چگونه خاخام نیویورکی افغان‌های در ‌خطر را نجات داد؟

چگونه خاخام نیویورکی افغان‌های در ‌خطر را نجات داد؟

• مل سایرت
• بی‌بی‌سی

۲۴ مهر ۱۴۰۰ - ۱۶ اکتبر ۲۰۲۱

منبع تصویر،

Tzedek Association

توضیح تصویر،

خاخام موشه مارگارتن می‌گوید نیمه‌شب تماس‌هایی از افغان‌های هراسان دریافت می‌کند که از او کمک می‌خواهند

این ماجرای چهار کودک افغان بود که از ترس طالبان در آپارتمانی در کابل پناه گرفته بودند که خاخامی را هزاران کیلومتر دورتر در بروکلین، نیویورک بر آن داشت تا تلفن را بردارد و تماسی سرنوشت‌ساز برقرار کند.

چند روز پیش از آن جمعیت انبوهی از افغان‌ها ناامیدانه پشت در‌های فرودگاه کابل جمع شده بودند تا پس از قدرت‌گیری طالبان در ۱۵ اوت بتوانند این کشور را ترک کنند.

خاخام موشه مارگارتن، ۴۱ ساله، به بی‌بی‌سی می‌گوید: "فکر آن چهار کودک ذهنم را مشغول کرده بود، همهٔ آنها زیر ۱۸ سال داشتند، فکر می‌کردم از کجا معلوم که هنوز زنده باشند، باید به داد آنها برسم".

خاخام یهودی توانست وکیل این خانواده را پیدا کند و بعد دریافت که مادرشان مدتی پیش در جستجوی همسرش که ناگهان ناپدید شده بود، افغانستان را به قصد آمریکا ترک کرده و بچه‌ها را نزد بستگان خود گذاشته بود.

"به او گفتم شاید باور نکنید اما من فکر می‌کنم بتوانم کمک کنم این بچه‌ها به فرودگاه برسند".

"چند روز پیش از آن جمعیت انبوهی از افغان‌ها ناامیدانه پشت در‌های فرودگاه کابل جمع شده بودند تا پس از قدرت‌گیری طالبان در ۱۵ اوت بتوانند این کشور را ترک کنند"

چرا نمی‌توانستم بی‌اعتنا بمانم

رساندن این چهار کودک به مادرشان در آمریکا برای خاخام مارگارتن مأموریتی بود که بی‌صبرانه می‌خواست آن را به سامان برساند.

از طریق انجمن خیریهٔ خود به نام انجمن زدک و شبکه‌ای از اهالی منطقه او توانست چرخ این اقدام را به حرکت در‌آورد.

او می‌گوید:"ما افراد خود را فرستادیم تا به بچه‌ها رسیدگی کنند و یک ساعت بعد آنها در فرودگاه بودند". چند ساعت پس از آن در هواپیما و در راه قطر بودند، پیش از آنکه بتوانند به مقصد نهایی خود درشهر آلبانی، مرکز ایالت نیویورک برسند.

او می‌گوید وقتی این خانواده همدیگر را دیدند و به هم رسیدند بسیار به هیجان آمدم و احساساتم برانگیخته شد.

منبع تصویر،

Tzedek Association

توضیح تصویر،

خاخام مارگارتن با چهار کودکی که کمک کرد از افغانستان خارج شوند و به مادرشان بپیوندند.

انجمن زدک، نهاد این خاخام اعلام کرده است که حالا به چند فعال‌مدنی، قاضی و چند نفر دیگر که با دولت پیشین افغانستان یا به عنوان مترجم برای نیرو‌های انگلیسی و آمریکایی کار می‌کردند، کمک می‌کند.

او می‌گوید:"چرا باید یک خاخام ارتدوکس یهودی از بروکلین به مسلمانان در افغانستان کمک کند؟ پاسخ خیلی ساده است، پدر و مادر و نیاکان من همه از بازماندگان هولوکاست بوده‌اند".

این خاخام که نیاکان او در مجارستان زندگی می‌کردند، می‌گوید یادآوری هراسی که خانواده‌ام در هجوم نیرو‌های نازی به سراسر اروپا در دوران جنگ جهانی دوم از سر گذراندند و مشاهدهٔ آنچه در افغانستان جریان دارد جای هیچ بی‌اعتنایی و چشم‌پوشی باقی نمی‌گذارد.

او می‌گوید:"والدین ما ناچار شدند برای زنده ماندن فرار کنند، آنها درد و رنج مشابهی کشیدند".

خاخام مارگارتن پیش از آشنایی با تاجر فرش یهودی افغان به نام زبلون سیمینتوف در ماه اوت هیچ ارتباطی با افغانستان نداشت.

""به او گفتم شاید باور نکنید اما من فکر می‌کنم بتوانم کمک کنم این بچه‌ها به فرودگاه برسند""

آقای سیمینتوف که ماجرای او به عنوان آخرین یهودی باقی‌مانده در افغانستان به طور گسترده منتشر شده است، هم در خطر بود و تلاش می‌کرد کشور را ترک کند. او می‌گوید وضعیت کشور بسیار خطرناک‌تر از دو دهه پیش است که طالبان بر سر کار بودند.

"از وقتی توانستم زبلون را از افغانستان خارج کنم، با دیگران در این زمینه گفتگو کردم و آنها گفتند تعداد زیادی از افراد در معرض خطر هستند و بهتر است دست‌به‌کار شوم".

خاخام با هدف انتقال هر چه بیشتر افراد در خطر از افغانستان به جایی امن، به کمک جامعهٔ یهودیان بروکلین و شیکاگو شروع به جمع‌آوری کمک‌های مالی کرد.

انجمن او امکان خروج امن دختران اعضای تیم فوتبال نوجوانان افغانستان را فراهم کرد و آنها توانستند همراه با خانواده‌های خود از مرز عبور کنند.

بازیکنان این تیم که بین ۱۳ تا ۱۹ سال داشتند پس از چند هفته ماندن در پاکستان توانستند اجازهٔ اقامت در بریتانیا را به دست آورند.

منبع تصویر،

Getty Images

توضیح تصویر،

ازیکنان تیم فوتبال نوجوانان افغانستان در ماه سپتامبر افغانستان را ترک کردند.

هرچه خاخام مارگارتن بیشتر مشارکت می‌کرد تماس‌های بیشتری دریافت می‌کرد و پاسخ‌گویی سریع به آنها نیرو و توان بالایی می‌طلبید.

"هر روز گروه‌های بیشتری کمک می‌خواستند، نیمه‌شب تلفن می‌کردند، گریان به من می‌گفتند" خاخام کمک کن، جانم در خطر است".

او می‌گوید تلاش برای اینکه تشخیص دهم کدام‌ یک در خطر آنی‌تری قرار دارد و به کدام‌یک از آنها باید زودتر برسم کار بسیار دشواری بود.

"از طرفی برای آنهایی که موفق می‌شدم کمک‌شان کنم خوشحال بودم و از طرف دیگر غمگین بودم که چقدر امکاناتم برای کمک محدود است".

"چرا نمی‌توانستم بی‌اعتنا بمانم رساندن این چهار کودک به مادرشان در آمریکا برای خاخام مارگارتن مأموریتی بود که بی‌صبرانه می‌خواست آن را به سامان برساند"

خاخام مارگرتن گروهی تشکیل داد که شبانه‌روز کار و تلاش می‌کردند تا امور اداری و درخواست ویزای شهروندان افغان را که در معرض خطر بودند به جریان بیندازند. "آنها به‌خوبی به اهمیت کارشان واقف بودند".

او می‌افزاید دشوار‌ترین کار و بیشترین هزینه خارج کردن افراد از افغانستان بود، انجمن او هزینهٔ اقامت آنها را در خانه‌ها و اقامتگاه‌های امن تقبل می‌کرد و مخارج خوراک و پوشاک و درمان آنها را هم می‌پرداخت.

"آنها ۲۴ ساعته مرا از کشور خارج کردند"

فریده (نام واقعی او نیست)، فعال حقوق زنان و کودکان، یکی از کسانی است که خاخام مارگرتن به او کمک کرده است.

فریده ۲۵ ساله می‌گوید:"وقتی طالبان قدرت را در دست گرفتند، من همه زندگی‌ام را از دست دادم، امید‌ها و رؤیا‌هایم و آزادی‌، من دیگر نمی‌توانستم از خانه بیرون بروم، نمی‌توانستم سر کار یا به دانشگاه بروم. تمام موجودیت و شخصیتم را از دست دادم".

او می‌گوید که برای حق و حقوقش سال‌های طولانی "جنگیده و مبارزه کرده است" و بازگشت طالبان به قدرت را فاجعه‌بار می‌داند.

"من اعتراضاتی ترتیب دادم تا طالبان را وادار کنیم حقوق از دست‌رفتهٔ ما را پس دهند". فریده عکس‌های اعتراضات را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارد که بارها طالبان آنها را به خشونت کشیدند و در برابر معترضان از گلوله‌های واقعی و باتوم و شلاق استفاده می‌کردند.

از این عکس‌ها برای شناسایی او استفاده کردند.

او می‌گوید:" آنها به محلهٔ من آمدند".

"از طریق انجمن خیریهٔ خود به نام انجمن زدک و شبکه‌ای از اهالی منطقه او توانست چرخ این اقدام را به حرکت در‌آورد"تعریف می‌کند که چطور طالبان درِ همهٔ خانه‌ها را می‌زدند و او ناچار شد مخفی شود.

فریده از ترس آنچه ممکن بود بر سرش بیاید درخواست کمک کرد و به سرعت با گروه خاخام مارگرتن ارتباط برقرار کرد.

او می‌گوید:"آنها من و کل خانواده‌ام را ۲۴ ساعته از افغانستان خارج کردند. خیلی خوشحالم".

منبع تصویر،

Reuters

توضیح تصویر،

افسر پزشک آمریکایی در حال گفتگو با مترجم در کابل پایتخت افغانستان (عکس آرشیو)

با پیشروی سریع طالبان در ماه اوت در سراسر افغانستان، سازمان ملل متحد هشدار داد که این گروه در جستجوی افرادی که برای نیرو‌های خارجی حاضر در افغانستان کار می‌کردند و هم‌چنین کارکنان دولت سابق افغانستان است.

عالم (نام واقعی او نیست)، مترجم سابق افغان است که از طریق روابط بین‌المللی خود با خاخام ارتباط برقرار کرد.

او می‌گوید در سال ۲۰۰۳، نوجوان بودم که داوطلب شدم مترجم دونالد رامسفلد فقید شوم که بعد‌ها وزیر دفاع جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا شد.

عالم که حالا ۳۶ سال دارد، نگران آیندهٔ کشورش است و از اینکه توانسته است فرار کند احساس آسودگی می‌کند. او می‌گوید:"من یکی از فعالانی بودم که باید فرار می‌کردم. تغییر رژیم باعث شد در معرض خطر قرار بگیرم، موقعیت برای مترجمان سابق خیلی خطرناک شده است.

"او می‌گوید:"ما افراد خود را فرستادیم تا به بچه‌ها رسیدگی کنند و یک ساعت بعد آنها در فرودگاه بودند""افغانستان دیگر جایی برای زندگی نیست".

او می‌گوید انجمن زدک در شناسایی افراد در معرض خطر بسیار خوب عمل کرده است. "اما هزاران نفر دیگر در افغانستان هستند که هنوز نیاز فوری به کمک و حمایت دارند".

پس از آنکه طالبان کابل را تسخیر کرد، هواپیما‌های آمریکا و متحدانش بیش از ۱۲۳ هزار غیرنظامی را از کشور خارج کردند، هر چند روشن نیست چه تعداد از آنها از شهروندان افغان بوده‌اند.

هر روز هزاران نفر دیگر می‌خواهند از افغانستان خارج شوند.

خاخام مارگرتن می‌گوید به تلاش‌هایش برای کمک به آنها ادامه خواهد داد "تا هر زمان که طول بکشد".