یک سالگی طالبان: کارنامه‌ای سراسر منفی، نگرانی نسبت به آیندۀ افغانستان را افزایش داده است

تبلیغ بازرگانی

روز ۲۴ مرداد سال ۱۴٠٠، دولت کابل، حکومت اشرف غنی و "اردوی ملی" افغانستان با چنان سرعت و سهولتی فرو ریخت که بهت و ناباوری بین‌المللی را برای چند روزی زنده نگاه داشت. اما با دیدن تصاویر تأثرانگیز فرودگاه کابل و مردمی که به امید فرار و رهایی چشم به پرواز هواپیماها داشتند، ابعاد فاجعه کم‌کم روشن شد: بیست سال بعد از نابودی نخستین رژیم طالبان، افغانستان دوباره به همان نقطه باز گشت.

اگرچه برخی امیدوار بودند که طالبان "جدید" با نسل قبلی تفاوت داشته باشند، اما اینک بعد از گذشت یک سال از زمامداری آنان، امید به حاکمیتی مثبت و معتدل در کشور تقریباً از بین رفته است.

طالبان با محدود کردن آزادی‌ها، با فشار بر زنان، با اصرار بر مقررات فقهی کهنه نشان دادند که نگرش آنها نسبت به دین و دنیا چندان تغییر نکرده است.

شاید تنها وجه مثبت در یک سال اخیر کاهش یافتن درگیری‌های مسلحانه باشد، هرچند که انفجارها و حملات تروریستی همچنان ادامه یافته است.

طالبان و تروریسم

از زمانی که دونالد ترامپ و وزیر خارجه‌اش مایک پومپئو مذاکرۀ مستقیم را با طالبان پذیرفتند، یکی از خواسته‌های اصلی غربی‌ها عدم همکاری طالبان با گروه‌های تروریست بود. اگرچه طالبان با داعش دشمنی دارند اما کشته شدن ایمن ظواهری در قلب کابل بار دیگر روابط نزدیک طالبان با القاعده را برملا کرد.

بدین ترتیب بعد از گذشت یک سال، هنوز هیچ کشوری نسبت به حکومت طالبان ابراز اعتماد نکرده و آن را به رسمیت نشناخته است، هرچند بدون حمایت‌های "غیررسمی" پاکستان، چین یا قطر تثبیت قدرت طالبان به نظر غیرممکن می‌آمد.

در این وضعیت، کشورهای غربی هنوز سیاست مشخصی در قبال کابل تعریف نکرده‌اند و در عمل جز کمک‌های پراکنده و گهگاه ابراز نگرانی‌ قدم مهمی برنداشته‌اند.

حقوق زنان

یک روز مانده به اولین سالگرد حاکمیت طالبان، اتحادیۀ اروپا "به ویژه از وضعیت زنان افغان" ابراز نگرانی کرد. جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه با صدور بیانیه‌ای تأکید کرد که "سرنوشت زنان و دختران افغان که از آزادی، دسترسی به امکانات آموزشی و حقوق اولیۀ خود محروم شده‌اند"، برای اروپا یک دلمشغولی بزرگ است.

جوزپ بورل به طور غیر مستقیم طالبان را تهدید کرد که "ادامۀ کمک‌های بشردوستانه به رعایت حقوق انسانی وابسته است". او همچنین بار دیگر خواستۀ قدیمی غربی‌ها را تکرار کرد که "افغانستان نباید تهدیدی برای امنیت سایر کشورها باشد".

با اینحال به نظر نمی‌رسد که گوش طالبان بدهکار حرف‌های اروپاییان باشد.

"تبلیغ بازرگانیروز ۲۴ مرداد سال ۱۴٠٠، دولت کابل، حکومت اشرف غنی و "اردوی ملی" افغانستان با چنان سرعت و سهولتی فرو ریخت که بهت و ناباوری بین‌المللی را برای چند روزی زنده نگاه داشت"در عین حال برخی کارشناسان باور دارند که در میان طالبان نیز اختلافاتی وجود دارد. به گفتۀ ابراهیم باحث، تحلیلگر گروه بین‌المللی "بحران"، یک بخش از طالبان می‌خواهد با انجام اصلاحات به جلو برود، اما بخشی دیگر معتقد است که تا همین الآن هم زیاده‌روی شده و باید هرچه زودتر به حاکمیت کامل شرع اسلام بازگشت...

برخی دیگر از کارشناسان می‌گویند: "همین که طالبان اینترنت را قطع نکرده‌اند و یا اجازۀ بازی‌های کریکت را می‌دهند، نشان از آنست که آنها نسبت به بیست سال قبل تغییر کرده‌اند"...

حرف آخر: کوکنار

ژان پیر فیلیو، کارشناس جهان اسلام می‌گوید تفاوت اساسی رژیم جدید کابل با طالبان ۲۶ سال قبل در اینجاست که حکومت قبلی طالبان، کشت خشخاش را به طور جدی ممنوع کرد، اما طالبان کنونی اگرچه در ظاهر از ممنوعیت سخن گفته‌اند ولی هیچ اقدامی برای مقابله با پرورش تریاک نکرده‌اند.

در همین فروردین ماه گذشته، ملا هبت الله آخندزاده، رهبر طالبان، با صدور فرمانی کشت خشخاش را ممنوع اعلام کرد. اما ژان پیر فیلیو یادآوری می‌کند که خشخاش را در پاییز می‌کارند و در بهار برداشت می‌کنند. اگر طالبان حقیقتاً قصد مقابله با برداشت تریاک را داشتند می‌بایست حکم خود را چند ماه زودتر صادر می‌کردند نه در آغاز فصل برداشت که سرمایه‌گذاری کشاورزان انجام شده و همه چشم‌براه درآمدها هستند.

سازمان ملل مقدار محصول تریاک افغانستان را در سال ۲٠۲۱ حدود هشت‌درصد بیشتر از سال قبل برآورد می‌کند. به نظر می‌رسد که این رشد در سال جاری نیز ادامه یابد.

بدین ترتیب افغانستان همچنان به تنهایی ٨٠ تا ٩٠درصد از بازار جهانی تریاک و هروئین را تأمین خواهد کرد.

ژان پیر فیلیو می‌افزاید که شبکه‌ها و همکاران قدیمی طالبان در کشورهای هم‌جوار چون ایران و به ویژه پاکستان نیز فعالیت خود را برای قاچاق مواد مخدر و در مقابل تحویل سلاح و دیگر تجهزات به طالبان ادامه خواهند داد.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

آبونه شوید

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید