

هر روز کار با والتر مرچ برای من یک کارگاه مستندسازی بود. یک سال بود در اتاق تدوین بودیم و در پاسخ به من که گفتم چه زمانی بالاخره این مستند تمام خواهد شد، گفت: «تصور کن مشغول خلق یک اثر نقاشی بزرگ روی دیوار هستی و هر روز تنها بخش کوچکی از آن را می‌توانی تصویر کنی. باید هر روز تمرکزت روی همان بخش کوچک باشد و در نهایت می‌توانی با حاصل کار که شکل و قصه دارد یا خیر رو به رو شوی». در واقع «کودتای ۵۳» بهترین تجربه فیلمسازی من بود.

شما با حجمی بسیار بزرگ از صدا، آرشیو و اسناد مکتوب روبه‌رو بودید که باید به همراه والتر مرچ آن را تبدیل به فیلم می‌کردید. از او در ورک‌شاپی در برلین شنیده بودم که اول هر پلان مهم را باید عکس گرفت و روی دیوار چسباند و می‌گفت این عکس‌های روی دیوار، مسیر تدوین شما را مشخص می‌کنند.

روایت در فیلم شما بسیار مهم است و این حجم متریال را به اتاق تدوین بردید و والتر مرچ معروف با شما برای شکل دادن این اثر شکیل همراه شد. چگونه این داده‌ها را پیش بردید؟

ساخت این فیلم ده سال طول کشید و مدارک به تدریج به دست ما می‌رسید. ما چهار سال در اتاق تدوین بودیم و نوشتن فیلم در طول ساخت شکل می‌گرفت. این تجربه حتی برای والتر هم عجیب بود و می‌گفت دو برابر فیلم «اینک آخر الزمان» در «کودتای ۵۳»، متریال تولید داشتیم. ما ۵۳۲ ساعت فوتیج (فیلم خام) داشتیم.

"چه تجربیاتی پیش از ساخت این مستند داشتید؟۳۰ سال است که مستند می‌سازم و ده سال صرف ساخت «کودتای ۵۳» شد"کات‌هایی که از روی دیوار می‌بینید، پلان‌ها و صحنه‌های مختلف فیلم است که ما در حال تدوین آماده می‌کردیم و خودش به صحنه‌هایی از فیلم بدل شده است. در واقع شکل دادن فیلم هم در خود فیلم هست.

مخاطبان فیلم در ایران مصدق را می‌شناسند، اما مخاطب خارجی ممکن است هیچ اطلاعاتی در این زمینه نداشته باشد، چگونه داستان را پیش بردید که برای کسی هم که اطلاعات تاریخی و سیاسی پیرامون این اتفاق ندارد، قابل فهم باشد؟

یکی از مشکلات اول من این بود که فیلم را برای چه کسی می‌سازم. تصمیم بر این بود که کسی که دانسته‌هایی دارد با دیدن این داستان دیدگاهی دیگری بیابد و کسی هم که نمی‌داند، با تماشای پیچیدگی آن گیج نشود. البته در انتها فیلمساز فیلم را برای خودش می‌سازد و خودش باید با آن کنار بیاید و راضی باشد.

این مطلب حاصل گفت‌وگوی مهرداد اسکویی (راست) با تقی امیرانی است