قطر کشوری کوچک با آرزوهای بزرگ

 ایرنا - سردبیر ایران ورزشی در یادداشتی، قطر را کشوری ویژه در منطقه خلیج فارس عنوان کرد که جدا از نزدیکی‌هایی که میان ایران و این کشور وجود دارد در بعد بین المللی نیز دنباله رو سیاست‌های مرسوم و رو به شکست برخی از کشورهای عربی منطقه نیست. شوقی در ادامه مطلب خود چنین آورده است: 'اما آنچه این کشور در ورزش به دنبال آن است نیز متفاوت با رویکردهای این کشورها است. بررسی نکات ویژه ای که در قطر در جریان است، واکاوی آنچه ما در ورزش می‌خواهیم می‌باشد. قصد مقایسه در کار نیست اما فرصت‌ها و تهدیدهایی برای آینده ورزش کشور وجود دارد که مدل کشور قطر بعد از میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ در طرح عظیمی که برای ورزش این کشور طراحی شده است به عنوان یک راهبرد اساسی در مواجهه با موضوعات پیش رو مطرح است. آیا اگر تیم ملی در این بازی برنده می‌شد، ورزش ایران در نقطه بالاتری از کشوری که میزبان جام جهانی شده است قرار می‌گرفت؟ این یک پرسش پیش روست؛با داشته‌ها، داده‌ها و پتانسیل‌هایی که در کشور ما و قطر وجود دارد.

"شوقی در ادامه مطلب خود چنین آورده است: 'اما آنچه این کشور در ورزش به دنبال آن است نیز متفاوت با رویکردهای این کشورها است"اول- قطر این روزها با دو عدد روبرو است، اول ۲۰۲۲ که جام جهانی در آن برگزار می شود و ۲۰۳۰ که در سند چشماندازش باید به سطحی از شاخص های توسعه اقتصادی، انسانی و اجتماعی برسد که برترین کشور در منطقه، آسیا و جهان باشد. قطر سرزمینی کوچک با آرزوهایی بزرگ که باورکردنی نیست بخشی از آنها را محقق کرده است. قطر طرحی دارد به نام «قطر ویژن». بر اساس بیانیه دولت این کشور، قطر ویژن یا قطر ۲۰۳۰، نقشه راهی برای آینده است. قطر اهداف بلند مدت راهبردی خود را بر اساس چالش ها، فرصت‌ها و تهدیدها تنظیم کرده است.

بر اساس الگوی پیشرفت قطر، این کشور می‌باید تا پایان سال ۲۰۳۰ برترین کشور عرب منطقه، برترین کشور حوزه جغرافیایی خاورمیانه و برترین کشور آسیایی در حوزه اقتصاد و انرژی شود که البته در حوزه بین‌المللی صاحب دیپلماسی فعال و بانفوذ است. الگوی توسعه این کشور نیز با تاکید بر حفظ سنت‌های فرهنگی، نیازهای نسل حاضر و نیازهای نسل‌های آینده، رشد و گسترش در همه ابعاد و رشد، توسعه اجتماعی و مدیریت زیست محیطی است. در «قطر ویژن» قرار است تا سال ۲۰۳۰ این کشور در صحنه‌های سیاسی، دیپلماسی بین المللی، اقتصادی، اجتماعی و البته ورزشی به سطحی از ارتقا برسد که کشوری تاثیرگذار و پیشرفته باشد. تا سال ۲۰۳۰، قطر می‌خواهد با هدف وقوع جامعه پیشرفته، قادر به حفظ و توسعه آن و ارائه یک استاندارد بالای زندگی برای همه مردم باشد. قطری‌ها امیدوار هستند که با تبیین چشم‌انداز ملی خود نتایج طولانی مدت را برای کشور فراهم کنند و در چارچوب برنامه خود و استراتژی‌های ملی و طرح‌هایی که عملیاتی میکنند به توسعه پایدار برسند.

"بررسی نکات ویژه ای که در قطر در جریان است، واکاوی آنچه ما در ورزش می‌خواهیم می‌باشد"هنگامی که شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی چشم‌انداز ملی قطر را سال ۲۰۳۰ مطرح کرد، او مسیر مشخصی برای دستیابی به این چشم انداز را از طریق توسعه گام به گام و استراتژی‌های پیش رو تعیین کرده بود. در این استراتژی، قطر قطب بین المللی خواهد شد. اصلا برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ هم بر همین هدف استوار است یعنی یکی از دستاوردهای قطر ویژن همین میزبانی است.این را می‌شود از خوشحالی امیر حمد بن خلیفه آل ثانی دید وقتی که جام را بالای سر برد و مثل قهرمانان جام جهانی آن را تکان داد. شاید به همین دلیل است که آنها در کشور کوچک و صحرای خشک بی آب و درخت خود از هم اکنون تمهیدات زیادی را اندیشیدهاند؛ از جمله می‌توان به فراهم کردن شرایط محیطی و کاهش گرمای هوا در تابستان و زمان برگزاری جام جهانی تا احداث بیش از ۹۰ هزار اتاق در هتل‌های ۴ ستاره و ۵ ستاره اشاره کرد. اما این مساله چگونه رخ داد؛ در حوزه ورزش از همه ابزارها استفاده کردند و در فرصتی که در سال ۲۰۰۶ برایشان ایجاد شد و آن سرمایه‌گذاری‌ها در بازی‌های آسیایی انجام شد و مسابقات را به صورت خوبی برگزار کردند، احساس کردند در این زمینه هم می‌توانند فعالیت کنند بنابراین فعالیت خود را برای میزبانی ۲۰۲۲ با تاکتیک‌های مختلفی شروع کردند.

از جنگ روانی تا هزینه‌های گزاف برای به دست آوردن آرای مورد نیاز؛ از میزبانی المپیک ۲۰۲۰ تا جام جهانی ۲۰۲۲. اما قطر در این راه با چالش‌هایی روبه‌رو است که مهمترین آن نیروی انسانی است. همین تیم ملی که دیشب با ایران بازی کرد از ۴ بازیکن برزیلی، ۲ بازیکن غنایی، یک بازیکن سنگالی و یک بازیکن اروگوئه‌ای یعنی ۸ بازیکن خارجی تشکیل شده بود. این موضوع تنها در ورزش این کشور نیست. اگر به بیمارستانی در شهر دوحه بروید، بیشتر پزشکان و کادر بیمارستانی از کشورهای عربی دیگر همانند مصر و اردن هستند، حتی چند پزشک متخصص ایرانی نیز در این بیمارستان وجود دارد.

"قطر اهداف بلند مدت راهبردی خود را بر اساس چالش ها، فرصت‌ها و تهدیدها تنظیم کرده است"در ورزش‌های دیگر نیز وضعیت به این صورت است یعنی ورزشکارانی از ملیت‌های دیگر با قبول تابعیت قطری به عضویت تیم ملی این کشور در آمده اند، مانند وزنه برداری، دوومیدانی و بسکتبال؛ اینجاست که مفهوم ملت با چالش اساسی روبرو می‌شود. به گمان دیگر مهم‌ترین مشکل طرح‌های توسعه این کشور در همه زمینه‌ها از جمله ورزش نیروی انسانی است، یعنی نقطه قوت ایران. دوم- ایران به‌عنوان کشوری مهم و تاثیرگذار در ژئوپولتیک منطقه مطرح است. در زمینه ورزشی که موضوع سخن ماست با کسب مقام چهارمی در مسابقات آسیایی گوانگژو به هدف مشخصش دست پیدا کرد اما آیا می‌توان گفت که ورزش کشور با این نتیجه در نقطه اوج خود قرار دارد و از مشکلاتی که گاه و بیگاه مطرح می‌شود به دور است.آیا چشم انداز ورزش کشور در حال حرکت به سوی موفقیت است یا اینکه اهداف و برنامه‌هایش در شرایط خوبی به سر می‌برد. وزارت ورزش و جوانان در شرایط ارزیابی ورزش و سنجش نسبیت خود با نهادهای زیرمجموعه‌اش است.

در این راه مطالبات زیادی از سوی اهالی ورزش از فدراسیون‌های ورزشی گرفته تا باشگاه‌ها از این وزارتخانه تازه تاسیس می‌شود؛ مطالباتی که بعضا برخی از آنها در جهت منافع گروهی از مدیران ورزش است که با تغییر شرایط جایگاه خود را متزلزل می‌بینند. در این راه اما مهم، استفاده از پتانسیل‌های موجود است اما اینها همه واقعیت موجود نیست چرا که ورزش کشور از نقطه مهم خود یعنی نیروی انسانی(مربیان، کارشناسان و از همه ویژه‌تر ورزشکاران)مورد تهدید قرار گرفته است یعنی آنچه قطر ندارد و ما داریم، در یک حالت بازدارنده قرار دارد. همین مسابقه دیشب، چرخه فوتبال ملی ایران به دلیل ضعف‌های بسیار زیاد مدیریتی، نبود برنامه و استراتژی برای عمل، نداشتن فضای مناسب سخت‌افزاری از جمله زمینه‌های مناسب تمرینی در یک حالت رکود قرار گرفته. بازتولید فوتبال ملی در چرخه نامناسب فوتبال کشور در چند سال اخیر از حالت تجربه شکست به شرایط نامناسب و نابسامانی رسیده است.این در شرایطی است که منابع مالی بیشتر از هر زمانی به فوتبال تزریق می‌شود اما بازخوردهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مناسبی را دریافت نمی‌کند، گویی این صنعت به سوی ناکجاآباد می‌رود. در عین داشتن نیروی انسانی مناسب، تدوین استراتژی مشخصی در رده‌های پایه نمی‌شود.

"الگوی توسعه این کشور نیز با تاکید بر حفظ سنت‌های فرهنگی، نیازهای نسل حاضر و نیازهای نسل‌های آینده، رشد و گسترش در همه ابعاد و رشد، توسعه اجتماعی و مدیریت زیست محیطی است"به طور مثال فوتبال ایران ریشه‌ای خیابانی دارد، رشد و توسعه ناهمگون شهر در همین تهران باعث از بین رفتن بسیاری از زمینه‌های خاطره انگیز فوتبال ایران شده است، از سوی دیگر مدیریت کلان شهرها با عدم تعریف مشخص در این زمینه نتوانستند جایگزین مناسبی در این وضعیت بیابند؛ نتیجه کار این شد که امروز تیم ملی از نسل جدید بازیکن تهرانی به دور است و مدارس فوتبال نیز نمی‌توانند در این بازتولید خروجی مشخصی داشته باشند. در این میان شهرستان‌ها به دلیل برنامه‌های توسعه‌ای دولت در امر ساخت و ساز اماکن ورزشی در چند سال اخیر از رشد فزاینده ورزشکاران ملی برخوردار بوده است. در آلمان نیز همین موضوع رخ داد؛ آنچه باعث حذف این کشور از جام جهانی ۹۴ شد همان تهی شدن فوتبال این کشور از بازیکن جوان بود. شاید به همین دلیل در تدوین استراتژی نوین فوتبال آلمان آکادمی‌های فوتبال نقش تعیین کننده‌ای در توسعه فوتبال این کشور ایفا کردند. از سوی دیگر آنچه میان ما و قطر فاصله می‌اندازد همین مباحث توسعه‌ای است.

قطر با تمام نداشته‌های جغرافیایی و اجتماعی در مسیری گام برمی‌دارد که گرچه با چالش‌های بسیاری از جمله هویت ملی مواجه است اما برنامه تدوینی‌اش با میزبانی جام جهانی در حالت حداقلی به نتیجه رسیده ،حتی اگر مفهوم هویتی‌اش کامل نباشد و پر از علامت سوال‌هایی از ملیت‌های گوناگون باشد. اما در سوی دیگر ایران با ضرورت نهادسازی که توسط وزارت ورزش شکل می‌گیرد، آماده عمل است. ارتقای دانش نیروی انسانی مستعد و برنامه برای ایجاد اماکن جدید ورزشی یک ضرورت انکار ناشدنی است. جایی که ایران ویژن در ابعاد مختلف می‌تواند قله رفیع موفقیت را بپیماید. در این راه باید از امکانات خوبی که مجموعه اجرایی کشور در چند سال اخیر مهیا کرده است، استفاده کرد و برنامه ریزی دقیق و مشخصی را با اتکا به نیروی انسانی جوان که سرمایه جاودانی کشور هستند اجرا نمود.'.