بحران دریای سرخ؛ شرکت‌های کشتیرانی در حال بازبینی در هزینه و تغییر مسیر هستند

در واکنش به تداوم حملات شورشیان حوثی به شناورهای در حال تردد در آب‌های نزدیک یمن تعدادی از کشتی‌های باربری در دریای سرخ لنگر انداخته، برخی دیگر سامانه‌های الکترونیک ردیابی خود را خاموش کرده و شرکت‌های بزرگ کشتیرانی در حال بازبینی در هزینه و یا تغییر مسیر عادی خود هستند.

حملات به شناورها در این منطقه می تواند به یک اختلال دیگر در شبکه انتقال کالا و مواد خام، شبیه به آنچه در دوران همه گیری کووید ۱۹ روی داد، منجر شود و نیروی دریایی آمریکا را وادار کرده ایجاد یک ائتلاف گسترده از نیروهای دریایی کشورهای مختلف برای گشت زنی و محافظت از مسیرهای کشتیرانی در نزدیکی یمن را در دستور کار قرار دهد.

دریای سرخ آب‌های شمال اقیانوس هند را از طریق کانال سوئز به دریای مدیترانه وصل می کند و کوتاه‌ترین مسیر دریایی بین آسیا و اروپاست. تخمین زده می‌شود که حدود ۱۲ درصد از کل تردد دریایی از کانال سوئز عبور می‌کند.

شرکت‌های بزرگ کشتیرانی نظیر «ام اس سی»، «مرسک» و «هاپاگ - لوید»، شرکت بزرگ نفتی «بی پی» و «فرانتلاین» یکی از بزرگترین شرکت‌های حمل نفت اعلام کرده‌اند که تردد در دریای سرخ را متوقف و شناورهای آنها از این پس قاره آفریقا را دور خواهند زد.

اما داده‌های شرکت‌های بیمه کشتیرانی و موسسات ردگیری حمل‌و‌نقل دریایی نشان می‌دهد که هنوز تعداد زیادی از شناورها از مسیر دریای سرخ عبور می‌کنند و برخی از آنها محافظان مسلح دارند.

یافته‌های شرکت ردگیری کشتیرانی «ال اس ئی جی» حاکی است که دست کم ۱۱ شناور بزرگ حامل کانتینرها که از کانال سوئز عبور کرده و مقصد آنها سنگاپور، مالزی و امارات بوده قبل از رسیدن به آب‌های نزدیک به یمن در دریای سرخ بین سواحل عربستان سعودی و سودان لنگر انداخته‌اند.

این داده‌ها نشان می‌دهند که چهار شناور باربری بزرگ شرکت «ام اس سی» در دریای سرخ از روز یکشنبه ۲۶ آذر سامانه الکترونیکی ردگیری خود را احتمالا برای پرهیز از شناسایی خاموش کرده‌اند.

براساس داده‌های شرکت رهگیری تردد دریایی «کپلر» سه تانکر بزرگ حامل گاز مایع نیز برای پرهیز از دریای سرخ مسیر حرکت خود را تغییر داده‌اند.

مدیر یک شرکت کارشناسی کشتیرانی گفت بسیاری از شناورها برای حفظ امنیت خود در آب‌های نزدیک به یمن سامانه رهگیری خود را دستکاری کرده و وانمود می‌کنند که در منطقه دیگری در حال تردد هستند و یا به طور کلی این سامانه را خاموش می‌کنند.

«ویندوارد» یک شرکت دیگر رهگیری حمل‌و‌نقل دریایی می‌گوید در مقایسه با ماه‌های اکتبر و سپتامبر امسال تعداد شناورهایی که سامانه الکترونیکی رهگیری خود را در حریم دریایی عربستان سعودی در دریای سرخ خاموش می کنند تقریبا دو برابر شده و به بیش از ۸۰ مورد رسیده است.

در رهنمود ایمنی که روز ۲۴ آذر توسط یکی از اتحادیه‌های جهانی کشتیرانی منتشر شد گفته می شود شناورهایی که سامانه رهگیری خود را خاموش و روشن می‌کنند مورد حمله قرار گرفته اند. این رهنمود افزود:«خاموش کردن سامانه رهگیری ممکن است احتمال حمله به شناورها را کاهش دهد ولی درعین حال امکان دریافت کمک از نیروهای دریایی مستقر در منطقه را تضعیف خواهد کرد.

توقف تردد

شرکت دانمارکی «مرسک» روز جمعه ۲۴ آذر و در پی «گریز یکی از شناورهای آن از حمله» تردد تمامی کشتی‌های خود از مسیر دریای سرخ را متوفق کرد. داده‌های کشتیرانی بین‌المللی نشان می دهد که تعدادی از شناورهایی که در دریای سرخ لنگر انداخته اند متعلق به این شرکت هستند.

این شرکت روز سه‌شنبه ۲۸ آذر گفت شناورهایش که قبلا حرکت خود را متوقف کرده و قرار بود از جنوب دریای سرخ و خلیج عدن عبور کنند مسیر خود را به سوی آفریقا تغییر خواهند داد.

شبه نظامیان حوثی مورد حمایت ایران که می گویند حملات آنها در حمایت از فلسطینیان ساکن نوار غزه انجام می‌شود در هفته‌های اخیر علاوه بر حمله به کشتی‌های تجاری در آبراه استراتژیک نزدیک یمن، به سوی اسرائیل نیز پهپاد و موشک شلیک کرده اند که با صنعا، پایتخت یمن بیش از هزار کیلومتر فاصله دارد.

شبه نظامیان حوثی روز دوشنبه به دو کشتی تجاری دیگر در آب‌های نزدیک به یمن حمله کردند.

منابع مطلع در حمل‌و‌نقل دریایی می‌گویند تاثیر این حملات بر تجارت جهانی به مدت ادامه بحران بستگی دارد ولی در کوتاه مدت افزایش چشمگیر هزینه بیمه کشتیرانی و طولانی شدن مسیر تردد کشتی‌ها برای پرهیز از دریای سرخ تاثیر مهمی بر جا خواهد گذاشت.

به گفته یکی از کارشناسان هزینه حمل نفت خام از خاورمیانه به اروپا طی یک هفته ۲۵ درصد افزایش یافته است.

بانک بین‌المللی گلدمن ساکس روز دوشنبه پیش بینی کرد که اختلال در انتقال انرژی از طریق دریای سرخ بعید است روی بهای نفت و گاز مایع تاثیر مهمی بگذارد چون شناورها می توانند از مسیرهای دیگر استفاده کنند.

این بانک افزود که در یک حالت فرضی حتی اگر تمامی تقریبا هفت میلیون بشکه نفت در روز به جای عبور از دریای سرخ از طریق مسیرهای جایگزین منتقل شود ممکن است بهای نفت را سه تا چهار دلار در بشکه افزایش دهد.