گفت‌وگوهای برجام؛ از خوش‌بینی محتاطانه تا چانه‌زنی بر سر لغو تحریم‌ها

گفت‌وگوهای هر سه کارگروه پشت درهای بسته در وین ادامه دارد. میخائیل اولیانوف، سفیر روسیه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نسبت به پیشرفت گفت‌وگوها و مذاکرات ابراز خوش‌بینی کرده است.

نماینده روسیه در توییتی که در همین رابطه منتشر کرده تاکید کرده است که در حال حاضر تنها می‌توان از یک "خوش‌بینی محتاطانه" سخن گفت. او گفته است که در صورت پیشرفت گفت‌وگوها، می‌توان از صفت "محتاطانه" در این باره چشم پوشید.

هفته سوم گفت‌وگوهای برجام روز سه‌شنبه ۲۷ آوریل (هفتم اردیبهشت) در وین آغاز شد. عباس‌عراقچی، معاون سیاسی محمدجواد ظریف که هدایت هیات نمایندگی ایران را برعهده دارد، گفته است که هنوز در مورد ابراز خوش‌بینی نسبت به نتایج این گفت‌وگوها باید جانب احتیاط را رعایت کرد.

به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید

این در حالی است که انریکه مورا، معاون مسئول هماهنگی سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته است که گام‌هایی در راستای بازگشت کامل به برجام برداشته شده است.

احیای برجام از یک سو منوط به پایبندی ایران به تعهدات برجامی پیش‌بینی شده در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ است و از سوی دیگر، مشروط به لغو تحریم‌هایی است که از سوی ایالات متحده آمریکا در دوران زمامداری دونالد ترامپ وضع شده‌اند.

اجلاس مشترک روسیه و آمریکا

خبرگزاری‌ها از نشست مشترک نمایندگان سیاسی روسیه و آمریکا درباره دور جدید گفت‌وگوهای ناظر بر توافق هسته‌ای با ایران خبر داده‌اند.

قرار است نمایندگان این دو کشور روز پنجشنبه ۲۹ آوریل در وین با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کنند. این خبر از سوی میخائیل اولیانوف نماینده روسیه رسانه‌ای شده است.

عباس عراقچی و هیات نمایندگان ایران در اجلاس کمیسیون مشترک

نماینده روسیه تاکید کرده است که هدف از این دیدار تسریع مذاکرات برجام است.

"او گفته است که در صورت پیشرفت گفت‌وگوها، می‌توان از صفت "محتاطانه" در این باره چشم پوشید.هفته سوم گفت‌وگوهای برجام روز سه‌شنبه ۲۷ آوریل (هفتم اردیبهشت) در وین آغاز شد"اولیانوف بار دیگر بر لغو همه تحریم‌ها مطابق توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ تاکید کرده است.

باید یادآور شد که این نخستین دیدار نمایندگان این دو کشور در دور جدید مذاکرات کمیسیون برجام نیست. پیش از این نیز نمایندگان دو کشور بر سر موارد مورد اختلاف با یکدیگر گفت‌وگو کرده بودند.

گره و مانع اصلی

برای احیای برجام و هموار کردن بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای سه کارگروه راه‌اندازی شده است. کارشناسان کشورهای ذیربط در این کارگروه‌ها با یکدیگر گفت‌وگو می‌کنند. کارگروه نخست ناظر بر تعهدات برجامی ایران است.

میخائیل اولیانوف، نماینده سیاسی روسیه در اجلاس کمیسیون مشترک برجام

وظیفه کارگروه دوم رفع تحریم‌ها و بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای است. باید یادآور شد که آمریکا در دوره زمامداری دونالد ترامپ در ماه مه سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شده بود.

اکنون با هدف هماهنگی در اجرای مصوبات و نتایج کار این دو کارگروه، گروه سومی نیز تشکیل شده است.

گفته می‌شود که مشکل و گره اصلی در حال حاضر ناشی از تفاوت دیدگاه‌ها درباره رفع تحریم‌ها است.

به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

جمهوری اسلامی خواستار رفع کامل تحریم‌ها شده است. این در حالی است که نمایندگان دولت جدید آمریکا بر این باورند که برخی از تحریم‌های وضع شده از سوی دونالد ترامپ ربطی به توافق هسته‌ای ندارند و از این رو، الزامی برای لغو آن‌ها در شرایط کنونی وجود ندارد.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  با این امضای دونالد ترامپ، دولت آمریکا نه‌ تنها از توافقنامه اتمی "برجام" خارج شده، بلکه می‌خواهد تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را نیز بار دیگر از سر ‌گیرد. بدین ترتیب هر شرکتی که با آمریکا و با دلار در سطح جهانی معامله می‌کند در صورتی که با ایران معامله کند، می‌تواند مشمول جریمه سنگینی بشود.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  بسیاری از شرکت‌ها و بخصوص بانک‌ها معنی نقض تحریم‌ها را بخوبی می‌دانند. کومرتس بانک آلمان در سال ۲۰۱۴ مجبور به پرداخت یک میلیارد و پانصد میلیون دلار و گروه "بی ان پی پاریبا" فرانسوی حتی ۹ میلیارد دلار جریمه پرداخت کرد.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  به گزارش اتاق بازرگانی آلمان، ده هزار شرکت آلمانی با ایران رابطه تجاری دارند و ۱۲۰ شرکت این کشور حتی با نیروی کار خود در ایران حضور دارند.

  "اولیانوف بار دیگر بر لغو همه تحریم‌ها مطابق توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ تاکید کرده است.باید یادآور شد که این نخستین دیدار نمایندگان این دو کشور در دور جدید مذاکرات کمیسیون برجام نیست"آلمان در سال گذشته ۳ و نیم میلیارد یورو به ایران صادرات داشته درحالیکه ارزش صادرات آن به آمریکا بالغ بر ۱۱۱ میلیارد یورو بوده است.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  ایرباس بزرگترین بازنده خروج آمریکا از برجام است. در ژانویه سال ۲۰۱۷ ایران سفارش خرید یکصد فروند هواپیمای ایرباس را به ارزش ۲۳ میلیارد یورو داد. سه فروند هواپیما به ایران تحویل داده شد و حالا آمریکا اجازه صادرات این هواپیما به ایران را لغو کرده است. کمپانی اروپایی ایرباس بخشی از تولیدات خود را در آمریکا تامین می‌کند.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  کمپانی آمریکایی بوئینگ دو قرارداد با شرکت‌های ایرانی آسمان برای فروش ۳۰ عدد هواپیما به ارزش ۳ میلیارد دلار و نیز قرارداد فروش ۸۰ فروند هواپیما با شرکت ایران ایر به ارزش ۱۶ میلیارد دلار امضا کرد. این سفارش‌ها هیچگاه در تولید لحاظ نشدند و حالا هم دنیس مویلنبرگ، مدیریت بوئینگ، اعلام کرده است که "ما پیرو سیاست دولت آمریکا هستیم".

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  تاریخ اولین حضور زیمنس در ایران به کشیدن خط تلگراف لندن – بمبئی در ۱۵۰ سال پیش برمی‌گردد. جو کایزر، مدیر کمپانی زیمنس، از نخستین مدیران آلمانی بود که در آغاز سال ۲۰۱۶ به ایران سفر کرد و قرارداد‌های میلیاردی فروش توربین‌های گازی و مدرنیزه کردن قطارهای ایران را به امضا رساند.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  کمپانی هنکل هیچگاه از بازار ایران خارج نشد و به همین دلیل جایگاه قدرتمندی در صنایع تولید شوینده و چسب دارد. "کاسپار رورستد"، مدیر پیشین این کمپانی، در سال ۲۰۱۵ و قبل از "برچیده شده تحریم‌ها" گفته بود: «فروش میلیونی ما در بازار ایران (سه رقم دارد) و به افزایش آن هم خوشبین هستیم.» این کمپانی سال گذشته ۲۰ میلیارد یورو فروش داشته که یک درصد آن از بازار ایران است.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  کمپانی دایملر، ایران خودرو و ماموت در ماه دسامبر سال ۲۰۱۷ قرارداد طولانی مدت تولید کامیون در ایران را به امضا رساندند. دایملر آلمان در سال ۲۰۱۰ سهم خود را در خودروسازی ایران واگذار کرده بود.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  کمپانی خودروسازی فولکس واگن هم تصمیم داشت از اواسط سال ۲۰۱۷ میلادی با کمک ایران خودرو و ماموت با مدل‌های تیگوان و پاسات وارد بازار ایران شود. این خودروها در نمایشگاه بین‌المللی خودرو تهران در سال گذشته نیز عرضه شدند.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  بازار خودروی ایران بصورت "سنتی" در دست صنایع خودروسازی فرانسه است.

  "کارگروه نخست ناظر بر تعهدات برجامی ایران است.میخائیل اولیانوف، نماینده سیاسی روسیه در اجلاس کمیسیون مشترک برجاموظیفه کارگروه دوم رفع تحریم‌ها و بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای است"این صنایع از آنجایی که با آمریکا رابطه‌ای ندارند، دستشان برای سرمایه‌گذاری در ایران بازتر است. کمپانی "PSA" در سال ۲۰۱۶ قرارداد همکاری برای تولید سه مدل پژو را در سال ۲۰۱۶ با ایران خودرو به امضا رساند. این سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیون یورویی هنوز به نتیجه ‌و سودی نرسیده و طرف ایرانی هم توان مالی ندارد.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  خودروساز فرانسوی رنو در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد یک سرمایه‌گذاری بزرگ به همراه خط تولید در ایران خواهد داشت. کارلوس غُصن (یا به فرانسوی گون- Carlos Ghosn) مدیر اجرایی شرکت‌های خودروسازی رنو در آن زمان گفته بود که "بازار ایران دارای پتانسیل بی‌نظیری است".

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  بازار و صنایع نفت و گاز ایران یکی از بازارهای جالب توجه برای شرکت‌های بین‌المللی است.

  شرکت ایتالیایی "سایپم" (Saipem) که در عرصه تولید خط لوله ‌و پایانه‌های نفت و گاز فعال است قرادادی به مبلغ ۳ میلیارد و پانصد میلیون یورو با ایران امضا کرده است.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  رئیس کمپانی نفتی اِنی (Eni)، کلادیو دسکالزی هم جزو اولین مدیرانی بود که با پایان تحریم‌ها راهی تهران شد. دو طرف تمایل به همکاری داشتند اما قراردادها در حد "مطالعات برای توسعه میدان کیش و فاز سوم میدان دارخوین" باقی ماند. از سوی دیگر انی از ایران طلبکار است که به دلیل تحریم‌ها امکان پرداخت بدهی برای ایران وجود نداشت.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  برخلاف کمپانی ایتالیایی انی، کمپانی بریتانیایی – هلندی "شل" سال‌ها به دلیل تحریم‌ها راهی را پیدا نمی‌کرد تا بتواند بدهی دو میلیارد دلاری خود به ایران را پرداخت کند. کمپانی نفتی شل سفارش جدید دیگر به ایران نداده و قراردادهای جدید هم در حد "مطالعه برای توسعه میادین آزادگان جنوبی، یادآوران و کیش" است.

• خروج از برجام و معاملاتی که دود می‌شوند

  کمپانی فرانسوی توتال اعلام کرد که پنج میلیارد دلار در میدان پارس جنوبی سرمایه‌گذاری می‌کند. دولت آمریکا در مورد این سرمایه‌گذاری "استثنا" قائل شد و اجازه آن را صادر کرد.

  "باید یادآور شد که آمریکا در دوره زمامداری دونالد ترامپ در ماه مه سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شده بود.اکنون با هدف هماهنگی در اجرای مصوبات و نتایج کار این دو کارگروه، گروه سومی نیز تشکیل شده است"حال امکان دارد با تحریم‌های جدید این اجازه هم لغو شود. پاتریک پویان، مدیرعامل توتال، در ماه مارس ابراز امیدواری کرد تا اجازه آمریکا به‌قوت خود باقی بماند. او گفت در غیر این صورت ما بار دیگر برای دریافت اجازه تلاش خواهیم کرد.
  
  نویسنده: محمود صالحی