مجلس صلاحیت وزرای پیشنهادی رییسی را چگونه بررسی می‌کند

فردا بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی دولت سیزدهم در مجلس شورای اسلامی آغاز خواهد شد تا در نهایت ترکیب کابینه «ابراهیم رییسی» تعیین شود.

به گزارش تابناک؛ دولت سیزدهم پس از تنفیذ رای ملت توسط رهبر معظم انقلاب و برگزاری مراسم تحلیف سید ابراهیم رییسی در مجلس شورای اسلامی رسما آغاز به کار کرد.

یک هفته پس از مراسم تحلیف، رییسی به عنوان رییس جمهور دولت سیزدهم، گزینه‌های پیشنهادی خود برای نوزده وزرات خانه دولت را تقدیم مجلس کرد تا نمایندگان مجلس بعد از بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی درباره آن نظر داده و ترکیب کابینه سیزدهم مشخص شود.

رییس جمهوری در ظهر چهارشنبه بیستم مرداد و بعد از پایان جلسه علنی، لیست وزاری پیشنهادی را تقدیم مجلس کرد که در نشست روز شنبه ۲۳ مرداد در صحن علنی پارلمان اعلام وصول شد؛ از آن زمان کمیسیون‌های تخصصی، یک هفته برنامه‌های وزرا را بررسی کردند. با پایان این مهلت، جلسات رای اعتماد از فردا (۳۰ مرداد) در دو شیفت صبح و بعدازظهر در مجلس تشکیل می‌شود تا در نهایت بعد از رای گیری تکلیف کابینه سیزدهم تعیین شود.

روال بررسی صلاحیت و رای اعتماد به وزرای پیشنهادی در مجلس بر اساس آیین‌نامه داخلی مجلس در زیر آمده است؛

** فرصت دوهفته‌ای رییسی برای معرفی وزرای پیشنهادی

طبق ماده ۲۰۲ آیین نامه داخلی مجلس، رئیس‌جمهور حداکثر ظرف مدت دو هفته پس از انجام مراسم تحلیف، نام وزرای پیشنهادی به همراه شرح حال، برنامه‌ها، سوابق و سمت‌های علمی و اجرایی و سایر امتیازات قابل استناد را به مجلس تقدیم می‌کند. رئیس مجلس مکلف است نامه معرفی هیأت وزیران و ضمائم آن را در اولین جلسه علنی اعلام وصول و قرائت کند و سپس معرفی‌نامه و مستندات را برای بررسی به کمیسیون یا کمیسیون‌های تخصصی مرتبط ارجاع دهد.

کمیسیون یا کمیسیون‌های مرتبط موظفند پس از بررسی صلاحیت، انطباق مدارک، سوابق و برنامه‌های وزیر پیشنهادی و تطبیق آن‌ها با اسناد بالادستی ظرف مدت یک هفته گزارش خود را به هیأت‌رئیسه ارائه کنند تا برای اطلاع نمایندگان چاپ و توزیع شود.

گزارش مذکور قبل از صحبت مخالفان و موافقان توسط سخنگو قرائت می‌شود. فرصت سخنگو برای ارائه گزارش در مورد هر وزیر ده دقیقه است. در صورتی که بررسی برنامه وزیر پیشنهادی به بیش از یک کمیسیون تخصصی ارجاع شده باشد، سخنگوی هر کمیسیون حداکثر پنج دقیقه گزارش خود را ارائه می‌کند.

**مهلت یک‌هفته‌ای مجلس برای برگزاری جلسات رای ‌اعتماد

همچنین براساس ماده ۲۰۳، یک هفته پس از معرفی دولت، برای بحث و بررسی خط مشی و اصول کلی برنامه دولت و أخذ رأی اعتماد برای هیأت وزیران جلسات مجلس به طور متوالی تشکیل می‏ شود.

"در شروع بحث در مورد هیأت وزرا، رئیس‌جمهور برنامه دولت را تشریح و ضمن معرفی وزیران از ترکیب هیأت وزیران دفاع خواهد کرد"طبق این ماده با پیشنهاد رئیس و تصویب مجلس، جلسات صبح و بعدازظهر برگزار خواهد شد.

در ماده ۲۰۴ آیین‌نامه هم آمده که قبل از تشکیل اولین جلسه بررسی برنامه‏های دولت و أخذ رأی اعتماد هیأت وزیران، نمایندگان مخالف و موافق برنامه، خط مشی و اصول کلی و ترکیب هیأت وزیران و نیز نمایندگان مخالف و موافق هر یک از وزیران به تفکیک برنامه و هر وزیر در برگه‏های جداگانه یا دستگاه الکترونیک ثبت نام می‏ کنند.

همچنین هر یک از نمایندگان حق دارند تمام یا بخشی از وقت خود را در اختیار نماینده دیگر قرار دهد. در شروع بحث در مورد هیأت وزرا، رئیس‌جمهور برنامه دولت را تشریح و ضمن معرفی وزیران از ترکیب هیأت وزیران دفاع خواهد کرد. پس از آن مجلس، بررسی برنامه دولت و ترکیب هیأت وزیران را با اظهارات پنج نماینده مخالف و پنج نماینده موافق با حفظ ترتیب یک نفر مخالف و یک نفر موافق و هر کدام برای مدت پانزده دقیقه انجام خواهد داد.

رئیس‌جمهور یا کسانی که او تعیین خواهد کرد، به سؤالات و اظهارات مخالفان پاسخ می‏دهند. مجموع مدت نطق اولیه رئیس‌جمهور و دفاعیات اخیر، دو ساعت و نیم خواهد بود. در پی اظهارات و دفاعیات رئیس‌جمهور، مجلس شور در مورد برنامه‏ها و صلاحیت هر ‌یک از وزیران را جداگانه آغاز خواهد نمود.

در مورد هر وزیر دو نفر از نمایندگان مخالف و دو نفر از نمایندگان موافق با حفظ ترتیب یک نفر مخالف و موافق هرکدام برای مدت پانزده دقیقه فرصت خواهند داشت. پس از آن وزیر و در صورت صلاحدید رئیس‌جمهور به مدت سی دقیقه برای دفاع از برنامه و صلاحیت وزیر مطروحه وقت خواهند داشت.

**بررسی صلاحیت گزینه‌های پیشنهادی براساس ترتیب الفبای وزارت‌خانه‌ها

بحث و بررسی برای تک تک وزیران به ترتیب حروف الفبای وزارتخانه به همین شیوه انجام می‏ شود، رئیس جمهور می‏ تواند با استفاده از وقت وزیران در پایان و به ‏طور یکجا از آنان دفاع نماید. پس از آن رأی‏ گیری به عمل می‏ آید و شمارش و اعلام نتیجه آراء پس از رأی‏ گیری برای همه وزرا صورت خواهد گرفت. سؤالات کتبی نمایندگان در طول مدتی که برنامه دولت مطرح است از طریق رئیس مجلس به رئیس جمهور یا وزیر مربوط داده خواهد شد.

** اگر مجلس به برخی وزاری پیشنهادی را ندهد، چه اتفاقی می‌افتد

طبق تبصره ماده ۲۰۴ آیین نامه، چنانچه مجلس به یک یا چند وزیر رأی اعتماد نداد رئیس‌جمهور موظف است با رعایت اصل ۱۳۵ قانون اساسی حداکثر قبل از سه ماه فرد یا افراد دیگری را برای أخذ رأی به مجلس معرفی کند.