بحران دریای سرخ؛ شرکت‌های کشتیرانی در حال بازبینی در هزینه و تغییر مسیر هستند

در واکنش به تداوم حملات شورشیان حوثی به شناورهای در حال تردد در آب‌های نزدیک یمن تعدادی از کشتی‌های باربری در دریای سرخ لنگر انداخته، برخی دیگر سامانه‌های الکترونیک ردیابی خود را خاموش کرده و شرکت‌های بزرگ کشتيرانی در حال بازبینی در هزینه و یا تغییر مسیر عادی خود هستند.

حملات به شناورها در این منطقه می تواند به یک اختلال دیگر در شبکه انتقال کالا و مواد خام، شبیه به آنچه در دوران همه گیری کووید ۱۹ روی داد، منجر شود و نیروی دریایی آمریکا را وادار کرده ایجاد یک ائتلاف گسترده از نیروهای دریایی کشورهای مختلف برای گشت زنی و محافظت از مسیرهای کشتیرانی در نزدیکی یمن را در دستور کار قرار دهد.

دریای سرخ آب‌های شمال اقیانوس هند را از طریق کانال سوئز به دریای مدیترانه وصل می کند و کوتاه‌ترین مسير دریایی بین آسیا و اروپاست. تخمین زده می‌شود که حدود ۱۲ درصد از کل تردد دریایی از کانال سوئز عبور می‌کند.

شرکت‌های بزرگ کشتیرانی نظیر «ام اس سی»، «مرسک» و «هاپاگ - لوید»، شرکت بزرگ نفتی «بی پی» و «فرانتلاین» یکی از بزرگترین شرکت‌های حمل نفت اعلام کرده‌اند که تردد در دریای سرخ را متوقف و شناورهای آنها از این پس قاره آفریقا را دور خواهند زد.

اما داده‌های شرکت‌های بیمه کشتیرانی و موسسات ردگیری حمل‌و‌نقل دریایی نشان می‌دهد که هنوز تعداد زیادی از شناورها از مسیر دریای سرخ عبور می‌کنند و برخی از آنها محافظان مسلح دارند.

یافته‌های شرکت ردگیری کشتیرانی «ال اس ئی جی» حاکی است که دست کم ۱۱ شناور بزرگ حامل کانتینرها که از کانال سوئز عبور کرده و مقصد آنها سنگاپور، مالزی و امارات بوده قبل از رسیدن به آب‌های نزدیک به یمن در دریای سرخ بین سواحل عربستان سعودی و سودان لنگر انداخته‌اند.

این داده‌ها نشان می‌دهند که چهار شناور باربری بزرگ شرکت «ام اس سی» در دریای سرخ از روز یکشنبه ۲۶ آذر سامانه الکترونیکی ردگیری خود را احتمالا برای پرهیز از شناسایی خاموش کرده‌اند.

براساس داده‌های شرکت رهگیری تردد دریایی «کپلر» سه تانکر بزرگ حامل گاز مایع نیز برای پرهیز از دریای سرخ مسیر حرکت خود را تغییر داده‌اند.

مدیر یک شرکت کارشناسی کشتيرانی گفت بسیاری از شناورها برای حفظ امنیت خود در آب‌های نزدیک به یمن سامانه رهگیری خود را دستکاری کرده و وانمود می‌کنند که در منطقه دیگری در حال تردد هستند و یا به طور کلی این سامانه را خاموش می‌کنند.

«ویندوارد» یک شرکت دیگر رهگیری حمل‌و‌نقل دریایی می‌گوید در مقایسه با ماه‌های اکتبر و سپتامبر امسال تعداد شناورهایی که سامانه الکترونیکی رهگیری خود را در حریم دریايی عربستان سعودی در دریای سرخ خاموش می کنند تقریبا دو برابر شده و به بیش از ۸۰ مورد رسیده است.

در رهنمود ایمنی که روز ۲۴ آذر توسط یکی از اتحادیه‌های جهانی کشتیرانی منتشر شد گفته می شود شناورهایی که سامانه رهگیری خود را خاموش و روشن می‌کنند مورد حمله قرار گرفته اند. این رهنمود افزود:«خاموش کردن سامانه رهگیری ممکن است احتمال حمله به شناورها را کاهش دهد ولی درعین حال امکان دریافت کمک از نیروهای دریایی مستقر در منطقه را تضعیف خواهد کرد.

توقف تردد

شرکت دانمارکی «مرسک» روز جمعه ۲۴ آذر و در پی «گريز يکی از شناورهای آن از حمله» تردد تمامی کشتی‌های خود از مسير دريای سرخ را متوفق کرد. داده‌های کشتيرانی بين‌المللی نشان می دهد که تعدادی از شناورهايی که در دريای سرخ لنگر انداخته اند متعلق به اين شرکت هستند.

اين شرکت روز سه‌شنبه ۲۸ آذر گفت شناورهايش که قبلا حرکت خود را متوقف کرده و قرار بود از جنوب دريای سرخ و خليج عدن عبور کنند مسير خود را به سوی آفريقا تغيير خواهند داد.

شبه نظامیان حوثی مورد حمايت ايران که می گويند حملات آنها در حمايت از فلسطينيان ساکن نوار غزه انجام می‌شود در هفته‌های اخير علاوه بر حمله به کشتی‌های تجاری در آبراه استراتژيک نزديک يمن، به سوی اسرائيل نيز پهپاد و موشک شليک کرده اند که با صنعا، پايتخت يمن بيش از هزار کيلومتر فاصله دارد.

شبه نظامیان حوثی روز دوشنبه به دو کشتی تجاری ديگر در آب‌های نزديک به يمن حمله کردند.

منابع مطلع در حمل‌و‌نقل دريايی می‌گويند تاثير اين حملات بر تجارت جهانی به مدت ادامه بحران بستگی دارد ولی در کوتاه مدت افزايش چشمگير هزينه بيمه کشتيرانی و طولانی شدن مسير تردد کشتی‌ها برای پرهيز از دريای سرخ تاثير مهمی بر جا خواهد گذاشت.

به گفته يکی از کارشناسان هزينه حمل نفت خام از خاورميانه به اروپا طی يک هفته ۲۵ درصد افزايش يافته است.

بانک بين‌المللی گلدمن ساکس روز دوشنبه پيش بينی کرد که اختلال در انتقال انرژی از طريق دريای سرخ بعيد است روی بهای نفت و گاز مايع تاثير مهمی بگذارد چون شناورها می توانند از مسيرهای ديگر استفاده کنند.

اين بانک افزود که در يک حالت فرضی حتی اگر تمامی تقريبا هفت ميليون بشکه نفت در روز به جای عبور از دريای سرخ از طريق مسيرهای جايگزين منتقل شود ممکن است بهای نفت را سه تا چهار دلار در بشکه افزايش دهد.