پنج زندانی آمریکایی از زندان اوین به هتلی نامشخص منتقل شدند؛ ادامه مذاکرات برای آزادی نهایی زندانیان

پس از ماه‌ها مذاکره تهران و واشینگتن پشت درهای بسته، چهار شهروند آمریکایی که به اتهام همکاری با دولت متخاصم یا جاسوسی، در ایران زندانی شده بودند، از زندان اوین به هتلی نامشخص منتقل شدند.

آن طور که جرد گنسر، وکیل خانواده نمازی، روز پنجشنبه ۱۹ مرداد در بیانیه خود اعلام کرده، سیامک نمازی، عماد شرقی و مراد طاهباز به همراه یک زندانی آمریکایی دیگر از زندان اوین به یک هتل نامشخص منتقل شده‌اند.

آقای گنسر می‌گوید به نظر می‌آید که پنجمین شهروند آمریکا پیش از این افراد در «حبس خانگی» قرار گرفته است.

وکیل خانواده نمازی اضافه کرده که «اگرچه امیدوارم این اولین قدم برای آزادی نهایی آنها باشد، اما در بهترین حالت، تنها یک اقدام اولیه است و نه چیزی بیشتر».

او به نام نفر چهارم و پنجم اشاره‌ نکرد.

روزنامه «نیویورک‌تایمز» در این زمینه در گزارشی نوشت که زندانی چهارم یک دانشمند و نفر پنجم یک بازرگان است. برخی منابع بعدازظهر پنج‌شنبه ۱۹ مرداد در گفتگو رادیوفردا از احتمال انتقال این زندانیان از اوین به مکانی دیگر خبر داده بودند، با این حدس و گمان که قرار است آزاد شوند.

آمریکا پیشتر با نام بردن از عماد شرقی، مراد طاهباز، و سیامک نمازی از جمهوری اسلامی خواسته بود که این شهروندان ایرانی-آمریکایی را آزاد کند، اما نام دو زندانی دیگر که خبر حبس‌شان در دو ماه گذشته منتشر شده بود، تاکنون اعلام نشده بود.

مراد طاهباز ۶۸ ساله، از بازداشت‌شدگان پرونده محیط‌زیستی است که تابعیت بریتانیایی و آمریکایی نیز دارد، از بهمن ماه ۱۳۹۶ در زندان بوده است. عماد شرقی، ۵۸ ساله، از مدیران شرکت سرآوا نیز به همکاری با دولت متخاصم متهم شده بود، از اردیبهشت ۹۷ در ایران گرفتار و از سال ۹۹ زندانی است. سیامک نمازی نیز از مهرماه ۱۳۹۵ در زندان به سر می‌برد.

مقام‌های جمهوری اسلامی ایران هنوز به خبر انتقال این زندانیان واکنش نشان نداده‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرسش گزارش داد که وزارت خارجه آمریکا حاضر به اظهارنظر فوری در این زمینه نشده است.

«طرفین علاقمند به برداشتن گام‌های کوچک هستند»

در همین حال، گریگوری برو، تحلیلگر ارشد در گروه اوراسیا، به رادیو فردا گفت: «این نخستین نشانه سازنده از پیشرفت در روابط ایران و آمریکا از ماه ژوئن است که گزارش‌هایی در مورد مذاکرات غیررسمی منتشر شده بود».

او افزود: «به‌رغم افزایش تنش‌ها در خلیج فارس، این‌طور به نظر می‌رسد که طرفین علاقمندند گام‌های کوچکی را برای کاهش تنش‌ها بردارند».

آقای برو با اشاره به این‌که محدوده مهم برای ارزیابی روابط تهران و واشینگتن، «موضوع هسته‌ای» است، تاکید کرد: «ایالات متحده از ایران می‌خواهد تا زندانیانش را آزاد کند، اما آنچه که واقعا خواهان آن است اینکه ایران همکاری‌اش با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را افزایش داده و میزان غنی‌سازی را تقلیل دهد».

این تحلیلگر ارشد اوراسیا تصریح کرد: «از آنجا که این موضوعات به هم مرتبط هستند، احتمالا پیشرفت در زمینه موضوع هسته‌ای منوط به توافق بر سر آزادی زندانیان باشد، هرچند باید منتظر گزارش آژانس بمانیم تا ببینیم آیا ایران گام‌هایی که آمریکا خواهان آن است را برداشته یا نه».

مذاکرات بر سر آزادی زندانیان

وزارت خارجه جمهوری اسلامی سه‌شنبه هفته جاری رسماً خبر داده بود که حسین امیرعبداللهیان با همتای عمانی خود در مورد «برخی موضوعات مورد اهتمام مشترک در عرصه دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی مشورت و تبادل نظر کردند».

هفته گذشته هم علی باقری، معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر به عمان با شیخ خلیفه بن علی الحارثی، معاون سیاسی وزارت خارجه این کشور، دیدار و گفت‌وگو کرد.

عمان چند ماه پیش میزبان اولین تعامل غیرمستقیم ایران و آمریکا بود و در آن زمان، وب‌سایت اکسیوس نهم ژوئن (۱۹ خرداد) به نقل از سه منبع مطلع نوشت که مقامات ایران و آمریکا ماه گذشته میلادی در عمان مذاکراتی غیرمستقیم داشتند و عمانی‌ها پیام‌هایی را بین اتاق‌های جداگانه‌ ایران و آمریکا منتقل می‌کردند.

بیشتر در این باره:

سرنوشت «چهارمین آمریکایی» محبوس در ایران، در کانون گفت‌وگوهای تهران و واشینگتن

طبق این گزارش، برت مک‌گورک، هماهنگ‌کننده شورای امنیت ملی کاخ سفید در امور خاورمیانه و شمال آفریقا، مذاکرات غیرمستقیم با علی باقری کنی، مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران، داشته است.

چند روز بعد وزیر خارجه عمان به وب‌سایت المانیتور گفته بود که ایران و آمریکا به نهایی کردن توافقی برای آزادی زندانیان دوتابعیتی آمریکایی در ایران نزدیک شده‌اند.

با این حال دولت جو بایدن در ماه‌های گذشته از هرگونه اظهار نظر و ارائه اطلاعات از جزئیات مذاکره در این زمینه با هدف «تضمین آزادی» این شهروندان خود پرهیز کرده بود.

در همین زمینه یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا ۳۰ تیرماه در پاسخ به رادیوفردا، با اشاره به این‌که چهار شهروند آمریکایی «به ناحق» توسط جمهوری اسلامی بازداشت شده‌اند، اعلام کرد که حتی «تعداد شهروندان آمریکایی بازداشت‌شده» در ایران برای این‌که روند آزادی آن‌ها به خطر نیفتد، منتشر نمی‌شود.

دو هفته بعد یعنی روز ۱۶ مرداد، روزنامه خراسان از بازداشت یک زن ایرانی‌-آمریکایی در ایران طی هفته‌های اخیر خبر داد و نوشت که دلیل به بن‌بست رسیدن مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا دربارهٔ تبادل زندانیان، موضوع آزادی اوست.

بیشتر در این باره:

روزنامه خراسان: یک زن ایرانی-آمریکایی در هفته‌های اخیر در ایران بازداشت شده است

دولت ایران از مدت‌ها پیش آمادگی خود را برای اجرای توافق «تبادل زندانی» که در آن شهروندان زندانی دوتابعیتی به آمریکا بازگردانده شوند، اعلام کرده، اما برای اجرای آن شروطی تعیین کرده بود که به گفته مقامات آمریکایی مانع از نهایی شدن تفاهم می‌شد.

تحلیلگران پیشتر چنین ابراز عقیده کرده بودند که دولت بایدن بعید است بدون اطمینان از آزادی زندانیان دوتابعیتی در ایران دوباره به توافق هسته‌ای موسوم به برجام وارد شود.

هرچند جمهوری اسلامی ادعا می‌کند که تمامی این افراد توسط مراجع قضایی به جرایم گوناگون از جمله «جاسوسی و همکاری با کشورهای دشمن» محکوم شده‌اند، ولی کمیساریای حقوق بشر سازمان ملل و دولت آمریکا می‌گویند این اتهامات ساختگی است و این افراد در دادگاه‌های ناعادلانه و بدون رعایت موازین بین‌المللی دادرسی محاکمه شده‌اند.

.