افت و خیز تورم ایرانی در ۳۴ سال +نمودار

مشهری آنلاین: نرخ تورم در ایران همواره با افت‌و‌خیز‌های زیادی مواجه بوده است. به‌واقع نوسان نرخ تورم در اقتصاد ایران نشان از عدم‌پایداری سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران دارد.

به همین سبب بالا و پایین رفتن شاهین تورم در اقتصاد ایران و کند و تندشدن آهنگ رشد تورم باعث ایجاد تعادل شده است؛ چه اینکه در ۳۴سال پس از انقلاب تنها در سال‌های۱۳۶۴ و ۱۳۶۹نرخ تورم ایران یک رقمی شده است. آیا نرخ تورم هدفگذاری شده هفت‌درصد در اسناد بالادستی برنامه پنجم در چهارسال باقیمانده از برنامه، محقق خواهد شد؟

محقق شدن رؤیای تک‌رقمی شدن نرخ تورم در سال آینده بسیار بعید است به‌ویژه اینکه کارشناسان اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند با روند فعلی بعید نیست که نرخ تورم از ۳۰درصد بیشتر شود؛ پیش‌بینی‌ای که درصورت وقوع به‌معنای شکسته شدن رکورد نرخ تورم پس از ۱۷سال است. آیا وعده مسئولان مبنی بر فرارسیدن روزهای ارزانی و یک رقمی شدن نرخ تورم تا پایان عمر دولت عملی است؟

آمارهای رسمی بانک مرکزی ایران نشان می‌دهد که نرخ تورم از ابتدای انقلاب اسلامی تا پایان جنگ تحمیلی به‌رغم وجود دشواری‌های ناشی از جنگ از پایداری نسبی برخوردار بوده است؛ به‌نحوی که تورم در پایان سال۱۳۵۷ به ۱۰درصد رسید و یک سال بعد ۱/۴ درصد رشد کرد. جنگ طلبی رژیم بعث عراق و آغاز دوران دفاع‌مقدس البته اقتصاد ایران را وارد مرحله تازه‌ای کرد و نتیجه اینکه در دو سال نخست جنگ تحمیلی نرخ تورم به‌ترتیب به ۲۲/۵ و ۲۲/۸درصد در سال‌های۵۹ و ۶۰ رسید.

"جنگ طلبی رژیم بعث عراق و آغاز دوران دفاع‌مقدس البته اقتصاد ایران را وارد مرحله تازه‌ای کرد و نتیجه اینکه در دو سال نخست جنگ تحمیلی نرخ تورم به‌ترتیب به ۲۲/۵ و ۲۲/۸درصد در سال‌های۵۹ و ۶۰ رسید"چهار سال بعد اما نرخ تورم روند کاهنده به‌خود گرفت تا اینکه در سال۱۳۶۴ پایین‌ترین نرخ تورم یعنی ۶/۹درصد رقم خورد. یک سال بعد اما ورق برگشت و تورم بیش از سه‌برابر شد و نتیجه اینکه در سال‌های۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷ مردم تورم بالای ۲۰تا نزدیک به ۳۰درصد را تجربه کردند. پایان یافتن جنگ تحمیلی هم باعث کاهش نرخ تورم شد و دومین تورم یک رقمی به میزان ۹درصد در سال۶۹ رقم خورد.

دولت سازندگی اما به واسطه اجرای برنامه‌هایی برای جبران عقب‌ماندگی‌های ناشی از جنگ تحمیلی به‌تدریج در جاده صعودی تورم گام‌نهاد و بالاترین نرخ تورم در ۳۴سال گذشته در سال۱۳۷۴ برابر با ۴۹/۴درصد به ثبت رسید. انتقادها از سیاست اقتصادی دولت وقت باعث شد تا برنامه‌های اقتصادی تورم‌زا کنار گذاشته شود و دولت سازندگی با نرخ تورم ۱۷/۳درصدی در سال۱۳۷۶ به‌کار خود پایان داد. دولت اصلاحات که البته اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران را مبنای برنامه اقتصادی خویش قرار داده بود کمترین نرخ تورم را نسبت به دولت سازندگی و دولت نهم و دهم به اقتصاد ایران تحمیل کرد و در طول هشت‌سال حیات دولت اصلاحات، تنها یک‌بار نرخ تورم در سال۱۳۷۸ از مرز ۲۰درصد عبور کرد و درنهایت پرونده دولت وقت با نرخ تورم ۱۰/۴درصدی در سال۱۳۸۴ بسته شد.

تزریق نقدینگی با درآمدهای نفتی

سیاست‌های اقتصادی دولت نهم اما تزریق هرچه بیشتر نقدینگی به بهانه به حرکت درآوردن چرخ‌های اقتصادی کشور بود و این سیاست باعث شد تا رکورد نرخ تورم پس از ۱۷سال در سال۱۳۸۷ با ثبت عدد ۲۵/۴درصد شکسته شود.

یک سال بعد تورم به یک رقمی شدن نزدیک شد و به ۱۰/۹ درصد رسید و حتی در برخی ماه‌های سال۱۳۸۹ تک‌رقمی هم شد ولی پس از چندماه نرخ تورم راه صعود را در پیش گرفت و در سال۸۹ تورم به ۱۱/۹ و در سال۹۰ به ۲۱/۵درصد رسید. اجرای سیاست هدفمندی یارانه‌ها از اواخر سال۸۹ و نمایان شدن اثرات تورمی آن در سال۹۰ و نوسان شدید نرخ ارز در سال۹۱ زنگ خطری جدی است که تورم به مرز هشدار رسیده است و شاید هم عبور کرده باشد. نمودارپایین صفحه، نوسان نرخ تورم را از سال ۱۳۵۷ تا مرداد۱۳۹۱ به تصویر می‌کشد.