هم‌پیمانی سبز؛ درخواست ابتکار برای جلوگیری از تخریب محیط‌ زیست

۱۳۹۵/۸/۱۲

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست: دیده‌بانی یکی از وظایف مهم سمن‌هاست مشارکت جوامع عمومی، آحاد مردم، سمن‌ها و بخش خصوصی در کنار اقدامات دولت کلید تمام فعالیت‌های جهانی و ملی است

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، دیده‌بانی، نقد و طرح کمبود‌ها در اجرای قوانین را یکی از وظایف مهم سازمان‌های مردم‌نهاد دانست. معاون رئیس‌جمهوری که در مراسم نخستین جشنواره تجربیات موفق سمن‌های محیط‌زیستی، گردشگری پایدار و انجمن‌های دانشجویی سخن می‌گفت، خطاب به فعالان محیط‌زیست و خبرنگاران گفت: «مردم و سمن‌های محیط‌زیستی در کنار اجرای قوانین می‌توانند نقش بسزایی در حفظ محیط‌زیست داشته باشند.» معصومه ابتکار در این جشنواره که به پیشنهاد خودش، با معرفی ٣۵ تجربه برگزیده سازمان‌های مردم‌نهاد محیط‌زیستی در سازمان حفاظت محیط‌زیست برگزار شد، برای حفاظت از محیط‌زیست و جلوگیری از تخریب‌ها از همه درخواست هم‌پیمانی کرد و گفت: «هدف اصلی از برگزاری این جشنواره هم این است که نقش جامعه مدنی را در عمل نشان دهیم.»

ابتکار با بیان این‌که از ابتدای دولت یازدهم، حفظ محیط‌زیست در دستور کار قرار گرفت و به نقش مردم در این‌باره تأکید شد، به ابلاغ سیاست‌های کلی نظام در زمینه محیط‌زیست توسط مقام معظم رهبری اشاره کرد و آن را مهر تأییدی بر برنامه‌های محیط‌زیستی دولت خواند؛ اقدامی که به گفته او، اجرای این سیاست را نه فقط برای دولت بلکه برای تمام قوا به یک دستورالعمل ملی تبدیل کرد: «همزمان با تحولات ملی، تحولات بین‌المللی هم داشتیم. اهداف توسعه پایدار یکی از این تحولات است که با نگاهی جامع برای یک حرکت جهانی با محوریت نگاه محیط‌زیستی با شاخص‌های مشخص و قابل اندازه‌گیری و گزارش‌گیری به تصویب رسید.»

رئیس سازمان محیط‌زیست شکل‌گیری توافق پاریس در ‌سال گذشته را یادآوری کرد و از انتظار تصویب این موافقتنامه در مجلس سخن گفت و ابراز امیدواری کرد که هرچه زودتر این اتفاق بیفتد و «رسما به توافق جهانی بپیوندیم.»

معاون رئیس‌جمهوری، این اقدامات را نشانه‌ای از داشتن نگاه و نقشه راه دانست اما گفت: «آنچه کلید تمام فعالیت‌های جهانی و ملی است، مشارکت جوامع عمومی، آحاد مردم، سمن‌ها و بخش خصوصی در کنار اقدامات دولت است تا بتوانیم به اهداف آن در زمان تعیین‌شده دست یابیم؛ چون بدون مشارکت مردم شاید این مسأله به میزان مد نظر به تحقق نزدیک نشود.»

ابتکار ایران را کشوری هم فرهنگ و هم هویت در زمینه مشارکت مردم دانست: «این خصوصیت فرصتی به جامعه ما می‌دهد تا در مقیاس بین‌المللی بتوانیم کارهای موثری انجام دهیم، با توجه به این پیشینه می‌توانیم در کنار هم به اهداف محیط‌زیستی دست یابیم.»

در کنار هویت دینی، مسأله تمدن، معنویت و فرهنگ هم از مسائل مورد توجه ابتکار بود؛ عواملی که به گفته او برای جامعه مدنی و جهش اجتماعی در زمینه حفظ محیط‌زیست پشتوانه‌ای قوی برای حرکت به جلو است و داشتن این سرمایه اجتماعی مسئولان را به اجرای تعهدات امیدوار می‌کند.

ابتکار در ادامه از مصوبه دولت برای سازمان‌های مردم‌نهاد گفت: «مصوبه دولت که بر اساس آن سازمان‌های مردم‌نهاد باید به‌عنوان عضو کارگروه آمایش سرزمین و محیط‌زیست شوراهای برنامه‌ریزی استان حضور یابند، علامت توجه دولت به سمن‌ها است. حدود یک‌ سال گذشته این مصوبه ابلاغ شد و اگر در استانی سمن‌ها مشکل دارند، آن را با سازمان محیط‌زیست در میان بگذارند تا رسیدگی کنیم.» به گفته او ابلاغ این مصوبه موانع را برای سمن‌ها از بین می‌برد و نگاه به آنها دور از نگاه امنیتی می‌شود؛ همچنین دولت در تدوین برنامه ششم توسعه از نگاه و توانمندی سمن‌ها استفاده کرد و می‌کند. ابتکار با این توضیح تأکید کرد که سمن‌ها نقش دیده‌بانی دارند و می‌توانند در راستای اجرای قانون بازوهای دولت باشند: «یکی از نقش‌های مهم سمن‌ها وظیفه دیده‌بانی است و نقد و طرح کمبودها و کاستی‌ها در اجرای قوانین و مقررات وظیفه سمن‌ها است و دولت به این وظیفه دیده‌بانی احترام گذاشته است.

رئیس‌جمهوری هم اعلام کرد هر جا که تخریب محیط‌زیستی رخ داد و اگر جایی تخلفی از چشم مسئولان به دور ماند، سازمان‌های مردم‌نهاد آن را اعلام کنند.» او جلب مشارکت‌های مردمی را یکی دیگر از وظایف مهم سمن‌ها دانست: «تحقق بسیاری از پروژه‌ها به‌ویژه در سطح محلی به این موضوع بستگی دارد. یکی از این پروژه‌ها اجرایی‌شدن طرح‌های مدیریت مناطق حفاظت‌شده با هدف جلب مشارکت مردم در حفاظت و بهره‌وری اهالی بومی است که در این راستا شاهد اتفاقات خوبی در زمینه مشارکت جوامع محلی بوده‌ایم.» محمد درویش، مدیرکل دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان محیط‌زیست و دبیر این جشنواره که از دیگر سخنرانان این مراسم بود، هدف از برگزاری این جشنواره را که به پیشنهاد خود ابتکار شکل گرفته، دیده‌شدن تلاشگران محیط‌زیست دانست؛ کسانی که در گوشه و کنار کشور و در گمنامی برای افزایش تاب‌آوری محیط‌زیست فعالیت می‌کنند. «اغلب می‌پرسند، از ٨٩١ سمن محیط‌زیستی کشور، چندتای‌شان فعال هستند؟ بعضی حتی می‌گویند فقط ١٠‌درصد سمن‌های این حوزه واقعا فعال هستند.» درویش این را گفت و از اهداف جشنواره حرف زد: «این جشنواره را برگزار کردیم تا بگوییم سمن‌ها کارهای ارزشمند زیادی انجام داده‌اند و امروز از ٣۵ تجربه تقدیر می‌شود، هر چند تمام ١٠٩ تجربه ارسال شده به دبیرخانه شایسته قدردانی هستند.»