جایزه شعر ژاله اصفهانی؛ 'خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد'

جایزه شعر ژاله اصفهانی؛ 'خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد'

• سهراب ضیا
• بی‌بی‌سی

۴۵ دقیقه پیش

منبع تصویر، Jalehesfahani foundation

توضیح تصویر،

ژاله اصفهانی با شاعران تاجیکی

امروز،جمعه، ۱۸ فوریه (۲۹ بهمن/ دلو) مراسم اختتامیه دوازدهمین جشنواره سالانه شعر ژاله اصفهانی از طریق مجازی (زوم) برگزار می‌شود و در آن اسامی برنده گان جایزه شعر ژاله اعلام خواهد شد.

این جایزه از سوی بنیاد فرهنگی ژاله اصفهانی تأسیس یافته و ویژه شاعران جوان زیر ۳۰ سال ایران، افغانستان و تاجیکستان است.

در این دوره نزدیک به ۲۰۰ شاعر جوان شرکت کرده بودند که از میان آنها فهرست کوتاهی برای هر کشور، شامل ۵ شاعر، انتخاب و اعلام شدند. در مراسم نهایی جشنواره از هر کدام از این فهرست‌ها یک شاعر برگزیده اعلام خواهد شد.

در این مراسم، علاوه بر سخنانی از شاعران بنام فارسی‌زبان، از جمله اعضای هیئت داوری، شعرخوانی شاعران برگزیده، موسیقی و رقص سماع اجرا خواهد شد.

بیشتر بخوانید:

• مختار مجید آوازخوان سرشناس افغانستان در آمریکا درگذشت

• یورش به مراسم بکتاش آبتین و بازداشت 'شش نفر'

• برگزیدگان جشنواره برلین: خرس طلایی به اسپانیا رسید، کارگردان ایرانی جایزه برد

توضیح تصویر،

بزرگداشت ژاله اصفهانی

یادی از ژاله در ''''''''وطن دوم '''''''' او

این هفته اتحادیه نویسندگان تاجیکستان، در شهر دوشنبه به افتخار صدمین سالگرد تولد ژاله اصفهانی همایشی برگزار کرد.

آین شاعر ایرانی در شعر "شاد بودن هنر است" می‌گوید:

زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست،

هر کسی نغمه خود خواند و از صحنه رود

صحنه پیوسته به جاست،

خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد.

۱۵ سال است که نویسنده این شعر از صحنه زندگی رفته، اما نام و آثارش در یادها باقیست.

ژاله اصفهانی، شاعر سرشناس ایرانی در تاجیکستان با نام ژاله بدیع مشهور است.

او سال ۱۹۶۵ به عضویت اتحادیه نویسندگان تاجیکستان پذیرفته شده بود.

ژاله اصفهانی تاجیکستان را به عنوان وطن دوم خود می‌دانست و برخی از آثارش به این کشور بخشیده شده‌اند.

"جای او در دیده بود اکنون به دلها رفته است"

عبدالرحمان عبدالمنانف، پژوهشگر معروف تاجیک بارها با ژاله در مسکو و دوشنبه دیدار و گفت وگو کرده.

او زبان و فرهنگ را انگیزه اصلی عشق و علاقه ژاله به تاجیکستان می‌داند.

توضیح تصویر،

عبدالرحمان عبدالمنانف

آقای عبدالمنانف می گوید: "اساس مهر و محبت ژاله به تاجیکستان و مردم تاجیک زبان، فرهنگ و ادبیات مشترَک ما با ایرانیان است. شخصیتها این جا نقش بزرگ داشتند، مثل استاد میرزا تورسون‌زاده، رئیس وقت اتحادیه نویسندگان تاجیکستان. بعد از آن که ژاله از باکو به مسکو رفت، شاید استاد ابوالقاسم لاهوتی هم توصیه یا مصلحت داده باشند که کشور همزبان و هم فرهنگی به نام تاجیکستان هست."

در این همایش عسکر حکیم، شاعر تاجیک، عبدالحمید صمد، نویسنده تاجیک، پرفسوران عبد النبی ستارزاده و ابراهیم عثمانف از جایگاه ژاله اصفهانی در میدان شعر تاجیک و ویژه گیهای اشعار و شخصیت او گفتند.

به گفته بسیاری از سخنران‌های محفل یادبود ژاله اصفهانی، "جای او در دیده بود اکنون به دلها رفته است".

توضیح تصویر،

عسکر حکیم، شاعر تاجیک

ابوالقاسم لاهوتی و ژاله اصفهانی

از پادکست رد شوید و به خواندن ادامه دهیدپادکسترادیو فارسی بی‌بی‌سی

پادکست چشم‌انداز بامدادی رادیو بی‌بی‌سی

برنامه ها

پایان پادکست

در سالهای اول برقراری حکومت شوروی شمار زیادی از مهاجران ایرانی به تاجیکستان آمده و هر یکی موافق تخصص خود در تأسیس زیربنای اقتصاد و فرهنگ این کشور نوپا سهم گرفتند.

ابوالقاسم لاهوتی یکی از آنها بود.

در موج دوم این مهاجرت ژاله اصفهانی همراه بود که تاجیکستان را مثل لاهوتی دوست می‌داشت.

در آرشیو بنیاد فرهنگی ژاله اصفهانی، مستقر در لندن عکسهای زیادی هست که او را در جمع ادیبان تاجیک نشان می دهد.

هرچند ژاله در تاجیکستان زندگی نکرده، اما سفرهای زیادی به این کشور داشته و مهمان جشنها و انجمن های نویسندگان تاجیک بوده است.

تا فروپاشی شوروی دهها کتاب شعر او در دوشنبه و در تاشکند، باکو و مسکو به نشر رسیده بود.

"ضرورت چاپ دیوان اشعار ژاله اصفهانی در تاجیکستان"

با این همه، آن گونه که در همایش بزرگداشت صدمین سالگرد تولد ژاله اصفهانی در شهر دوشنبه تأکید شد، بعد از فروپاشی شوروی اشعار این شاعر مهاجر ایرانی در تاجیکستان بازنشر نشد و به این دلیل ضرور است دیوان اشعارش در این کشور تهیه و چاپ شود.

رستم وهاب، شاعر تاجیک و سردبیر مجله "صدای شرق در این باره گفت: " کتابهای اجمد شاملو، ملک‌الشعرا بهار، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری، قیصر امین پور و چندین شاعران معاصر ایران را که یک روز هم در تاجیکستان نبوده‌اند، داریم. ولی ژاله اصفهانی که شاعر خودمان هست، امروز کتابش را در دست نداریم."

منبع تصویر، Jalehesfahani foundation

توضیح تصویر،

ژاله اصفهانی

جایزه شعر ژاله اصفهانی

بنیاد فرهنگی ژاله اصفهانی بر علاوه نشر آثار او، مشغول کمک و تشویق شاعران جوان هم هست . آین بنیاد جایزه شعر ژاله اصفهانی را برای جوانان زیر ۳۰ سال پارسی‌زبان ایجاد کرده که ۱۲ مین دور آن امروز از طریق مجازی (زوم) برگزار می شود.

در دور قبلی طالب لقمان، شاعر جوان از تاجیکستان برنده جایزه شعر ژاله شده بود.

آقای لقمان می گوید: "در صحبتهایی که در اطراف اشعار پیشنهادشده به آزمون صورت می‌گرفتند، نظراتی که آن جا در باره حسن و قبح و چیستی و چگونگی شعر شاعران جوان فارسی‌زبان بیان می‌شدند، هر یکی دارای اهمیت ویژه شخصاً برای من بودند. و من از هر نظری که در آن جا بیان می‌شد، برای خود چیزهای واقعآ کارآمد و سودمند بسیاری گرفتم."

از طرف دیگر، به گفته این شاعر جوان "هنگام نقد و بررسیهای اشعار شاعران فارسی گو باید منظره عمومی شعر هر سه کشور را پیش نظر داشته باشیم. این امکان می‌دهد که ما دقیقاً تشخیص بدهیم که نوآوری و ابداعاتی که در یکی از این کشورها صورت می‌گیرند، آیا در کشورهای همزبان دیگر قابل پذیرش هستند یا نه. این بسیار مهم است."

منبع تصویر، Jalehesfahani foundation

توضیح تصویر،

تورسن‌زاده، اصفهانی و ابرهیم اف

به گفته طالب لقمان "همین گونه یک بستر بسیار مناسب" را برای او آزمون شعر بنیاد ژاله فراهم آورده.

آمنه همراه که در محفل بزرگداشت ژاله اصفهانی در اتحادیه نویسندگان تاجیکستان شعری از او را خواند، از جمله پنج شاعر جوان است که از این کشور شامل لیست کوتاه ۱۲مین جشنواره جایزه شعر ژاله اصفهانی شده‌اند.

همچنین نوری محمد ایستم، بزرگمهر بهادر، رادمهر سلیمانی و شهریار عالمزاده شامل این لیست شده‌اند.

برندگان این جایزه امروز اعلام خواهد شد.