ترس از عصا و دیوار؛ تقلا و نگرانی نابینایان افغان در عصر کرونا

Image caption

عبدالرحمن شریفی که در یک حادثه صد درصد بینایی‌اش را از دست داده است رئیس انجمن نابینایان افغانستان در هرات است

مهمترین توصیه‌ پزشکان در عصر کرونا این است که مردم در تمام سطوح تا حد امکان از لمس اشیا و اجسام بپرهیزند. نابینایان که زندگی و حرکت آنان به حس لامسه (بساوایی) وابسته است، چه کنند؟

این پرسش جدی ذهن نابینایان را به خود مشغول کرده و سبب نگرانی آنان شده است. نابینایان حالا از لمس عصا و دیوار گرفته تا کفش و هر جسم دیگری که در زندگی روزمره به آن محتاجند، هراس دارند.

در افغانستان براساس آمارهای غیررسمی بیش از ۴۰۰ هزار نفر معلولیت بینایی دارند. بخش عمده این افراد با مشکلات فقر، بیکاری و محرومیت از آموزش دست و پنجه نرم می‌کنند. تعداد انگشت شمار از افراد نابینا در افغانستان جا برای حضور در اجتماع باز کرده‌اند.

عبدالرحمن شریفی، رئیس انجمن نابینایان افغانستان در هرات که در یک حادثه صد درصد بینایی‌اش را از دست داده است، می‌گوید پرهیز از لمس اشیا و اجسام به دلیل احتمال آلوده بودن آنها به ویروس کرونا "وضعیت را وخیم کرده" است.

مشکل بزرگ دیگر نابینایان رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی است که کارمندان بهداشت به آن توصیه کرده اند، آنان به دلیل وابستگی به دیگران و همچنین نابینا بودن نمی‌توانند به آسانی رعایت کنند.

• زن و شوهر نابینای بازگشته از ایران به یاری نابینایان افغانستان شتافتند

• وضعیت ۴۰۰ هزار نابینا در افغانستان چگونه است؟

آقای شریفی می‌گوید:"رعایت فاصله اجتماعی بسیار سخت است.

"نابینایان که زندگی و حرکت آنان به حس لامسه (بساوایی) وابسته است، چه کنند؟این پرسش جدی ذهن نابینایان را به خود مشغول کرده و سبب نگرانی آنان شده است"وقتی که از خانه بیرون می‌شویم و برای تامین نیازمندی‌های خود به بازار و شهر می‌رویم، نمی‌دانیم که افراد چقدر به ما نزدیکند. خیلی از مردم هنوز کرونا را باور ندارند و به افراد نابینا نزدیک می‌شوند. اگر کسی بخواهد به ما کمک کند که از خیابان عبور کنیم نمی‌دانیم که این فرد که دست ما را می‌گیرد سالم است یا نه؟

آقای شریفی هرازگاهی به کمک نرم افزارهای صفحه خوان با فیسبوک سرگرم می‌شود. او می‌تواند مطالب دیگران را بشنود و هم خود پست بگذارد.

چند روز پیش وقتی پستی در صفحه فیسبوک خود نوشتم که " تکرار این فرضیه یا واقعیت، که بیماری کرونا افراد مسن را بیشتر در معرض خطر قرار می‌دهد از یکسو روحیه بیماران کهن سال را به شدت درهم کوبیده و از جانبی نوجوانان و کودکان را بی‌پروا کرده؛" آقای شریفی هم نظرش را زیر این پست من نوشت:"واقعیت است چون اشخاص مسن مقاومت وجود شان پایین است."

Image caption

آقای شریفی هرازگاهی به کمک نرم افزارهای صفحه خوان با فیسبوک سرگرم می‌شود

آقای شریفی و شماری دیگر از نابینایان به من گفتند راه حلی که زندگی شان را به حالتی که قبل از شیوع کرونا داشتند، برگرداند به ذهن شان نمی‌رسد جزء اینکه تا حد امکان در خانه بمانند و ارتباطات اجتماعی شان را از طریق شبکه‌های مجازی حفظ کنند.

همایون حکیمی، شهروند نابینا در بلخ در شمال افغانستان هم می‌گوید:" زندگی نباید متوقف شود. باید خودمان را سرگرم کنیم و به این وضعیت عادت کنیم چون کرونا مثل هر ویروس دیگر خواهد ماند.

چنانکه زکام(سرماخوردگی) ماند. توبرکلوز(سل) ماند."

آقای حکیمی هم روابط اجتماعی‌اش را از طریق فیسبوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی نگه می‌دارد.

• روزجهانی خط بریل و مشکلات نابینایان افغانستان
• آرشیو برنامه‌های ۳۷ درجه

او می‌گوید:"برای آنکه مطمئن باشیم خود ما آلوده نمی‌شویم و عصا یا وسایل مربوط به ما اعضای خانواده ما را ملوث نمی‌سازد، باید فوق العاده دقت کنیم. دست ما نباید به هیچ عضو آسیب پذیر تماس پیدا کند."

انتشار ویروس کرونا همه را نگران کرده، اما افراد دارای معلولیت مخصوصا آنانی که حس بینایی و شنوایی ندارند بیشتر در معرض خطرند. آنان از نبود یک برنامه جامع برای کمک به معلولین در عصر شیوع کرونا شکایت دارند.

شماری از افراد دارای معلولیت به بی‌بی‌سی گفتند که امیدواراند دولت امکانات محافظتی را در اختیار آنان بگذارد و به آنان درباره چگونگی محافظت از خود آموزش دهد.

Image caption

احمد بلال در تلویزیون ملی افغانستان برنامه‌ای آگاهی دهی برای ناشنوایان اجرا می کند

در میان افراد دارای معلولیت، پس از نابینایان، ناشنوایان بیشتر با محدودیت دسترسی به اطلاعات روبرو هستند.

"نابینایان حالا از لمس عصا و دیوار گرفته تا کفش و هر جسم دیگری که در زندگی روزمره به آن محتاجند، هراس دارند.در افغانستان براساس آمارهای غیررسمی بیش از ۴۰۰ هزار نفر معلولیت بینایی دارند"آنان که فقط زبان اشاره‌ای را می‌دانند، نمی‌توانند لحظه به لحظه از آنچه در دنیای دور و بر شان می‌گذرد اطلاع یابند.

احمد بلال که در تلویزیون ملی افغانستان برنامه‌ای آگاهی دهی برای ناشنوایان اجرا می‌کند از همین محدودیت گلایه دارد. او با زبان اشاره مقصودش را می‌رساند و برادرش آن را به زبان گفتاری چنین ترجمه می‌کند.

او گفت: " رسانه‌های اجتماعی و تلویزیون‌ها و بسیاری از رسانه‌ها که در مقابل ویروس کرونا به مردم اطلاع رسانی می‌کنند برای نابینایان و ناشنوایان توجهی خاص ندارند. تلویزیون ملی یگانه منبعی است که در برابر ویروس کرونا به مردم هدایت‌های لازم را می‌دهد."

به گفته او انتظاری که احمد بلال از رسانه ها و مسئولین دارد، این است تا در مقابل ویروس کرونا به آنان راهنمائی لازم شود.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در افغانستان می‌گوید بیشتر از یک میلیون نفر در این کشور از یک نوع معلولیت رنج می‌برند و هر ساله ده هزار معلول جدید در این اداره ثبت می‌شوند. وزارت معارف افغانستان می‌گوید در شرایط عادی بیش از ۴۵۰۰ نفر از افراد ناشنوا، نابینا و افراد دارای معلولیت ذهنی از برنامه‌های آموزشی این وزارت بهره مند می‌شوند.

گزارشی جامع از شمار دقیق افراد دارای معلولیت که احتمالا به بیماری کووید۱۹ مبتلا شده باشند،نیز منتشر نشده است.

آمارهای که وزارت صحت/بهداشت افغانستان از افراد مصاب به بیماری کووید ۱۹ منتشر می‌کند نمونه‌های مثبت را تنها از لحاظ جنسیتی تفکیک می‌کند. در جدول آماری این وزارت به گروه سنی افراد و اینکه سابقه معلولیت دارند یا خیر اشاره نمی‌شود.