اول ماه مه در ایران؛ بازداشت و تفتیش منازل فعالان کارگری

بار دیگر به مناسبت روز جهانی کارگر شمار زیادی از شهرهای ایران صحنه اعتراضات کارگران، کارمندان و معلمان برای احقاق مطالبات صنفی خود بود. این مراسم در میان جو امنیتی، خشونت، ضرب و شتم و بازداشت تعدادی از معلمان برگزار شد.

در آستانه برگزاری این تجمعات، بسیاری فعالان صنفی و دبیران کانون‌های صنفی و شورای هماهنگی فرهنگیان بازداشت شده بودند.

به کانال تلگرام دویچه وله فارسی بپیوندید

 کارگران کشت و صنعت کارون در مقابل این شرکت و فرمانداری شوشتر جمع شده و خواستار تحقق مطالبات خود شدند.

گروهی از داروسازان نیز  در اعتراض به وضعیت حقوق و دستمزد خود در مقابل سازمان غذا و دارو در تهران تجمع کردند. در این روز تجمع اعتراضی بازنشستگان در شهرستان‌های اراک، رشت و کرمانشاه مقابل اداره کل سازمان تامین اجتماعی این شهر بر گزار شد.

در اهواز جمعی از بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی در برابر ساختمان این سازمان دست به تجمع زدند. در شوش گروهی از کارگران شهرداری  روزهاست در اعتراض به معوقات مزدی و بیمه‌ای خود گرد می‌آیند. 

بازداشت فعالان سندیکایی و کارگری و تفتیش منازل

یک روز مانده به روز جهانی کارگر ماموران وزارت اطلاعات به منزل حسن سعیدی و داود رضوی از اعضای سندیکای کارگران شرکت واحد هجوم بردند.

این سندیکا اعلام کرد که  عصر شنبه دهم اردیبهشت، ماموران به منزل حسن سعیدی مراجعه کرده و در حالی که همسر و فرزند کوچک او تنها  بودند، با تهدید وارد خانه شده و پس از تفتیش وسایل، گوشی تلفن همراه، فلش مموری، دو هارد کامپیوتر، سی‌‌دی، کتاب و پرونده‌های کارگران را با خود بردند. به حسن سعیدی نیز تلفنی گفته شده که به کمیته پیگیری وزارت اطلاعات مراجعه کند وگرنه تحت پیگرد قرار می‌گیرد.

فعالان کارگری می‌گویند یک روز پیش از برگزاری روز جهانی کارگر ۶۲ فعال کارگری و سندیکایی بازداشت شده‌اند.

در اصفهان تظاهرکنندگان در مراسم روز جهانی کارگر شعار می‌دادند: "آزادی را بیاموز، این است کلاس امروز"، "دانشجو، معلم، کارگر، اتحاد، اتحاد".

حمایت کانون نویسندگان از مطالبات کارگران

کانون نویسندگان ایران با انتشار بیانیه‌ای ضمن گرامیداشت روز جهانی کارگر از مطالبات کارگران حمایت و با آنان اعلام همبستگی کرد.

در بخشی از این بیانیه با اشاره به تاریخ مبارزات کارگری آمده است: «برگزاری مراسم مستقل در این روز، بیان آزادانه‌ی مطالبات و حق تشکل‌یابی سازمان‌های مستقل، از حقوق اساسی و اولیه‌ کارگران در سراسر جهان است. پاسخ حاکمان اما به حق‌طلبی، آزادی‌خواهی و تشکل‌یابی کارگران و هر اعتراض و اعتصاب آن‌ها چیزی جز سرکوب، پرونده‌سازی و زندان نبوده است.

"بار دیگر به مناسبت روز جهانی کارگر شمار زیادی از شهرهای ایران صحنه اعتراضات کارگران، کارمندان و معلمان برای احقاق مطالبات صنفی خود بود"کارگران فکری و فرهنگی مستقل ایران نیز هرگز از این قاعده مستثنی نبوده‌اند و از حاکمیت چیزی جز آزار و استثمار ندیده‌اند.»

کارگران هفت تپه نیز در تجمع اعتراضی خود از استقامت و پایداری اسماعیل بخشی، فعال کارگری در پیگیری مطالبات صنفی تقدیر کردند.

مطالبات کارگران چیست؟

 خبرگزاری ایلنا از فعالان کارگری در باره مهم‌ترین مطالبه‌ی کارگران پرسش کرده است. آنها می‌گویند، اجرای قانون اساسی و قانون کار، حذف دست واسطه‌ها از بازار کار، ایجاد تشکل‌ها و سندیکای کارگری، حذف قراردادهای موقت و حذف فاصله‌ بین دستمزد و سبد معیشت از مهم‌ترین مطالبات کارگران است.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  اول ماه مه

  در ایران بر خلاف بسیاری از کشورهای جهان، اول ماه مه، روز جهانی کارگر تعطیل رسمی نیست. اصل ۲۶ قانون اساسی ایران اجازه تشکیل تشکل‌‌های مستقل، آزاد و صنفی کارگران را می‌دهد اما ماده ۱۳۱ قانون کار، کارگران را ملزم کرده فقط در تشکل‌های رسمی که در قانون کار از آنها نام‌ برده شده عضو شوند، مانند "شورا های اسلامی کار" و بدین ترتیب کارگران را از حق تشکیل سندیکای مستقل و آزاد منع کرده‌ است.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  جای کارگر زندان نیست

  اعتراضات کارگری همواره با بازداشت فعالین این حوزه همراه بوده است. همچنین در سال‌های اخیر با نزدیک شدن به روز جهانی کارگر، سندیکاها و تشکل‌های کارگری از احضار و تهدید تلفنی اعضای خود خبر داده‌اند.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  نگاه امنیتی به روز کارگر

  تجمع روز جهانی کارگر در سال ۱۴۰۰ در حالی برگزار شد که دستگاه‌های امنیتی فعالان کارگری و صنفی را از شرکت در آن منع کرده بودند.

  تجمع‌های اعتراضی کارگران در بیش از ۲۰ شهر ایران با مداخله نیروهای انتظامی روبرو شد و فقط در تهران حداقل ۳۰ فعال کارگری بازداشت شدند.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  اصلاح قانون کار

  پس از انقلاب اسلامی تا سال ۱۳۶۹ همان قانون کار پیشین مصوب سال ۱۳۳۷ اجرا می‌شد. در سال ۱۳۶۹ قانون کار جدیدی تصویب شد. اصلاح این قانون بطور جدی در سال ۱۳۸۵ و در دولت محمود احمدی نژاد مطرح و پیش‌نویس لایحه‌ای که بیشتر کارفرما را در نظر داشت تهیه شد که با اعتراض‌های کارگری از دستور کار مجلس خارج شد. اما "سایه اصلاح قانون کار به نفع کارفرمایان" همچنان بر سر کارگران سنگینی می‌کند.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  خصوصی‌سازی

  خصوصی‌سازی یا "خصولتی‌سازی" از ترکیب دو واژه "خصوصی" و "دولتی" وارد ادبیات کارگری شد و به معنی تسلط دولت یا نهادهای وابسته به حکومت بر شرکت‌ها و کارخانه‌ها است.

  "پاسخ حاکمان اما به حق‌طلبی، آزادی‌خواهی و تشکل‌یابی کارگران و هر اعتراض و اعتصاب آن‌ها چیزی جز سرکوب، پرونده‌سازی و زندان نبوده است"این روند معمولا با بکار گماردن مدیران ناکارآمد، افول اقتصادی، ورشکستگی، بیکاری کارگران و فروش اموال و زمین‌های واحد‌های اقتصادی همراه بوده است. در سال‌های اخیر این موضوع به روز جهانی کارگر نیز راه یافته است.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  ایجاد تشکل‌های کارگری

  براساس اعلام معاونت روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ۱۳ هزار و ۸۴۷ تشکل کارگری و کارفرمایی در کشور وجود دارد که از این تعداد ۱۱ هزار و ۶۸ تشکل به تشکل‌های کارگری مربوط هستند. بی تردید حضور نمایندگان تشکل‌های کارگری و کارفرمایی در مراجع تصمیم‌ گیر همانند شورای عالی کار یا سازمان تامین اجتماعی می تواند در دفاع از حقوق و مطالبات جامعه کارگری مثمرثمر باشد.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  تامین اجتماعی

  علیرضا فتحی، عضو هیات مدیره کانون شوراهای اسلامی کار استان تهران می‌گوید: «کارگران سوال می‌کنند که این حق بیمه برای کدام خدمات، کدام مسکن، کدام پزشک خانواده و… هزینه می‌شود؟ پس سازمان تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی آن و شستا با اینهمه شرکت‌های ریز و درشت برای کارگران چه می‌کنند؟» بدهی۴۵۰ هزار میلیارد تومانی دولت به تامین اجتماعی نیز حکایت از عمق بحران دارد.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  قرارداد موقت

  محمد رضا تاجیک، نماینده مجمع عالی نمایندگان کارگران ایران در شورای عالی کار می‌گوید: «روند کاری کارگاه‌ها به سمتی در حال حرکت است که در آن‌ها قرارداد بصورت یکساله بسته نمی‌شود و کارگری که ۱۵یا ۲۰سال سابقه کار در واحدی را دارد، قرارداد کاری‌اش ۳ تا ۹ ماه است. کارفرما خیال خود را راحت می‌کند که هر موقعی که نیاز نداشت، بتواند کارگر را از آن واحد اخراج کند.»

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  امنیت شغلی

  قراردادهای موقت امنیت شغلی کارگران را هدف گرفته است.

  محمد رضا تاجیک، رئیس مجمع نمایندگان کارگران استان تهران می‌گوید ۹۷ درصد کارگران قرارداد موقت دارند. او تنها راه ایجاد امنیت شغلی برای کارگران را اصلاح قراردادهای کار و اجرای ماده ۷ قانون کار می‌داند.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  اصلاح قانون کار

  در تبصره اول ماده ۷ قانون کار تعیین کردن زمان قرارداد کار تنها برای کارهایی که طبیعت غیر مستمر دارند مجاز شناخته شده و به دولت تکلیف شده حداکثر مدت موقت برای این نوع کارها را مشخص کند. کارگران تبصره دوم ماده هفت قانون کار را عامل رواج قراردادهای موقت در بازار کار می دانند. آنان معتقدند تفسیری اشتباه از تبصره دوم این ماده در دهه هفتاد شمسی، مبنای عمل مجریان قرار گرفته است.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  شعار علیه کارگران خارجی

  در سال ۱۳۹۴ برخی از شرکت‌کنندگان در مراسم روز کارگر شعارهایی علیه کارگران خارجی به ویژه کارگران افغان که در ایران کار می‌کنند سر دادند.

  " روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان اول ماه مه در ایران بر خلاف بسیاری از کشورهای جهان، اول ماه مه، روز جهانی کارگر تعطیل رسمی نیست"شماری از کارگران می‌گفتند که به دلیل افزایش تعداد کارگران خارجی بیکار مانده‌اند. پیش از این مراسم هفت تشکل مستقل کارگری خواستار رفع تبعیض از کارگران مهاجر شده بودند. اتحادیه آزاد کارگران ایران نیز از سردادن شعار علیه کارگران خارجی انتقاد کرد.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  تورم و حقوق

  حفظ تعادل بین افزایش حقوق و دستمزدهای اقشار جامعه و تورم سالانه اقتصادی یکی از چالش‌های بزرگ در اقتصاد کشورهای جهان است. این تعادل در سال‌های گذشته در ایران برهم خورده است و تورم افسار گسیخته بخش‌های بزرگی از جامعه را به زیر خط فقر کشانده است.

  این معضل هر سال در روز جهانی کارگر بخشی از اعتراضات و مطالبات کارگران را تشکیل می‌دهد.

• روز جهانی کارگر؛ کارگران ایران و شعارهایشان

  حقوق‌های معوقه

  وضعیت اقتصادی باعث شده تا شمار زیادی از کارخانه‌ها و شرکت‌ها در ایران از پرداخت حقوق کارگران و کارمندان خود عاجز شوند. در سال‌های اخیر این وضعیت در روز جهانی کارگر نیز انعکاس یافته و "دریافت دستمزدها" به یکی از خواسته‌های کارگران تبدیل شده است.
  
  نویسنده: محمود صالحی