۱۰ اتفاق بیسابقه ۱۴۰۰ در ایران؛ سال فایلهای صوتی و تجمعات سراسری
بی بی سی فارسی
۱۰ اتفاق بیسابقه ۱۴۰۰ در ایران؛ سال فایلهای صوتی و تجمعات سراسری۲۳ دقیقه پیش
منبع تصویر،
Getty Images
برخی اتفاقات سال ۱۴۰۰ از جهات بسیاری بیسابقه بوده است. از انتشار فایل صوتی سخنان وزیر خارجه تا فایل صوتی جلسه داخلی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون او و به قدرت رسیدن نامزدی که در انتخابات قبلی ریاست جمهوری بازنده شده است. مشارکت انتخابات ریاست جمهوری کمترین میزان مشارکت و آرای باطله بیشترین میزان پس از انقلاب بود.
در این سال همچنین تجمعات سراسری معلمان اتفاقی و همچنین اعتصاب گروههایی چون کارمندان دادگستری بیسابقه بود. در پایان سال نیز حمله روسیه به اوکراین چهره دیگری به دنیا داد و ایران و مذاکرات برجام را نیز متاثر کرد.
فایل صوتی ظریف و تاثیرگذاری بر انتخابات و برجام
منبع تصویر،
Reuters
در حالی که همه در انتظار انتخابات ریاست جمهوری به عنوان مهمترین اتفاق سال ۱۴۰۰ بودند بهار با انتشار فایل صوتی محمد جواد ظریف آغاز شد و علاوه بر تاثیر بر انتخابات اتفاقات دیگری را نیز به دنبال داشت. این فایل در حالی منتشر شد که از ظریف نیز به عنوان یکی از نامزدها نام برده میشد اما او نامزدیش را تکذیب کرده بود.
افراد مختلفی از جناحهای مختلف به انتشار این فایل صوتی متهم شدند.
"۱۰ اتفاق بیسابقه ۱۴۰۰ در ایران؛ سال فایلهای صوتی و تجمعات سراسری۲۳ دقیقه پیشمنبع تصویر، Getty Imagesبرخی اتفاقات سال ۱۴۰۰ از جهات بسیاری بیسابقه بوده است"گروهی نزدیکان علی لاریجانی را به انتشار آن متهم میکردند و گروه دیگر نهادهای امنیتی را. حسن روحانی، رئیس جمهوری وقت ایران، نیز هدف از انتشار این فایل صوتی را ضربه زدن به مذاکرات کنونی برجام در وین و اختلاف افکنی در داخل دانست.
در نهایت خبرگزاریهای داخل ایران از برکناری ۱۵تا۲۰ مقام دولتی در این رابطه خبر دادند و حسن روحانی، علی ربیعی را به جای حسامالدین آشنا به عنوان رئیس مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری منصوب کرد.
دادسرای تهران هم از تشکیل پرونده قضایی در ارتباط با این فایل خبر داد اما هنوز گزارشی در اینباره منتشر نشده است.
در نهایت آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اظهارات محمد جواد ظریف را "مایه تعجب و تاسف" و "تکرار حرفهای خصمانه دشمنان و آمریکا" خواند.
- آیتالله خامنهای سخنان ظریف را 'تکرار حرفهای آمریکا' خواند؛ ظریف: بیانات رهبری ختم کلام است
منبع تصویر،
KHAMENEI.IR
رییس جمهور شدن نامزد شکست خورده در انتخابات قبل
یکی از بیسابقهترین اتفاقات ۱۴۰۰ رییس جمهور شدن نامزد شکست خورده در انتخابات قبل است. در تاریخ جمهوری اسلامی سابقه نداشته که یک نامزد ریاست جمهوری پس از شکست در انتخابات بعد نامزد و رییس جمهور شود. از این رو همیشه در تحلیلها نامزدهای شکست خورده دورههای قبل فاقد شانس برای پیروزی تصور میشدند حتی اگر از نامزدی قبلیشان بیش از یک دوره میگذشت.
احمد توکلی و محمد باقر قالیباف از جمله این نامزدها بودند و در حالی که فاصله آقای توکلی با محمد خاتمی در انتخابات سال ۸۰ بسیار زیاد بود فاصله آقای قالیباف با حسن روحانی در انتخابات ۹۲ بسیار کم بود.
- قالیباف؛ قمار بر سر همه یا هیچ
در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ اما ابراهیم رئیسی در حالی نامزد شد که حدود دو سال پیش از آن به عنوان رییس قوه قضاییه منصوب شده بود و مدتی قبل از آن در گمانهزنیها به عنوان گزینههای رهبری آینده جمهوری اسلامی مطرح میشد. ریاست جمهوری آقای رئیسی از جهت دیگری نیز بیسابق بود.
پیش از این سابقه نداشت که رییس قوه قضاییه رییس جمهور شود.
منبع تصویر،
FARS
- جانشینی رهبری؛ داستان رئیسی ادامه دارد
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ همچنین کمترین میزان مشارکت در انتخابات پس از انقلاب در ایران را داشته و پس از آن، انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۷۲ با ۵۰/۷ در رتبه بعدی قرار میگیرد.
- انتخابات ۱۴۰۰؛ میزان مشارکت ۴۸.۸ درصد اعلام شد
در این دوره همچنین آرای باطله جایگاه دوم آرای انتخابات ریاست جمهوری را داشت و حدود چهار میلیون "آرای باطله"، رقیب اصلی ابراهیم رئیسی در این دور از انتخابات بود و البته "آرای باطله"، رای اول انتخابات شوراها در برخی از شهرها از جمله اهواز، همدان، کرج و اراک بوده است.
- آرای باطله در ۱۳ دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران
رد صلاحیت رییس سه دوره مجلس اصول گرا و انتشار نامه شورای نگهبان درباره رد صلاحیت
اصلاح طلبان شورای نگهبان را متهم میکردند که رد صلاحیت نامزدها را برای پیروزی رئیسی طراحی کرده است. در حالی که چند ماه پیش از انتخابات رد صلاحیت اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی، نیز بعید مینمود، علی لاریجانی پس از ریاست بر سه دوره مجلس اصول گرا رد صلاحیت شد.
منبع تصویر،
MEHR
- دلایل رد صلاحیت علی لاریجانی منتشر شد؛ از مسایل خانوادگی تا مواضع سیاسی
- از مسعود رجوی تا علی لاریجانی؛ چهرههایی که از انتخابات کنار گذاشته شدند
این اتفاق تنها با رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ قابل مقایسه است. هر چند که آقای لاریجانی جایگاه آقای هاشمی رفسنجانی را نداشت و از طرف دیگر به اندازه او هم از علی خامنهای رهبر ایران دور نشده بود. در این میان انتشار علنی دلایل رد صلاحیت یک نامزد ریاست جمهوری نیز اتفاقی بیسابقه بود.
انتخابات ۱۴۰۰ همچنین تنها انتخاباتی بود که اصلاح طلبان نامزدهای رده اول نداشتند و در نهایت عبدالناصر همتی نامزد گروهی از آنان شد. نامزد شدن یک رییس بانک مرکزی و اقتصاددان نیز در دورههای گذشته بیسابقه بود.
در سال ۱۴۰۰ همچنین گروههایی از اصلاح طلبان پس از شش دوره شرکت مستمر در انتخابات، نامزد معرفی نکردند.
رای به همه وزرای تازه کار به جز یک وزیر
منبع تصویر،
TASNIM
هر چند که در ۲۰ سال گذشته معرفی کابینهای متشکل از وزرای تازه کار به مجلس بیسابقه نبود و در دولت اول و دوم محمود احمدی نژاد نیز رخ داده بود اما رای مجلس به همه وزرا به جز یک وزیر بیسابقه بود.
"از انتشار فایل صوتی سخنان وزیر خارجه تا فایل صوتی جلسه داخلی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون او و به قدرت رسیدن نامزدی که در انتخابات قبلی ریاست جمهوری بازنده شده است"همه وزرای پیشنهادی رئیس جمهور جدید به جز حسین باغگلی، وزیر پیشنهادی وزارت آموزش و پرورش، از نمایندگان رای اعتماد گرفتند.
- کابینه ابراهیم رئیسی؛ همه وزرای پیشنهادی به جز وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش رای اعتماد گرفتند
در دولت اول محمود احمدی نژاد اما افراد پیشنهادی برای وزارتخانههای نفت، آموزش و پرورش، تعاون و رفاه و تامین اجتماعی موفق به کسب آرای نمایندگان مجلس هفتم نشدند. در دور دوم ریاست جمهوری آقای احمدینژاد نیز در هشتم شهریورماه ۸۸، نمایندگان مجلس از میان وزرای پیشنهادی، به سه نفرشان رای عدم اعتماد داد و بقیه را تائید کرد.
- از بنیصدر تا رئیسی؛ وزرایی که مالکاشتر بودند
مذاکرات اتمی در دولت رئیسی در سطح معاون وزیر
مذاکرات اتمی در دولت ابراهیم رئیسی نیز از جهاتی با همه دورههای گذشته متفاوت و بیسابقه است. در دولتهای محمد خاتمی و محمود احمدینژاد دبیران شورای عالی امنیت ملی مدیریت مذاکرات را بر عهده داشتند و در دولت حسن روحانی وزیر خارجه.
در دولت ابراهیم رئیسی اما مدیریت مذاکرات بر عهده علی باقری، معاون وزیر خارجه، گذشته شده است. مذاکرات احیای برجام در دولت آقای روحانی و پس از انتخاب جو بایدن به ریاست جمهوری آمریکا آغاز شد اما برخی از تحلیلگران اعلام میکردند که "رهبر جمهوری اسلامی تمایلی ندارد این مذاکرات در دولت آقای روحانی به نتیجه برسد."
در نهایت در روزهایی که گمانهزنی هایی درباره به نتیجه رسیدن مذاکرات مطرح بود سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، شرط جدیدی را مطرح کرد و حصول توافق دچار ابهام شد.
- لاوروف در مکالمه با همتای ایرانیاش بر موضع مسکو تاکید کرد
بر اساس این شرط، مسکو قبل از حمایت از توافق هستهای ایران، از واشنگتن میخواهد تضمینهای کتبی ارائه کند که تحریمهای غرب علیه روسیه که به دنبال جنگ اوکراین اعمال شده است، بر همکاری اقتصادی و نظامی این کشور با تهران تاثیری نخواهد گذاشت.
برگزاری شش تجمع سراسری معلمان در سه ماه و تجمعات کارکنان دادگستری
منبع تصویر،
SOCIAL MEDIA
یکی از اتفاقات بیسابقه دیگر سال ۱۴۰۰ برگزاری شش تجمع سراسری توسط معلمان در فاصله سه ماه بود. ۳۰ و ۱۱ بهمن، ۱۱ و ۲۲ آذر و ۲ و ۲۳ دی شش تجمع سراسری معلمان برگزار شد و آنان همچنین در روزهای ۹ و ۱۰ بهمن و ۲۰ و ۲۱ آذر نیز دست به تحصن زده بودند.
- ادامه اعتراضات معلمان ایران در دهها شهر؛ 'دایره سرکوب هر روز گستردهتر میشود'
هر چند که معلمان در ۲۰ سال گذشته بارها تجمع کرده بودند اما برگزاری تجمع سراسری و استمرار آن اتفاقی بیسابقه بود.
معلمان به دلیل گستردگی آموزش و پرورش در تمام نقاط کشور از جمله معدود گروههایی هستند که امکان برگزاری تجمع سراسری را دارند.
رتبهبندی معلمان در سطح حداقل ۸۰ درصد حقوق هیات علمی اصلیترین خواسته معلمان بود اما این خواسته تا پایان سال اجرا نشد و وعده داده شده که سال آینده اجرا خواهد شد.
یکی از اتفاقات بی سابقه در سال ۱۴۰۰ نیز تجمع پرسنل و بازنشستگان نیروهای مسلح و همچنین کارکنان دادگستری بود به گونهای که محمدحسین آقاسی، وکیل، در توییتر نوشته بود که از سال ۵۳ تاکنون شاهد اعتصاب قضات نبوده است.
- گزارشها از اعتصاب شماری از قضات و کارکنان قضایی در شهرهای مختلف ایران
اعتراضات گسترده به کم آبی در اصفهان و خوزستان
منبع تصویر،
UGC
توضیح تصویر،
تجمع اطراف پل خاجو در اصفهان
علاوه بر تجمعات سراسری معلمان تجمعات اعتراض به بی آبی و اختصاص نیافتن حق آبه در خوزستان و اصفهان از نظر مدت و تعداد شرکت کنندگان بیسابقه بود.
از ۱۸ آبان ماه شمار انبوهی از کشاورزان معترض در بستر خشک زایندهرود تحصن کردند و شمار زیادی از مردم نیز به آنان پیوستند. روز ۴ آذر معترضان اعلام کردند که نیروهای امنیتی با آتش زدن چادرهایشان در بستر خشک زاینده رود، آنها را متفرق کردهاند. پس از آن نیز ماموران به کشاورزان اجازه تجمع ندادند و حتی در واکنش به فراخوان برای نماز باران نیز فضای امنیتی بر این شهر حاکم شد و نیروهای امنیتی با مردم برخورد کردند.
- تجمع انبوه مردم اصفهان در اعتراض به خشکی زایندهرود
- پایان تحصن کشاورزان روی بستر خشک زاینده رود در پی حمله به چادرهای معترضان
در تابستان و پیش از اعتراضات اصفهان اعتراضات مردم خوزستان به بی آبی رخ داده بود و این اعتراضات ابتدا از شهر اهواز آغاز و سپس به سایر شهرهای خوزستان کشیده شد و معترضان شعارهای مختلفی را علیه حکومت سر دادند.
منبع تصویر،
TASNIM
- اعتراضات خوزستان؛ بیآبی، و 'ممد نبودی'
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد که در این اعتراضات ماموران به تیراندازی با فشنگ جنگی و تفنگ ساچمهای، دستکم هشت نفر را کشتهاند.
۹ روز پس از آغاز اعتراضات در خوزستان، آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در اولین سخنان عمومی در این باره گفت که نمیتوان از مردم خوزستان برای اعتراضاتشان "گله" کرد.
آقای خامنهای در عین حال نسبت به "توطئههای دشمن" هشدار داده و گفته "مراقبت شود که بهانهای به دست آن داده نشود."
فایل صوتی فرماندهان سپاه پاسداران
توضیح تصویر،کاترین پرز شکدم، تحلیلگر یهودی فرانسوی- بریتانیاییاز پادکست رد شوید و به خواندن ادامه دهیدپادکسترادیو فارسی بیبیسی
پادکست چشمانداز بامدادی رادیو بیبیسی
برنامه ها
پایان پادکست
هر چند که در چند سال اخیر جنبههای مختلفی از فساد در نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی منتشر شده اما انتشار فایل صوتی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون اقتصادی او درباره فساد در این نهاد اتفاق بیسابقهای بود.
در یک فایل صوتی ۴۹ دقیقهای که روز ۲۲ بهمن در رادیو فردا منتشر شد، محمدعلی جعفری و صادق ذوالقدرنیا، فرمانده وقت و معاون اقتصادی وقت سپاه پاسداران، به فساد گسترده در بنیاد تعاون این نهاد و همچنین ارتباط آن با نیروی قدس، شهرداری تهران و برخی نهادهای دیگر میپرداختند.
در این فایل از فساد مالی و بدهی چند هزار میلیارد تومانی هولدینگ یاس به نیروی قدس صحبت شده است. هولدینگ یاس، وابسته به بنیاد تعاون سپاه، درگیر یک پرونده فساد مالی چند هزار میلیارد تومانی بود که در جریان رسیدگی به آن عیسی شریفی، معاون سابق محمدباقر قالیباف به ۲۰ سال حبس محکوم شد.
در این گفتگو فاش میشود که قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس، به برخورد با متهمان این پرونده انتقاد داشته است. محمد علی جعفری و معاون او در این فایل صوتی از حسین طائب رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به عنوان یکی از حامیان متهمان نام میبرند.
- واکنش سخنگوی سپاه به فایل صوتی: متخلفان دوران محکومیت خود را سپری میکنند
رمضان شریف، سخنگو و مسئول روابط عمومی کل سپاه در این باره گفت که "تخلفی در یکی از شرکتهای وابسته به بنیاد تعاون سپاه" صورت گرفته بود و متخلفان هماکنون "دوران محکومیت" خود را سپری میکنند.
ماجرای کاترین شکدم
در اسفند ماه نیز ماجرای کاترین پرز شکدم، زنی بریتانیایی-فرانسوی و یهودی مطرح شد و نمایندگان اصول گرا آن را برای تلاش برای ضربه به سپاه پاسداران تعبیر کردند.
"این فایل در حالی منتشر شد که از ظریف نیز به عنوان یکی از نامزدها نام برده میشد اما او نامزدیش را تکذیب کرده بود.افراد مختلفی از جناحهای مختلف به انتشار این فایل صوتی متهم شدند"هر چند پیش از این سابقه داشته که تعدادی از مقامات جمهوری اسلامی متهم به داشتن روابط با یک زن ایرانی شوند اما حضور یک زن یهودی و مطرح شدن حاشیهها درباره او بیسابقه بوده است.
- کاترین شکدم کیست و ارتباط او با وبسایت آیتالله خامنهای چیست؟
او در سفر چند سال پیش خود به ایران با ابراهیم رئیسی مصاحبه و مطالبی هم در وبسایت آیتالله علی خامنهای منتشر کرده بود.
برخی جریانهای سیاسی داخل ایران او را یک "جاسوس" خواندند و نام یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران و نادرطالب زاده، مستندساز نزدیک به حکومت به عنوان افرادی که زمینه فعالیت او را مطرح کردهاند مطرح شد. این دو نفر اما این موضوع را تکذیب کردند و آقای جوانی گفت که او را نمیشناسد و ندیده است.
نادر طالبزاده نیز گفت که خانم شکدم مدتی نیز «آزادانه» در ایران زندگی میکرد اما رسانهها به نقل از یک مقام قضایی گفتهاند او فقط ۱۸ روز در ایران بود.
در شبکههای مجازی نیز ادعای رابطه شکدم با ۱۰۰ مقام جمهوری اسلامی مطرح شد اما او در مصاحبه با بیبیسی گفت که این ادعاها را خوانده اما " به هیچ وجه" درست نیست.
- کاترین پرز شکدم در گفتگوی اختصاصی با بیبیسی فارسی: من جاسوس نیستم
سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که خانم شکدم تنها از طریق ایمیل با این سایت در ارتباط بوده اما او به بیبیسی گفت که از طرف این سایت با او تماس تلفنی گرفته و پیشنهاد همکاری مطرح شده است.
طرح موسوم به «صیانت» برای محدودیت بیشتر اینترنت
منبع تصویر،
Getty Images
در ایام انتخابات ریاست جمهوری جزئیات طرح مجلس برای محدودیت بیشتر اینترنت منتشر شد اما نمایندگان اصول گرا این موضوع را تکذیب کردند. این برآورد مطرح شد که دلیل تکذیب جلوگیری از تاثیر بر انتخابات بوده است. این طرح جدی ترین تلاش مجلس ایران برای محدود کردن اینترنت است.
- طرح مجلس ایران برای شبکههای اجتماعی چیست؟
پس از انتخابات این طرح از سر گرفته شد و مجلس کمیسیون ویژهای برای تصویب آن تشکیل داد. تفاوت تشکیل کمیسیون ویژه این بود که بر اساس مصوبه مجلس مصوبه نهایی کمیسیون درباره این طرح به صورت مستقیم به شورای نگهبان ارسال میشود.
در اسفند ماه نیز این کمیسیون کلیات این طرح را تصویب کرد اما معاونت قوانین مجلس اعلام کرد در تصویب این طرح هم آیین نامه مجلس نقض شده و هم متنی متفاوت از متن اولیه تصویب شده است.
در نهایت هیات رئیسه مجلس مصوبه کمیسیون را باطل کرد و قرار شده که پس از بررسی بودجه درباره این طرح تصمیم گیری شود.
منبع تصویر،
SHARGH NEWSPAPER
- مصوبه طرح صیانت 'باطل شد'
تعدادی از نمایندگان مجلس خواستار آن شدهاند که این طرح نیز مانند طرحهای دیگر در صحن علنی مجلس بررسی شود اما هنوز در صحن علنی مجلس در اینباره تصمیم گیری نشده است.
- درخواست ۱۳۰ نماینده برای بازگشت طرح محدودسازی اینترنت به صحن مجلس؛ واکنش رئیسی به کاهش سرعت اینترنت
اعتراضها به طرح "صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیامرسانهای اجتماعی" به مخالفان و منتقدان حکومت ایران محدود نشده و حتی بعضی از محافظهکاران و چهرههای "حزباللهی" وفادار به رهبر ایران هم از آن انتقاد کردهاند.
مواضع مقامات جمهوری اسلامی درباره حمله روسیه به اوکراین
منبع تصویر،
RUSSIA GOVERNMENT ACCOUNT
توضیح تصویر،
دولت روسیه با انتشار این تصویر در توییتر از تماس تلفنی ابراهیم رئیسی و ولادیمیر پوتین خبر داد
حمله روسیه به اوکراین اتفاقات جدیدی را در دنیا رقم زده و موضع مقامات جمهوری اسلامی درباره این حمله از جهاتی بیسابقه بود. جمهوری اسلامی حمله شوروی به افغانستان را محکوم کرده و در دورههای مختلف نیز در مورد موضوعات این چنینی مواضع محتاطانهای داشت. از او رو اظهارات ابراهیم رئیسی در تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در اولین ساعات حمله نظامی این کشور به اوکراین با ناباروری و واکنش منفی در شبکههای اجتماعی رو به رو شد.
- حمله روسیه به اوکراین؛ چرا ایران کنار متجاوز ایستاد؟
آقای رئیسی در این تماس تلفنی ابراز امیدواری کرد "آنچه اتفاق میافتد به نفع ملتها و منطقه تمام شود".
پس از آن آیت الله علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران گفت که "اوکراین قربانی سیاست آمریکا شده" اما در عین حال ایران "طرفدار توقف جنگ" است.
- آیتالله خامنهای: اوکراین قربانی سیاست آمریکا شده
منبع تصویر، Getty Images
برخی اتفاقات سال ۱۴۰۰ از جهات بسیاری بیسابقه بوده است. از انتشار فایل صوتی سخنان وزیر خارجه تا فایل صوتی جلسه داخلی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون او و به قدرت رسیدن نامزدی که در انتخابات قبلی ریاست جمهوری بازنده شده است. مشارکت انتخابات ریاست جمهوری کمترین میزان مشارکت و آرای باطله بیشترین میزان پس از انقلاب بود.
در این سال همچنین تجمعات سراسری معلمان اتفاقی و همچنین اعتصاب گروههایی چون کارمندان دادگستری بیسابقه بود. در پایان سال نیز حمله روسیه به اوکراین چهره دیگری به دنیا داد و ایران و مذاکرات برجام را نیز متاثر کرد.
فایل صوتی ظریف و تاثیرگذاری بر انتخابات و برجام
منبع تصویر، Reuters
در حالی که همه در انتظار انتخابات ریاست جمهوری به عنوان مهمترین اتفاق سال ۱۴۰۰ بودند بهار با انتشار فایل صوتی محمد جواد ظریف آغاز شد و علاوه بر تاثیر بر انتخابات اتفاقات دیگری را نیز به دنبال داشت. این فایل در حالی منتشر شد که از ظریف نیز به عنوان یکی از نامزدها نام برده میشد اما او نامزدیش را تکذیب کرده بود.
افراد مختلفی از جناحهای مختلف به انتشار این فایل صوتی متهم شدند. گروهی نزدیکان علی لاریجانی را به انتشار آن متهم میکردند و گروه دیگر نهادهای امنیتی را. حسن روحانی، رئیس جمهوری وقت ایران، نیز هدف از انتشار این فایل صوتی را ضربه زدن به مذاکرات کنونی برجام در وین و اختلاف افکنی در داخل دانست.
در نهایت خبرگزاریهای داخل ایران از برکناری ۱۵تا۲۰ مقام دولتی در این رابطه خبر دادند و حسن روحانی، علی ربیعی را به جای حسامالدین آشنا به عنوان رئیس مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری منصوب کرد.
دادسرای تهران هم از تشکیل پرونده قضایی در ارتباط با این فایل خبر داد اما هنوز گزارشی در اینباره منتشر نشده است.
در نهایت آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اظهارات محمد جواد ظریف را "مایه تعجب و تاسف" و "تکرار حرفهای خصمانه دشمنان و آمریکا" خواند.
منبع تصویر، KHAMENEI.IR
رییس جمهور شدن نامزد شکست خورده در انتخابات قبل
یکی از بیسابقهترین اتفاقات ۱۴۰۰ رییس جمهور شدن نامزد شکست خورده در انتخابات قبل است. در تاریخ جمهوری اسلامی سابقه نداشته که یک نامزد ریاست جمهوری پس از شکست در انتخابات بعد نامزد و رییس جمهور شود. از این رو همیشه در تحلیلها نامزدهای شکست خورده دورههای قبل فاقد شانس برای پیروزی تصور میشدند حتی اگر از نامزدی قبلیشان بیش از یک دوره میگذشت.
احمد توکلی و محمد باقر قالیباف از جمله این نامزدها بودند و در حالی که فاصله آقای توکلی با محمد خاتمی در انتخابات سال ۸۰ بسیار زیاد بود فاصله آقای قالیباف با حسن روحانی در انتخابات ۹۲ بسیار کم بود.
در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ اما ابراهیم رئیسی در حالی نامزد شد که حدود دو سال پیش از آن به عنوان رییس قوه قضاییه منصوب شده بود و مدتی قبل از آن در گمانهزنیها به عنوان گزینههای رهبری آینده جمهوری اسلامی مطرح میشد. ریاست جمهوری آقای رئیسی از جهت دیگری نیز بیسابق بود. پیش از این سابقه نداشت که رییس قوه قضاییه رییس جمهور شود.
منبع تصویر، FARS
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ همچنین کمترین میزان مشارکت در انتخابات پس از انقلاب در ایران را داشته و پس از آن، انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۷۲ با ۵۰/۷ در رتبه بعدی قرار میگیرد.
در این دوره همچنین آرای باطله جایگاه دوم آرای انتخابات ریاست جمهوری را داشت و حدود چهار میلیون "آرای باطله"، رقیب اصلی ابراهیم رئیسی در این دور از انتخابات بود و البته "آرای باطله"، رای اول انتخابات شوراها در برخی از شهرها از جمله اهواز، همدان، کرج و اراک بوده است.
رد صلاحیت رییس سه دوره مجلس اصول گرا و انتشار نامه شورای نگهبان درباره رد صلاحیت
اصلاح طلبان شورای نگهبان را متهم میکردند که رد صلاحیت نامزدها را برای پیروزی رئیسی طراحی کرده است. در حالی که چند ماه پیش از انتخابات رد صلاحیت اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی، نیز بعید مینمود، علی لاریجانی پس از ریاست بر سه دوره مجلس اصول گرا رد صلاحیت شد.
منبع تصویر، MEHR
این اتفاق تنها با رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ قابل مقایسه است. هر چند که آقای لاریجانی جایگاه آقای هاشمی رفسنجانی را نداشت و از طرف دیگر به اندازه او هم از علی خامنهای رهبر ایران دور نشده بود. در این میان انتشار علنی دلایل رد صلاحیت یک نامزد ریاست جمهوری نیز اتفاقی بیسابقه بود.
انتخابات ۱۴۰۰ همچنین تنها انتخاباتی بود که اصلاح طلبان نامزدهای رده اول نداشتند و در نهایت عبدالناصر همتی نامزد گروهی از آنان شد. نامزد شدن یک رییس بانک مرکزی و اقتصاددان نیز در دورههای گذشته بیسابقه بود.
در سال ۱۴۰۰ همچنین گروههایی از اصلاح طلبان پس از شش دوره شرکت مستمر در انتخابات، نامزد معرفی نکردند.
رای به همه وزرای تازه کار به جز یک وزیر
منبع تصویر، TASNIM
هر چند که در ۲۰ سال گذشته معرفی کابینهای متشکل از وزرای تازه کار به مجلس بیسابقه نبود و در دولت اول و دوم محمود احمدی نژاد نیز رخ داده بود اما رای مجلس به همه وزرا به جز یک وزیر بیسابقه بود. همه وزرای پیشنهادی رئیس جمهور جدید به جز حسین باغگلی، وزیر پیشنهادی وزارت آموزش و پرورش، از نمایندگان رای اعتماد گرفتند.
در دولت اول محمود احمدی نژاد اما افراد پیشنهادی برای وزارتخانههای نفت، آموزش و پرورش، تعاون و رفاه و تامین اجتماعی موفق به کسب آرای نمایندگان مجلس هفتم نشدند. در دور دوم ریاست جمهوری آقای احمدینژاد نیز در هشتم شهریورماه ۸۸، نمایندگان مجلس از میان وزرای پیشنهادی، به سه نفرشان رای عدم اعتماد داد و بقیه را تائید کرد.
مذاکرات اتمی در دولت رئیسی در سطح معاون وزیر
مذاکرات اتمی در دولت ابراهیم رئیسی نیز از جهاتی با همه دورههای گذشته متفاوت و بیسابقه است. در دولتهای محمد خاتمی و محمود احمدینژاد دبیران شورای عالی امنیت ملی مدیریت مذاکرات را بر عهده داشتند و در دولت حسن روحانی وزیر خارجه.
در دولت ابراهیم رئیسی اما مدیریت مذاکرات بر عهده علی باقری، معاون وزیر خارجه، گذشته شده است. مذاکرات احیای برجام در دولت آقای روحانی و پس از انتخاب جو بایدن به ریاست جمهوری آمریکا آغاز شد اما برخی از تحلیلگران اعلام میکردند که "رهبر جمهوری اسلامی تمایلی ندارد این مذاکرات در دولت آقای روحانی به نتیجه برسد."
در نهایت در روزهایی که گمانهزنی هایی درباره به نتیجه رسیدن مذاکرات مطرح بود سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، شرط جدیدی را مطرح کرد و حصول توافق دچار ابهام شد.
بر اساس این شرط، مسکو قبل از حمایت از توافق هستهای ایران، از واشنگتن میخواهد تضمینهای کتبی ارائه کند که تحریمهای غرب علیه روسیه که به دنبال جنگ اوکراین اعمال شده است، بر همکاری اقتصادی و نظامی این کشور با تهران تاثیری نخواهد گذاشت.
برگزاری شش تجمع سراسری معلمان در سه ماه و تجمعات کارکنان دادگستری
منبع تصویر، SOCIAL MEDIA
یکی از اتفاقات بیسابقه دیگر سال ۱۴۰۰ برگزاری شش تجمع سراسری توسط معلمان در فاصله سه ماه بود. ۳۰ و ۱۱ بهمن، ۱۱ و ۲۲ آذر و ۲ و ۲۳ دی شش تجمع سراسری معلمان برگزار شد و آنان همچنین در روزهای ۹ و ۱۰ بهمن و ۲۰ و ۲۱ آذر نیز دست به تحصن زده بودند.
هر چند که معلمان در ۲۰ سال گذشته بارها تجمع کرده بودند اما برگزاری تجمع سراسری و استمرار آن اتفاقی بیسابقه بود. معلمان به دلیل گستردگی آموزش و پرورش در تمام نقاط کشور از جمله معدود گروههایی هستند که امکان برگزاری تجمع سراسری را دارند.
رتبهبندی معلمان در سطح حداقل ۸۰ درصد حقوق هیات علمی اصلیترین خواسته معلمان بود اما این خواسته تا پایان سال اجرا نشد و وعده داده شده که سال آینده اجرا خواهد شد.
یکی از اتفاقات بی سابقه در سال ۱۴۰۰ نیز تجمع پرسنل و بازنشستگان نیروهای مسلح و همچنین کارکنان دادگستری بود به گونهای که محمدحسین آقاسی، وکیل، در توییتر نوشته بود که از سال ۵۳ تاکنون شاهد اعتصاب قضات نبوده است.
اعتراضات گسترده به کم آبی در اصفهان و خوزستان
منبع تصویر، UGC
تجمع اطراف پل خاجو در اصفهان
علاوه بر تجمعات سراسری معلمان تجمعات اعتراض به بی آبی و اختصاص نیافتن حق آبه در خوزستان و اصفهان از نظر مدت و تعداد شرکت کنندگان بیسابقه بود.
از ۱۸ آبان ماه شمار انبوهی از کشاورزان معترض در بستر خشک زایندهرود تحصن کردند و شمار زیادی از مردم نیز به آنان پیوستند. روز ۴ آذر معترضان اعلام کردند که نیروهای امنیتی با آتش زدن چادرهایشان در بستر خشک زاینده رود، آنها را متفرق کردهاند. پس از آن نیز ماموران به کشاورزان اجازه تجمع ندادند و حتی در واکنش به فراخوان برای نماز باران نیز فضای امنیتی بر این شهر حاکم شد و نیروهای امنیتی با مردم برخورد کردند.
در تابستان و پیش از اعتراضات اصفهان اعتراضات مردم خوزستان به بی آبی رخ داده بود و این اعتراضات ابتدا از شهر اهواز آغاز و سپس به سایر شهرهای خوزستان کشیده شد و معترضان شعارهای مختلفی را علیه حکومت سر دادند.
منبع تصویر، TASNIM
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد که در این اعتراضات ماموران به تیراندازی با فشنگ جنگی و تفنگ ساچمهای، دستکم هشت نفر را کشتهاند.
۹ روز پس از آغاز اعتراضات در خوزستان، آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در اولین سخنان عمومی در این باره گفت که نمیتوان از مردم خوزستان برای اعتراضاتشان "گله" کرد.
آقای خامنهای در عین حال نسبت به "توطئههای دشمن" هشدار داده و گفته "مراقبت شود که بهانهای به دست آن داده نشود."
فایل صوتی فرماندهان سپاه پاسداران
کاترین پرز شکدم، تحلیلگر یهودی فرانسوی- بریتانیایی
هر چند که در چند سال اخیر جنبههای مختلفی از فساد در نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی منتشر شده اما انتشار فایل صوتی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون اقتصادی او درباره فساد در این نهاد اتفاق بیسابقهای بود.
در یک فایل صوتی ۴۹ دقیقهای که روز ۲۲ بهمن در رادیو فردا منتشر شد، محمدعلی جعفری و صادق ذوالقدرنیا، فرمانده وقت و معاون اقتصادی وقت سپاه پاسداران، به فساد گسترده در بنیاد تعاون این نهاد و همچنین ارتباط آن با نیروی قدس، شهرداری تهران و برخی نهادهای دیگر میپرداختند.
در این فایل از فساد مالی و بدهی چند هزار میلیارد تومانی هولدینگ یاس به نیروی قدس صحبت شده است. هولدینگ یاس، وابسته به بنیاد تعاون سپاه، درگیر یک پرونده فساد مالی چند هزار میلیارد تومانی بود که در جریان رسیدگی به آن عیسی شریفی، معاون سابق محمدباقر قالیباف به ۲۰ سال حبس محکوم شد.
در این گفتگو فاش میشود که قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس، به برخورد با متهمان این پرونده انتقاد داشته است. محمد علی جعفری و معاون او در این فایل صوتی از حسین طائب رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به عنوان یکی از حامیان متهمان نام میبرند.
رمضان شریف، سخنگو و مسئول روابط عمومی کل سپاه در این باره گفت که "تخلفی در یکی از شرکتهای وابسته به بنیاد تعاون سپاه" صورت گرفته بود و متخلفان هماکنون "دوران محکومیت" خود را سپری میکنند.
ماجرای کاترین شکدم
در اسفند ماه نیز ماجرای کاترین پرز شکدم، زنی بریتانیایی-فرانسوی و یهودی مطرح شد و نمایندگان اصول گرا آن را برای تلاش برای ضربه به سپاه پاسداران تعبیر کردند. هر چند پیش از این سابقه داشته که تعدادی از مقامات جمهوری اسلامی متهم به داشتن روابط با یک زن ایرانی شوند اما حضور یک زن یهودی و مطرح شدن حاشیهها درباره او بیسابقه بوده است.
او در سفر چند سال پیش خود به ایران با ابراهیم رئیسی مصاحبه و مطالبی هم در وبسایت آیتالله علی خامنهای منتشر کرده بود.
برخی جریانهای سیاسی داخل ایران او را یک "جاسوس" خواندند و نام یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران و نادرطالب زاده، مستندساز نزدیک به حکومت به عنوان افرادی که زمینه فعالیت او را مطرح کردهاند مطرح شد. این دو نفر اما این موضوع را تکذیب کردند و آقای جوانی گفت که او را نمیشناسد و ندیده است.
نادر طالبزاده نیز گفت که خانم شکدم مدتی نیز «آزادانه» در ایران زندگی میکرد اما رسانهها به نقل از یک مقام قضایی گفتهاند او فقط ۱۸ روز در ایران بود.
در شبکههای مجازی نیز ادعای رابطه شکدم با ۱۰۰ مقام جمهوری اسلامی مطرح شد اما او در مصاحبه با بیبیسی گفت که این ادعاها را خوانده اما " به هیچ وجه" درست نیست.
سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که خانم شکدم تنها از طریق ایمیل با این سایت در ارتباط بوده اما او به بیبیسی گفت که از طرف این سایت با او تماس تلفنی گرفته و پیشنهاد همکاری مطرح شده است.
طرح موسوم به «صیانت» برای محدودیت بیشتر اینترنت
منبع تصویر، Getty Images
در ایام انتخابات ریاست جمهوری جزئیات طرح مجلس برای محدودیت بیشتر اینترنت منتشر شد اما نمایندگان اصول گرا این موضوع را تکذیب کردند. این برآورد مطرح شد که دلیل تکذیب جلوگیری از تاثیر بر انتخابات بوده است. این طرح جدی ترین تلاش مجلس ایران برای محدود کردن اینترنت است.
پس از انتخابات این طرح از سر گرفته شد و مجلس کمیسیون ویژهای برای تصویب آن تشکیل داد. تفاوت تشکیل کمیسیون ویژه این بود که بر اساس مصوبه مجلس مصوبه نهایی کمیسیون درباره این طرح به صورت مستقیم به شورای نگهبان ارسال میشود.
در اسفند ماه نیز این کمیسیون کلیات این طرح را تصویب کرد اما معاونت قوانین مجلس اعلام کرد در تصویب این طرح هم آیین نامه مجلس نقض شده و هم متنی متفاوت از متن اولیه تصویب شده است. در نهایت هیات رئیسه مجلس مصوبه کمیسیون را باطل کرد و قرار شده که پس از بررسی بودجه درباره این طرح تصمیم گیری شود.
منبع تصویر، SHARGH NEWSPAPER
تعدادی از نمایندگان مجلس خواستار آن شدهاند که این طرح نیز مانند طرحهای دیگر در صحن علنی مجلس بررسی شود اما هنوز در صحن علنی مجلس در اینباره تصمیم گیری نشده است.
اعتراضها به طرح "صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیامرسانهای اجتماعی" به مخالفان و منتقدان حکومت ایران محدود نشده و حتی بعضی از محافظهکاران و چهرههای "حزباللهی" وفادار به رهبر ایران هم از آن انتقاد کردهاند.
مواضع مقامات جمهوری اسلامی درباره حمله روسیه به اوکراین
منبع تصویر، RUSSIA GOVERNMENT ACCOUNT
دولت روسیه با انتشار این تصویر در توییتر از تماس تلفنی ابراهیم رئیسی و ولادیمیر پوتین خبر داد
حمله روسیه به اوکراین اتفاقات جدیدی را در دنیا رقم زده و موضع مقامات جمهوری اسلامی درباره این حمله از جهاتی بیسابقه بود. جمهوری اسلامی حمله شوروی به افغانستان را محکوم کرده و در دورههای مختلف نیز در مورد موضوعات این چنینی مواضع محتاطانهای داشت. از او رو اظهارات ابراهیم رئیسی در تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در اولین ساعات حمله نظامی این کشور به اوکراین با ناباروری و واکنش منفی در شبکههای اجتماعی رو به رو شد.
آقای رئیسی در این تماس تلفنی ابراز امیدواری کرد "آنچه اتفاق میافتد به نفع ملتها و منطقه تمام شود".
پس از آن آیت الله علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران گفت که "اوکراین قربانی سیاست آمریکا شده" اما در عین حال ایران "طرفدار توقف جنگ" است.
منبع تصویر، Getty Images
برخی اتفاقات سال ۱۴۰۰ از جهات بسیاری بیسابقه بوده است. از انتشار فایل صوتی سخنان وزیر خارجه تا فایل صوتی جلسه داخلی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون او و به قدرت رسیدن نامزدی که در انتخابات قبلی ریاست جمهوری بازنده شده است. مشارکت انتخابات ریاست جمهوری کمترین میزان مشارکت و آرای باطله بیشترین میزان پس از انقلاب بود.
در این سال همچنین تجمعات سراسری معلمان اتفاقی و همچنین اعتصاب گروههایی چون کارمندان دادگستری بیسابقه بود. در پایان سال نیز حمله روسیه به اوکراین چهره دیگری به دنیا داد و ایران و مذاکرات برجام را نیز متاثر کرد.
فایل صوتی ظریف و تاثیرگذاری بر انتخابات و برجام
منبع تصویر، Reuters
در حالی که همه در انتظار انتخابات ریاست جمهوری به عنوان مهمترین اتفاق سال ۱۴۰۰ بودند بهار با انتشار فایل صوتی محمد جواد ظریف آغاز شد و علاوه بر تاثیر بر انتخابات اتفاقات دیگری را نیز به دنبال داشت. این فایل در حالی منتشر شد که از ظریف نیز به عنوان یکی از نامزدها نام برده میشد اما او نامزدیش را تکذیب کرده بود.
افراد مختلفی از جناحهای مختلف به انتشار این فایل صوتی متهم شدند. گروهی نزدیکان علی لاریجانی را به انتشار آن متهم میکردند و گروه دیگر نهادهای امنیتی را. حسن روحانی، رئیس جمهوری وقت ایران، نیز هدف از انتشار این فایل صوتی را ضربه زدن به مذاکرات کنونی برجام در وین و اختلاف افکنی در داخل دانست.
در نهایت خبرگزاریهای داخل ایران از برکناری ۱۵تا۲۰ مقام دولتی در این رابطه خبر دادند و حسن روحانی، علی ربیعی را به جای حسامالدین آشنا به عنوان رئیس مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری منصوب کرد.
دادسرای تهران هم از تشکیل پرونده قضایی در ارتباط با این فایل خبر داد اما هنوز گزارشی در اینباره منتشر نشده است.
در نهایت آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اظهارات محمد جواد ظریف را "مایه تعجب و تاسف" و "تکرار حرفهای خصمانه دشمنان و آمریکا" خواند.
منبع تصویر، KHAMENEI.IR
رییس جمهور شدن نامزد شکست خورده در انتخابات قبل
یکی از بیسابقهترین اتفاقات ۱۴۰۰ رییس جمهور شدن نامزد شکست خورده در انتخابات قبل است. در تاریخ جمهوری اسلامی سابقه نداشته که یک نامزد ریاست جمهوری پس از شکست در انتخابات بعد نامزد و رییس جمهور شود. از این رو همیشه در تحلیلها نامزدهای شکست خورده دورههای قبل فاقد شانس برای پیروزی تصور میشدند حتی اگر از نامزدی قبلیشان بیش از یک دوره میگذشت.
احمد توکلی و محمد باقر قالیباف از جمله این نامزدها بودند و در حالی که فاصله آقای توکلی با محمد خاتمی در انتخابات سال ۸۰ بسیار زیاد بود فاصله آقای قالیباف با حسن روحانی در انتخابات ۹۲ بسیار کم بود.
در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ اما ابراهیم رئیسی در حالی نامزد شد که حدود دو سال پیش از آن به عنوان رییس قوه قضاییه منصوب شده بود و مدتی قبل از آن در گمانهزنیها به عنوان گزینههای رهبری آینده جمهوری اسلامی مطرح میشد. ریاست جمهوری آقای رئیسی از جهت دیگری نیز بیسابق بود. پیش از این سابقه نداشت که رییس قوه قضاییه رییس جمهور شود.
منبع تصویر، FARS
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ همچنین کمترین میزان مشارکت در انتخابات پس از انقلاب در ایران را داشته و پس از آن، انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۷۲ با ۵۰/۷ در رتبه بعدی قرار میگیرد.
در این دوره همچنین آرای باطله جایگاه دوم آرای انتخابات ریاست جمهوری را داشت و حدود چهار میلیون "آرای باطله"، رقیب اصلی ابراهیم رئیسی در این دور از انتخابات بود و البته "آرای باطله"، رای اول انتخابات شوراها در برخی از شهرها از جمله اهواز، همدان، کرج و اراک بوده است.
رد صلاحیت رییس سه دوره مجلس اصول گرا و انتشار نامه شورای نگهبان درباره رد صلاحیت
اصلاح طلبان شورای نگهبان را متهم میکردند که رد صلاحیت نامزدها را برای پیروزی رئیسی طراحی کرده است. در حالی که چند ماه پیش از انتخابات رد صلاحیت اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی، نیز بعید مینمود، علی لاریجانی پس از ریاست بر سه دوره مجلس اصول گرا رد صلاحیت شد.
منبع تصویر، MEHR
این اتفاق تنها با رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ قابل مقایسه است. هر چند که آقای لاریجانی جایگاه آقای هاشمی رفسنجانی را نداشت و از طرف دیگر به اندازه او هم از علی خامنهای رهبر ایران دور نشده بود. در این میان انتشار علنی دلایل رد صلاحیت یک نامزد ریاست جمهوری نیز اتفاقی بیسابقه بود.
انتخابات ۱۴۰۰ همچنین تنها انتخاباتی بود که اصلاح طلبان نامزدهای رده اول نداشتند و در نهایت عبدالناصر همتی نامزد گروهی از آنان شد. نامزد شدن یک رییس بانک مرکزی و اقتصاددان نیز در دورههای گذشته بیسابقه بود.
در سال ۱۴۰۰ همچنین گروههایی از اصلاح طلبان پس از شش دوره شرکت مستمر در انتخابات، نامزد معرفی نکردند.
رای به همه وزرای تازه کار به جز یک وزیر
منبع تصویر، TASNIM
هر چند که در ۲۰ سال گذشته معرفی کابینهای متشکل از وزرای تازه کار به مجلس بیسابقه نبود و در دولت اول و دوم محمود احمدی نژاد نیز رخ داده بود اما رای مجلس به همه وزرا به جز یک وزیر بیسابقه بود. همه وزرای پیشنهادی رئیس جمهور جدید به جز حسین باغگلی، وزیر پیشنهادی وزارت آموزش و پرورش، از نمایندگان رای اعتماد گرفتند.
در دولت اول محمود احمدی نژاد اما افراد پیشنهادی برای وزارتخانههای نفت، آموزش و پرورش، تعاون و رفاه و تامین اجتماعی موفق به کسب آرای نمایندگان مجلس هفتم نشدند. در دور دوم ریاست جمهوری آقای احمدینژاد نیز در هشتم شهریورماه ۸۸، نمایندگان مجلس از میان وزرای پیشنهادی، به سه نفرشان رای عدم اعتماد داد و بقیه را تائید کرد.
مذاکرات اتمی در دولت رئیسی در سطح معاون وزیر
مذاکرات اتمی در دولت ابراهیم رئیسی نیز از جهاتی با همه دورههای گذشته متفاوت و بیسابقه است. در دولتهای محمد خاتمی و محمود احمدینژاد دبیران شورای عالی امنیت ملی مدیریت مذاکرات را بر عهده داشتند و در دولت حسن روحانی وزیر خارجه.
در دولت ابراهیم رئیسی اما مدیریت مذاکرات بر عهده علی باقری، معاون وزیر خارجه، گذشته شده است. مذاکرات احیای برجام در دولت آقای روحانی و پس از انتخاب جو بایدن به ریاست جمهوری آمریکا آغاز شد اما برخی از تحلیلگران اعلام میکردند که "رهبر جمهوری اسلامی تمایلی ندارد این مذاکرات در دولت آقای روحانی به نتیجه برسد."
در نهایت در روزهایی که گمانهزنی هایی درباره به نتیجه رسیدن مذاکرات مطرح بود سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، شرط جدیدی را مطرح کرد و حصول توافق دچار ابهام شد.
بر اساس این شرط، مسکو قبل از حمایت از توافق هستهای ایران، از واشنگتن میخواهد تضمینهای کتبی ارائه کند که تحریمهای غرب علیه روسیه که به دنبال جنگ اوکراین اعمال شده است، بر همکاری اقتصادی و نظامی این کشور با تهران تاثیری نخواهد گذاشت.
برگزاری شش تجمع سراسری معلمان در سه ماه و تجمعات کارکنان دادگستری
منبع تصویر، SOCIAL MEDIA
یکی از اتفاقات بیسابقه دیگر سال ۱۴۰۰ برگزاری شش تجمع سراسری توسط معلمان در فاصله سه ماه بود. ۳۰ و ۱۱ بهمن، ۱۱ و ۲۲ آذر و ۲ و ۲۳ دی شش تجمع سراسری معلمان برگزار شد و آنان همچنین در روزهای ۹ و ۱۰ بهمن و ۲۰ و ۲۱ آذر نیز دست به تحصن زده بودند.
هر چند که معلمان در ۲۰ سال گذشته بارها تجمع کرده بودند اما برگزاری تجمع سراسری و استمرار آن اتفاقی بیسابقه بود. معلمان به دلیل گستردگی آموزش و پرورش در تمام نقاط کشور از جمله معدود گروههایی هستند که امکان برگزاری تجمع سراسری را دارند.
رتبهبندی معلمان در سطح حداقل ۸۰ درصد حقوق هیات علمی اصلیترین خواسته معلمان بود اما این خواسته تا پایان سال اجرا نشد و وعده داده شده که سال آینده اجرا خواهد شد.
یکی از اتفاقات بی سابقه در سال ۱۴۰۰ نیز تجمع پرسنل و بازنشستگان نیروهای مسلح و همچنین کارکنان دادگستری بود به گونهای که محمدحسین آقاسی، وکیل، در توییتر نوشته بود که از سال ۵۳ تاکنون شاهد اعتصاب قضات نبوده است.
اعتراضات گسترده به کم آبی در اصفهان و خوزستان
منبع تصویر، UGC
تجمع اطراف پل خاجو در اصفهان
علاوه بر تجمعات سراسری معلمان تجمعات اعتراض به بی آبی و اختصاص نیافتن حق آبه در خوزستان و اصفهان از نظر مدت و تعداد شرکت کنندگان بیسابقه بود.
از ۱۸ آبان ماه شمار انبوهی از کشاورزان معترض در بستر خشک زایندهرود تحصن کردند و شمار زیادی از مردم نیز به آنان پیوستند. روز ۴ آذر معترضان اعلام کردند که نیروهای امنیتی با آتش زدن چادرهایشان در بستر خشک زاینده رود، آنها را متفرق کردهاند. پس از آن نیز ماموران به کشاورزان اجازه تجمع ندادند و حتی در واکنش به فراخوان برای نماز باران نیز فضای امنیتی بر این شهر حاکم شد و نیروهای امنیتی با مردم برخورد کردند.
در تابستان و پیش از اعتراضات اصفهان اعتراضات مردم خوزستان به بی آبی رخ داده بود و این اعتراضات ابتدا از شهر اهواز آغاز و سپس به سایر شهرهای خوزستان کشیده شد و معترضان شعارهای مختلفی را علیه حکومت سر دادند.
منبع تصویر، TASNIM
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد که در این اعتراضات ماموران به تیراندازی با فشنگ جنگی و تفنگ ساچمهای، دستکم هشت نفر را کشتهاند.
۹ روز پس از آغاز اعتراضات در خوزستان، آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در اولین سخنان عمومی در این باره گفت که نمیتوان از مردم خوزستان برای اعتراضاتشان "گله" کرد.
آقای خامنهای در عین حال نسبت به "توطئههای دشمن" هشدار داده و گفته "مراقبت شود که بهانهای به دست آن داده نشود."
فایل صوتی فرماندهان سپاه پاسداران
کاترین پرز شکدم، تحلیلگر یهودی فرانسوی- بریتانیایی
هر چند که در چند سال اخیر جنبههای مختلفی از فساد در نهادهای زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی منتشر شده اما انتشار فایل صوتی فرمانده کل سپاه پاسداران و معاون اقتصادی او درباره فساد در این نهاد اتفاق بیسابقهای بود.
در یک فایل صوتی ۴۹ دقیقهای که روز ۲۲ بهمن در رادیو فردا منتشر شد، محمدعلی جعفری و صادق ذوالقدرنیا، فرمانده وقت و معاون اقتصادی وقت سپاه پاسداران، به فساد گسترده در بنیاد تعاون این نهاد و همچنین ارتباط آن با نیروی قدس، شهرداری تهران و برخی نهادهای دیگر میپرداختند.
در این فایل از فساد مالی و بدهی چند هزار میلیارد تومانی هولدینگ یاس به نیروی قدس صحبت شده است. هولدینگ یاس، وابسته به بنیاد تعاون سپاه، درگیر یک پرونده فساد مالی چند هزار میلیارد تومانی بود که در جریان رسیدگی به آن عیسی شریفی، معاون سابق محمدباقر قالیباف به ۲۰ سال حبس محکوم شد.
در این گفتگو فاش میشود که قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس، به برخورد با متهمان این پرونده انتقاد داشته است. محمد علی جعفری و معاون او در این فایل صوتی از حسین طائب رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران به عنوان یکی از حامیان متهمان نام میبرند.
رمضان شریف، سخنگو و مسئول روابط عمومی کل سپاه در این باره گفت که "تخلفی در یکی از شرکتهای وابسته به بنیاد تعاون سپاه" صورت گرفته بود و متخلفان هماکنون "دوران محکومیت" خود را سپری میکنند.
ماجرای کاترین شکدم
در اسفند ماه نیز ماجرای کاترین پرز شکدم، زنی بریتانیایی-فرانسوی و یهودی مطرح شد و نمایندگان اصول گرا آن را برای تلاش برای ضربه به سپاه پاسداران تعبیر کردند. هر چند پیش از این سابقه داشته که تعدادی از مقامات جمهوری اسلامی متهم به داشتن روابط با یک زن ایرانی شوند اما حضور یک زن یهودی و مطرح شدن حاشیهها درباره او بیسابقه بوده است.
او در سفر چند سال پیش خود به ایران با ابراهیم رئیسی مصاحبه و مطالبی هم در وبسایت آیتالله علی خامنهای منتشر کرده بود.
برخی جریانهای سیاسی داخل ایران او را یک "جاسوس" خواندند و نام یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران و نادرطالب زاده، مستندساز نزدیک به حکومت به عنوان افرادی که زمینه فعالیت او را مطرح کردهاند مطرح شد. این دو نفر اما این موضوع را تکذیب کردند و آقای جوانی گفت که او را نمیشناسد و ندیده است.
نادر طالبزاده نیز گفت که خانم شکدم مدتی نیز «آزادانه» در ایران زندگی میکرد اما رسانهها به نقل از یک مقام قضایی گفتهاند او فقط ۱۸ روز در ایران بود.
در شبکههای مجازی نیز ادعای رابطه شکدم با ۱۰۰ مقام جمهوری اسلامی مطرح شد اما او در مصاحبه با بیبیسی گفت که این ادعاها را خوانده اما " به هیچ وجه" درست نیست.
سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که خانم شکدم تنها از طریق ایمیل با این سایت در ارتباط بوده اما او به بیبیسی گفت که از طرف این سایت با او تماس تلفنی گرفته و پیشنهاد همکاری مطرح شده است.
طرح موسوم به «صیانت» برای محدودیت بیشتر اینترنت
منبع تصویر، Getty Images
در ایام انتخابات ریاست جمهوری جزئیات طرح مجلس برای محدودیت بیشتر اینترنت منتشر شد اما نمایندگان اصول گرا این موضوع را تکذیب کردند. این برآورد مطرح شد که دلیل تکذیب جلوگیری از تاثیر بر انتخابات بوده است. این طرح جدی ترین تلاش مجلس ایران برای محدود کردن اینترنت است.
پس از انتخابات این طرح از سر گرفته شد و مجلس کمیسیون ویژهای برای تصویب آن تشکیل داد. تفاوت تشکیل کمیسیون ویژه این بود که بر اساس مصوبه مجلس مصوبه نهایی کمیسیون درباره این طرح به صورت مستقیم به شورای نگهبان ارسال میشود.
در اسفند ماه نیز این کمیسیون کلیات این طرح را تصویب کرد اما معاونت قوانین مجلس اعلام کرد در تصویب این طرح هم آیین نامه مجلس نقض شده و هم متنی متفاوت از متن اولیه تصویب شده است. در نهایت هیات رئیسه مجلس مصوبه کمیسیون را باطل کرد و قرار شده که پس از بررسی بودجه درباره این طرح تصمیم گیری شود.
منبع تصویر، SHARGH NEWSPAPER
تعدادی از نمایندگان مجلس خواستار آن شدهاند که این طرح نیز مانند طرحهای دیگر در صحن علنی مجلس بررسی شود اما هنوز در صحن علنی مجلس در اینباره تصمیم گیری نشده است.
اعتراضها به طرح "صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیامرسانهای اجتماعی" به مخالفان و منتقدان حکومت ایران محدود نشده و حتی بعضی از محافظهکاران و چهرههای "حزباللهی" وفادار به رهبر ایران هم از آن انتقاد کردهاند.
مواضع مقامات جمهوری اسلامی درباره حمله روسیه به اوکراین
منبع تصویر، RUSSIA GOVERNMENT ACCOUNT
دولت روسیه با انتشار این تصویر در توییتر از تماس تلفنی ابراهیم رئیسی و ولادیمیر پوتین خبر داد
حمله روسیه به اوکراین اتفاقات جدیدی را در دنیا رقم زده و موضع مقامات جمهوری اسلامی درباره این حمله از جهاتی بیسابقه بود. جمهوری اسلامی حمله شوروی به افغانستان را محکوم کرده و در دورههای مختلف نیز در مورد موضوعات این چنینی مواضع محتاطانهای داشت. از او رو اظهارات ابراهیم رئیسی در تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در اولین ساعات حمله نظامی این کشور به اوکراین با ناباروری و واکنش منفی در شبکههای اجتماعی رو به رو شد.
آقای رئیسی در این تماس تلفنی ابراز امیدواری کرد "آنچه اتفاق میافتد به نفع ملتها و منطقه تمام شود".
پس از آن آیت الله علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران گفت که "اوکراین قربانی سیاست آمریکا شده" اما در عین حال ایران "طرفدار توقف جنگ" است.
