حمله دانشگاه کابل؛ در حالی که داعش مسئولیت گرفته، دولت چرا طالبان را متهم می‌کند؟

حمله دانشگاه کابل؛ در حالی که داعش مسئولیت گرفته، دولت چرا طالبان را متهم می‌کند؟
بی بی سی فارسی
بی بی سی فارسی - ۱۵ آبان ۱۳۹۹

حمله دانشگاه کابل؛ در حالی که داعش مسئولیت گرفته، دولت چرا طالبان را متهم می‌کند؟

  • اسکندر کرمانی
  • بی‌بی‌سی
۳ ساعت پیشتوضیح تصویر،

محمد رسید در زندگی پیشرو بود، در ۲۲ سالگی کشته شد

صدای گرم و شاد محمد رحید در یک کلیپ ویدئویی انگیزشی شنیده می‌شود که پس از مرگش به صورت گسترده در فضای مجازی بازنشر شده است.

او می‌گوید: "زندگی پر از چالش، درد، اندوه، فشارها و مشکلات است، اما هنوز هم لبخندی بر این لب‌ها نشسته است."

روز دوشنبه این دانشجوی ۲۲ ساله در میان بیش از ۲۰ کشته در حمله افراد مسلح به دانشگاه کابل، قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین نهاد آموزشی افغانستان بود. حمله به زنان و مردان جوان که می‌خواهند آینده‌ای برای خود و کشورشان بسازند باشندگان این شهر را شوکه کرده و خشم عمومی را برانگیخته است. دشوار است درک کرد که چه کسی می‌تواند چنین کشتاری را با خونسردی انجام دهد.

گروه دولت اسلامی (داعش) مسئولیت حمله را بر عهده گرفت و با انتشار عکسی از دو مهاجم نقاب پوش، که به گفته آنها، مراسم "فارغ التحصیلی قضات و بازرسان" را هدف قرار داد.

داعش آخرین بازیگری است که در دنیای تاریک ستیزه‌جویان در این کشور ظهور کرده و جنگ خونین دولت افغانستان و شورشیان طالبان را نیز پیچیده‌تر می‌کند. قدرت داعش بسیار کمتر از طالبان است و اخیرا بیشتر قلمرویی را که زمانی در شرق کشور کنترل می‌کرد، از دست داده، اما توانایی طرح‌ریزی حملات مرگبار را هنوز دارد.

طالبان و دولت، هردو علیه داعش جنگیده اند و هر دو با سوءظن، یکدیگر را به حمایت مخفیانه از جهادی‌ها متهم می‌کنند که از آن برای تضعیف مذاکرات صلح که کند هم هست، استفاده می‌کنند.

وجود سوال برانگیز 'پرچم طالبان'

پس از این حمله وحشتناک، جنگ روایت‌ها بیشتر از پیش وضاحت پیدا کرده است.

امرالله صالح، معاون اول رئیس جمهور افغانستان و منتقد سرسخت طالبان، بیانیه داعش را "جعلی" توصیف کرد و اظهار داشت که سلاح‌های یافت شده در صحنه با آنچه در عکس از سوی داعش منتشر شده، مطابقت ندارد.

"حمله به زنان و مردان جوان که می‌خواهند آینده‌ای برای خود و کشورشان بسازند باشندگان این شهر را شوکه کرده و خشم عمومی را برانگیخته است"آقای صالح همچنین به "پرچم طالبان" که ظاهرا در محل حمله پیدا شده است، به عنوان مدرکی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد حمله کار طالبان - و نه داعش - است.

توضیح تصویر،

به نظر می‌رسد این ویدئو که ادعای داعش را پس گرفته است جعلی باشد

روزنامه‌نگارانی که از محل حمله بازدید کردند، از شعار "زنده باد امارت" در حمایت از طالبان که بر روی دیوار گلوله باران شده کلاس نوشته شده بود عکس گرفتند.

نشر ویدیوی موضوع را مشکوک‌تر کرد؛ ویدئویی که به نظر می‌رسید از شبه نظامیان نقاب پوش داعش باشد که دست داشتن در حمله را انکار می‌کردند و طالبان را مقصر می‌دانستند.

با این حال، بیشتر کارشناسان، به این نظرند که این ویدئو جعلی است. و هنوز مشخص نیست که اگر طالبان می‌خواستند حمله را به خود مرتبط نکنند، چرا پرچمی را به همراه خود آوردند.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان تکذیبه‌ای را صادر کرده و با عصبانیت پرسیده: "چگونه ممکن است مهاجمان درگیر در جنگ وقت پیدا کردند تا روی دیوارها رسامی بکشند؟" و آوردن پرچم در محل حمله چه منظوری داشته؟"

طالبان در بیانیه خود این حمله را محکوم و دولت را به حمایت از داعش متهم کرد، و گفته که دولت گروه داعش را ترغیب به حمله به منظور "تبلیغات" کرده است. انتقاد طالبان از خشونت بسیار بی‌معنا است، با این حال، گفته می‌شود که طالبان در سال ۲۰۱۶ به دانشگاه آمریکایی افغانستان در کابل حمله کردند که ۱۳ نفر کشته شدند.

'جان پدر کجاستی'؛ ابراز همدردی ایرانیان با قربانیان حمله به دانشگاه کابل

داعش مسئولیت حمله به دانشگاه کابل را به عهده گرفت؛ دولت افغانستان سه‌شنبه را ماتم ملی اعلام کرد

حمله دانشگاه کابل؛ از دختری که خودش را به مردن زد تا پسری که هفت ساعت در دستشویی قایم شد

برهان عثمان، تحلیلگر ارشد، که تحقیقات گسترده‌ای را در مورد جنگ در افغانستان انجام داده است، به بی‌بی‌سی گفت که هر دو طرف "به شدت" روایت‌های مربوط به داعش را نگه داشته اند اما هیچ مدرک واقعی وجود ندارد که ادعاهای طالبان یا دولت را اثبات کند.

در گذشته نیز طالبان و دولت ادعاهای مشابه را علیه همدیگر در مورد دست داشتن داعش مطرح کرده اند.



حامیان دولت اغلب طالبان را به انجام حملات به "اهداف نرم" متهم می‌کنند، که عمدا این گروه مسئولیت آن را برعهده نمی‌گیرد و به داعش اجازه می‌دهند مسئولیت بگیرد، تا به هرج و مرج و خشونت دامن زده شود، و در عین حال با پیامد منفی که همانا واکنش عمومی مردم است روبرو نشوند.

این موضوع سابقه دارد: حملات انتحاری که تلفات غیرنظامی زیادی به جا گذاشته، گمان می‌رود توسط طالبان و شبکه حقانی مرتبط به آن انجام شده باشد، گاهی هیچ گروهی مسئولیت آن را نپذیرفته است.

به هر حال، طالبان علیه داعش در شرق افغانستان سرسختانه جنگیده اند و مصمم هستند که اجازه ندهند که موقعیت طالبان را در میان شورشیان غصب کند. طالبان ادعا کرده اند که دولت افغانستان در هنگام درگیری بین دو گروه شبه نظامی در شمال، به جنگجویان داعش کمک کرده نجات پیدا کنند. مقام‌های دولت افغانستان آن را رد می‌کنند.

"آقای صالح همچنین به "پرچم طالبان" که ظاهرا در محل حمله پیدا شده است، به عنوان مدرکی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد حمله کار طالبان - و نه داعش - است"

شکی نیست که درگیری با طالبان بخشی از انرژی دولت را برای مقابله با داعش تلف می‌کند و برای مردم خسته از جنگ، اختلافات بین شبه نظامیان در مقابل خشونت گسترده، موضوع کم اهمیتی است.

همچنین، مقام‌های امنیتی در کابل گفتند که آنها معتقدند با وجود رقابت میان طالبان و داعش، این دو گروه هنگام حملات در شهر از شبکه‌های پشتیبانی و لجستیکی یکسانی حمایت می‌شوند.

اما تفاوتهای ایدئولوژیک آشکاری بین این گروه‌ها وجود دارد.

طالبان ادعا می‌کنند که فقط می‌خواهند "دولت اسلامی" یا "امارت اسلامی را در داخل افغانستان" ایجاد کنند، و اصرار دارند که آنها تهدید برای کشورهای دیگر نیستند، در حالی که شاخه افغانستان داعش ارتباط خود را با شبکه‌های وابسته در خاورمیانه و ایده "خلافت" جهانی برجسته می‌کند.

داعش خیلی بیشتر آشکارا فرقه‌ای است، مکررا اقلیت شیعه کابل را هدف بمبگذاری‌های انتحاری خونین در عروسی‌ها، مساجد و باشگاه‌های ورزشی قرار داده است، به گونه‌ای که طالبان نکرده اند. ماه گذشته داعش بیش از ۲۰ دانشجو را در خارج از یک مرکز آموزشی در یک بخش کابل کشتند که جمعیت‌اش عمدتا از قوم هزاره‌‌ها پیرو اسلام شیعه‌اند که داعش آن را بدعت می‌داند.

داعش 'جوانان طبقه متوسط را جذب می‌کند'

در یک مصاحبه دو سال پیش، یک زندانی داعش در زندان کابل به بی‌بی‌سی گفت که این گروه تنها خود را "مسلمانان واقعی" می‌داند، که از نظر آنها تفسیر واقعی و خالص از مذهب در مقایسه با طالبان است که دیدگاه‌های آمیخته با ناسیونالیسم دارند. او طالبان را به عنوان "اجنت‌های" سرویس‌ استخبارات پاکستان رد کرد.

تحقیقات برهان عثمان در انستیتوی صلح ایالات متحده نشان می‌دهد که حداقل در اطراف کابل، داعش موفق شده بخش‌هایی از جمعیت را جذب کند که معمولا به سمت طالبان کشیده نشده اند، از جمله "زنان و مردانی از خانواده‌های طبقه متوسط ​ که بسیاری از آنها دانشجویان دانشگاه و غیرپشتون هستند".

منبع تصویر،

Reuters

توضیح تصویر،

دو ماه پیش، گفتگوهای صلح آغاز شد اما خشونت‌ها بدتر شده

خشونت وحشتناک انجام شده توسط داعش می‌تواند گفتگوهای صلح بین مقام‌های دولت افغانستان و طالبان را مختل کند که پیش از این نیز با کندی مواجه شده، و خونریزی باعث افزایش تنش و ناامیدی عمومی می‌شود.

در حالی که پیش‌بینی‌ها مبنی بر این که داعش عناصر تندروی طالبان مخالف روند صلح را جذب می‌کند، تاکنون تحقق نیافته است، این حملات همچنین تداوم خطراتی را نشان می‌دهد که این گروه می‌تواند ایجاد کند، حتی اگر توافق نامه‌ای بین دو طرف اصلی درگیر به نتیجه برسد.

آقای عثمان به بی‌بی‌سی گفت که روایت‌های قوی در مورد داعش به این معناست که "خطر نادیده گرفتن تهدید واقعی است، هرچند کوچک، که ناشی از جوانان شهری است که از تحصیلات خوبی برخوردارند و رادیکال شده اند". او گفت در حال حاضر "انگیزه خیلی کمی وجود دارد که این موضوع تایید یا در مورد آن کاری انجام شود".

.

منابع خبر

اخبار مرتبط