سینمای تجاری؛ توجیهی برای دلقک‌بازی و ابتذال

سینمای تجاری؛ توجیهی برای دلقک‌بازی و ابتذال تهران- ایرناپلاس- آثار کمدی و پرفروش سینمای ایران همواره با انتقادهای بسیاری چه از سمت برخی سینماگران و چه از سوی مردم و منتقدان همراه بوده است. اما سازندگان این آثار با به کاربردن واژه سینمای تجاری و لزوم وجود چنین آثاری برای بقای سینما به توجیه آثار خود پرداخته‌اند.

اگر بخواهیم جدول فروش فیلم‌ها را طی سال‌های اخیر مشاهده کنیم، آثار کمدی همیشه در صدر یا حداقل در بین سه اثر پرفروش سال قرار گرفته‌اند. سال گذشته هم فیلم سینمایی «هزارپا» با فروش نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان عنوان پرفروش‌ترین اثر سینمایی تاریخ کشور را به خود اختصاص داد. اما جدا از استقبال مردم از این دست آثار، منتقدان و حتی عده‌ای از مردم، موضوع و محتوای این فیلم‌ها را بسیار سطحی، مبتذل و فاقد ارزش‌های هنری می‌دانند.

"سینمای تجاری؛ توجیهی برای دلقک‌بازی و ابتذال تهران- ایرناپلاس- آثار کمدی و پرفروش سینمای ایران همواره با انتقادهای بسیاری چه از سمت برخی سینماگران و چه از سوی مردم و منتقدان همراه بوده است"تازه‌ترین اثر سینمای منوچهر هادی یعنی «رحمان 1400» که از ۲۵ اسفندماه روی پرده سینماها رفت، در تاریخ ۲۴ فروردین سال جاری با فروش ۲۲میلیارد تومان توقیف شد. با توقیف «رحمان 1400» خیلی از بازیگران، کارگردانان و دیگر سینماگران در صفحات مجازی خود به این اتفاق اعتراض کردند و عده‌ای هم عقیده داشتند که سینمای تجاری لازمه هر سینمایی است و نباید بنا به هر دلیلی از اکران یک فیلم پرفروش جلوگیری شود. بعد از این اتفاق، فیلم «تگزاس 2» جانشین «رحمان 1400» شد. اثری که دقیقاً ویژگی‌های فیلم منوچهر هادی را دارد. یعنی یک فیلم کمدی با چهره‌های آشنا و بفروش سینمای ایران است.درباره همین موضوع با رضا درستکار، منتقد سینما درباره تعریف سینمای تجاری، ویژگی‌های آن، لزوم وجود چنین مسئله‎ای و این آثار سینمایی به گفت‌وگو پرداختیم.

اصطلاحِ سینمای تجاری نمی‌تواند اصطلاح درستی باشدرضا درستکار درباره سینمای تجاری و جایگاهش در سینمای کشور به خبرنگار ایرناپلاس گفت: این اصطلاحِ سینمای تجاری نمی‌تواند اصطلاح درستی باشد. یعنی بعید می‌دانم مسئله‌ای به اسم سینمای تجاری جایی در دنیا داشته باشد. ولی ما سینما و فیلم‌های اینترتیمنت، یعنی صنعت اینترتیمنت و سرگرمی داریم. آثار سرگرم‌کننده وظیفه‌اش این است که مردم را به سالن سینما بکشاند که این جریان، جریان اصلی سینما است. در جریان اصلی سینما هر دو بحث یعنی اینترتیمنت و ارزش‌های هنری را داریم.

"اما سازندگان این آثار با به کاربردن واژه سینمای تجاری و لزوم وجود چنین آثاری برای بقای سینما به توجیه آثار خود پرداخته‌اند"به عبارت دیگر، جریان اصلی سینما متشکل از هنر به‌علاوه سرگرمی است. این تعریف کلاسیک و کلی در دنیا است. در ایران به دلیل اینکه کمتر به سرگرمی نزدیک می‌شوند و کمتر هنری از کار در می‌آیند برای خودشان اصطلاحات جدیدی تعریف می‌کنند. مثلاً می‌گویند این سینما، سینمای بدنه است و منظورشان این است که برای روشن نگاه داشتن چراغ سینما باید این‌گونه فیلم‌ها ساخته شود. مفهومشان این است که اگر در آنجا آن استانداردهای سینمایی یا استانداردهای اینترتیمنت ندید گرفته شد، شما هم ندید بگیرید.

به همین دلیل از دل این جریان، اصطلاحاتی مثل سینمای بدنه، سینمای تنه، سینمای مردمی، سینمایی که چراغ سالن سینما را روشن نگه می‌دارد، سینمای تجاری و امثالهم بیرون می‌آید. در واقع، مفهوم همه این‌ها قرار است در آثار اینترتیمنت یا سرگرم کننده باشد. گویی همه را در درون خود هضم کرده یا مشتقی از همان سینمای سرگرم کننده عادی است. استفاده از سینمای تجاری به بهانه رعایت‌نکردن چارچوب‌ها«حال به سینمای ایران بازگردیم. یک بخشی از سینمای ایران خیلی به سینمای بدنه، تنه و تجاری علاقه دارد و این عناوین را برای خود انتخاب کرده‌اند.

" اگر بخواهیم جدول فروش فیلم‌ها را طی سال‌های اخیر مشاهده کنیم، آثار کمدی همیشه در صدر یا حداقل در بین سه اثر پرفروش سال قرار گرفته‌اند"این دسته می‌خواهند برای پوشاندن ضعف‌های هنری خود و رعایت‌نکردن چارچوب‌ها و استانداردهای سینمایی از این اسامی استفاده کنند. یا اینکه می‌گویند این فیلم تجاری است. مثلاً فیلم «رحمان 1400»، «ژن خوک»، «چهارانگشت» که ممکن است هزاران اشکال در آن‌ها باشد، ولی چون فروش خوبی دارند، می‌گویند خب سینمای تجاری است پس دیگر به آن نپردازید و بگذارید تجارت خود را بکند و فروش خود را داشته باشد. به هر حال، این آثار واجد ارزش‌های هنری و زیبایی‌شناسانه نیست. به عبارت دیگر، قابل بررسی و واکاوی به مفهوم زیبایی‌شناسی نیست.

فرآیند یک اثر پرفروش تنها به مفهوم سند تاریخی که این تعداد تماشاگر مثلاً در سال ۹۸ رفته و این فیلم را دیده‌اند جنبه اسنادی می‌دهد؛ یعنی جنبه مراجعه و سند شدن دارد، همین و دیگر از هیچ جنبه‌ای قابل بررسی نیستند. معمولاً هم سینمای تجاری یا سینمای جریان اصلی یا سینمای سرگرم‌کننده ایران سینمای نازل و بی‌ارزشی است و به‌ندرت فیلم خوب در آن ساخته می‌شود.»سوءاستفاده از شرایط نامناسب مردمدرستکار در پاسخ به این پرسش که این فیلم‌های پرفروش را باید جزو کدام‌یک از آثار سینمایی بدانیم، عنوان کرد: اگر بخواهیم از نظر تاریخ سینمایی بگوییم، آمریکایی‌ها به این دسته فیلم‌ها «trash movie» می‌گویند. اما در کشور ما این تفکر وجود دارد که مردم زیاد به سینما و دیدن این آثار رفته‌اند و توانسته‌اند یک فروش ۲۰ تا۳۰ میلیارد تومانی هم داشته باشند. شرایط مردم ایران از نظر اقتصادی خیلی شرایط مناسبی نیست. خود این سینماگران از این شرایط غیرطبیعی استفاده می‌کنند.

"سال گذشته هم فیلم سینمایی «هزارپا» با فروش نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان عنوان پرفروش‌ترین اثر سینمایی تاریخ کشور را به خود اختصاص داد"فیلمسازان تجاری کشور یعنی کسانی که فیلم‌های خود را تجاری می‌دانند از شرایط غیرطبیعی در ایران استفاده می‌کنند. چون می‌دانند در حال حاضر فیلم کمدی می‌فروشد. چرا؟ چون مردم اعصابشان خورد است. می‌آیند تا ساعتی سرگرم و خوشحال شوند. از یک شرایط استفاده می‌کنند و کارِ خود این گروه از کارگردانان، قوزبالاقوز می‌شود.

یعنی این اتفاق زاییده شرایط غیرطبیعی است و فیلم تجاری سخیفِ بی‌ارزش به خاطر این شرایط متولد شده است. خودش هم دملی چرکین بر این شرایط می‌شود؛ یعنی هیچ ارزشی ندارد. مردم تنها این آثار را می‌بینند، می‌خندند و فراموش می‌کنند. بالاخره سینما تنها تفریح مردم است.آثاری با ارزش زیبایی‌شناسانه بسیاراین منتقد درباره وضعیت فیلم‌های پرفروش در دیگر کشورها خاطرنشان کرد: در فیلم‌های آمریکایی یا هندی که نود درصد آثارشان اینترتیمنت و سرگرم‌کننده است، واقعاً سرگرم کننده‌اند. مثلاً یک فیلمی مثل «سوپرمن» یا «بت‌من» می‌سازند.

"اما جدا از استقبال مردم از این دست آثار، منتقدان و حتی عده‌ای از مردم، موضوع و محتوای این فیلم‌ها را بسیار سطحی، مبتذل و فاقد ارزش‌های هنری می‌دانند"این‌ها همه سینمای اینترتیمنتِ جریان اصلی است یعنی سینمایی است که بدنه جامعه یا مخاطب اصلی جامعه را به داخل سینما می‌کشاند که استانداردهای خیلی بالایی را در آن رعایت می‌کنند و به سینما هم خیلی نزدیک می‌شوند. در حال حاضر در نظرخواهی جدید منتقدین که هر ۱۰ سال یکبار انجام می‌شود، فیلم‌هایی از جیمز کامرون انتخاب شده است. فیلم‌های این کارگردان که اساساً آثار اینترتیمنت و سرگرم‌کننده است، اما ارزش زیبایی‌شناسی‌اش آن‌قدر بالاست که فیلم‌هایی مثل «تایتانیک»، «ترمیناتور ۲ » یک جریان اصلی حساب می‌شوند.«کندو» و «قیصر»، هم سرگرمی کننده بودند و هم هنری«اما این فیلم‌ها به حدی از نظر ارزش‌های هنری و فکری بالا هستند که این قدرت را پیدا می‌کنند که در کنار فیلم‌هایی از اینگمار برگمان بنشینند. این نشان دهنده این است که این اتفاق ناشی از قدرت سینمای سرگرم‌کننده یا همان اینترتیمنت است. ولی در سینمای ایران خیلی خیلی به‌ندرت پیش می‌آید که آثاری مثل «کندو» یا «قیصر» که دارای ارزش‌های هنری، جنبه‌های سرگرمی و اینترتیمنت بالا باشد، ساخته شود.

بقیه فیلم‌ها از نظر بخش هنری بسیار نازل هستند. این فیلم‌هایی را که اخیراً پرفروش شده‌اند، همه باید از دم نازل بدانیم.»اصغر فرهادی و سعید روستایی موفق در جریان اصلی سینمادرستکار در پاسخ به این پرسش که سینماگران باید چه راهکارهایی به کار ببندند که بتوانند آثاری با ارزش‌های هنری بالا و اینترتیمنت بسازند، خاطرنشان کرد: این آرزوی هر فیلمساز و جریانی است که بتواند یک جریان سوم را به وجود بیاورد، یعنی هم تجاری باشد و هم بتواند جنبه‌های هنری داشته باشد. در صنعت سینمای ایران کمتر پیش می‌آید که دو کاراکتر قوی یعنی یک آفریننده هنری و یک آفریننده تجاری کنار یکدیگر جمع شوند و شخصیت کامل و مستقل دربیاورند. مثلاً فیلم‌های کیمیایی در یک دوره‌ای این ویژگی‌ها را داشت یعنی هم هنری بودند و هم تجاری. فیلم‌های آقای مهرجویی مثل «سارا»، «هامون»، «اجاره‌نشین‌ها» این ویژگی‌ها را داشتند که تجاری، هنری، متفکرانه و ارزشمند بودند.

"تازه‌ترین اثر سینمای منوچهر هادی یعنی «رحمان 1400» که از ۲۵ اسفندماه روی پرده سینماها رفت، در تاریخ ۲۴ فروردین سال جاری با فروش ۲۲میلیارد تومان توقیف شد"الان فیلم‌های اصغر فرهادی و سعید روستایی این ویژگی‌ها را دارند که هم هنری‌اند و هم مردمی و سرگرم‌کننده هستند. گزارش از هنگامه ملکی

انتهای پیام /*

برچسب ها

فرهنگی

ایرناپلاس

سینمای تجاری

رضا درستکار

ارسال دیدگاه ها برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید

فرستنده

*

*

پست الکترونیک کد امنیتی ارسال یادداشت ارسال نظر

*

موضوع از شما گزارش از ما

سخن شما با مسئولین

دیدگاه شما با موفقیت ارسال شد.

ارتباط با سردبیر newsroom@irna.ir

تماس بی واسطه با مسئولین

گالری تصاویر پربیننده

همه در خدمت استقلال؛

قهرمانی پرسپولیس به خطر افتاد

درگفت وگوی اختصاصی فاکس نیوز با وزیر خارجه ایران؛

ظریف:بولتون،بی بی،بن سلمان و بن زایددر پی جنگ با ایران هستند

خطای ترامپ در آزمون تازه ایران

واشنگتن پست:سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه ایران به بن بست رسید

استاندار:سیل، برکات زیادی برای خوزستان به همراه داشته است جدیدترین مطالب سایت

عَبِد به خانه باز می‌گردد

عَبِد به خانه باز می‌گردد

چشم‌انداز اصلاحات در سال ۹۸- بخش دوم

جلایی پور: آبروی اصلاح‌طلبی گلوله‌ درون جمجمه حجاریان است

رانش زمین ۳۲ هزار روستایی بجنورد را تهدید می کند

غلامرضا ظریفیان مطرح کرد:

تجلیل از نیم قرن فعالیت علمی نجفقلی حبیبی موضوعات مرتبط

• ایرنا پلاس
• فرهنگی