جانشین وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح کرد؛جشنواره کتاب و رسانه رویدادی راهبردی است/جامعه کتاب‌محوری داریم

به گزارش خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، آیین اختتامیه بیست‌ویکمین جشنواره کتاب و رسانه یکشنبه (هشتم بهمن۱۴۰۲) با حضور سید محمد هاشمی؛ جانشین وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یاسر احمدوند؛ معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرشاد مهدی پور؛ معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی رمضانی؛ مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، حسن عابدینی؛ معاون امور استان‌های صداوسیما، سیاوش صلواتیان؛ دبیر بیست‌ویکمین جشنواره کتاب و رسانه، مدیران و مسئولان حوزه فرهنگ و رسانه، اصحاب فرهنگ، کتاب و رسانه، داوران و برگزیدگان این دوره از جشنواره و خبرنگاران حوزه کتاب برگزار شد.

کتاب؛ اصیل‌ترین رسانه است
سیدمحمد هاشمی، در این آیین گفت: در مواجهه اول با جشنواره کتاب و رسانه متوجه راهبردی بودن و اهمیت موضوع آن می‌شویم. از یک طرف با کتاب به عنوان اصیل‌ترین رسانه و شاید یکی از رسانه‌های مغفول امروز در دنیا مواجهه هستیم؛ با اینکه غالبا مخاطبش از فرهیختگان هستند. از طرف دیگر با رسانه‌های روز مواجهه هستیم و ذائقه دنیای معاصر به این سمت رفته است که مصرف فرهنگی خود را از این رسانه‌ها داشته باشد. اهتمام به استفاده از رسانه‌های موجود برای تبلیغ و ترویج کتاب موضوعی مهم و راهبردی است.

وی با بیان اینکه باید از رسانه‌های نوین برای خدمت، ایده و تبلیغ و ترویج این رسانه اصیل، استفاده شود، ادامه داد: دوستان اهتمام کردند، طی دو دوره جدید با ایده‌پردازی‌های خوب از «انسان‌رسانه فرهنگی» تا پیشخان کتابفروشی‌ها به این جشنواره غنا بخشیدند؛ بنابراین باید از این کار تقدیر کرد. از اهالی رسانه که دلسوزانه به خدمت کتاب آمده‌اند و در راه ترویج این رسانه اصیل و قدیمی قدم برمی‌دارند، تشکر می‌کنم.

رسانه سریع‌تر و دقیق‌تر کتاب را وارد فضای عمومی زندگی مردم می‌کند

علی رمضانی نیز در این آیین با بیان اینکه پیش از دوره جدید فعالیت خانه کتاب و ادبیات ایران، ۱۹ دوره جشنواره کتاب و رسانه برگزار شده بود و کرونا در توالی برگزاری این رویداد وقفه ایجاد کرد، گفت: سال گذشته از سیاوش صلواتیان دبیر این جشنواره درخواست کردیم در ۱۹دوره پیشین بازنگری کند تا در نهایت با دبیری خودش شکل دیگری از جشنواره را برگزار کنیم. به همین دلیل تغییراتی در آیین‌نامه و حوزه‌های مختلف انجام شد.

مدیر عامل خانه کتاب و ادبیات ایران ادامه داد: جشنواره بیستم با افزوده شدن رویداد «ایده‌پردازی» برگزار شد. در گام بعدی این رویداد در نمایشگاه کتاب سی‌وچهارم در اردیبهشت امسال «نمایشگاه دوست داشتنی من» از سوی این جشنواره برپا شد و تعداد قابل توجهی از آثار به دبیرخانه رسید که برترین‌های آن در مراسم دیگری تقدیر خواهند شد. این ایده‌ها برای عملیاتی شدن به دست شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران خواهد رسید. اما در دوره بیست‌ویکم بنا شد بعضی از وجوه رسانه‌ای در حوزه کتاب را که کمتر به آن توجه شده، پیش چشم بیاوریم. شاید به ویترین کتابفروشی‌ها تاکنون به مثابه رسانه نگاه نشده بود یا اگر نگاه شده بود در جشنواره‌ای مورد توجه قرار نگرفته بود. در دبیرخانه این جایزه این بخش به جشنواره اضافه شد. بعد از اضافه شدن بخش شبکه‌های اجتماعی در دوره بیستم، در دوره جدید ویترین کتابفروشی‌ها را اضافه کردیم.

رمضانی درباره چرایی توجه ویژه خانه کتاب و ادبیات ایران و مجموعه معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به جشنواره کتاب و رسانه گفت: چرا که فکر می‌کنیم اگر قرار باشد کتاب وارد عرصه عمومی شود مدیومی به جز رسانه نمی‌تواند سریع‌تر و دقیق‌تر آن را وارد فضای عمومی زندگی مردم کند. ناشران در سال قریب به ۷۰ تا ۸٠ هزار عنوان کتاب چاپ اول منتشر می‌کنند. اگر به کسی بگوییم کتاب بخوان او را وارد وادی سرگردانی می‌کنیم و اولین سوال‌اش این خواهد بود که چه کتابی بخوانم و از کجا شروع کنم. خبرنگاران، اهالی رسانه، برنامه سازان، صفحات شبکه‌های اجتماعی، ویترین‌ کتابفروشی‌ها و رسانه‌های گوناگون دیگری وجود دارند که مردم را به سمت چه بخوانند هدایت می‌کنند. عده‌ای نمی‌دانند از تعداد بسیار زیاد کتاب منتشر شده در کشور کدام را انتخاب کنند یا کدام کتاب را کنار بگذارند و کدام کتاب را اول بخوانند و کدام کتاب را در مراحل بعدی بخوانند.

رمضانی در ادامه با اشاره به اینکه جشنواره برای انتخاب برترین ویترین کارویژه مهمی را انجام داد، گفت: این جشنواره در بخش ویترین کتابفروشی به دویست کتابفروشی در تهران مراجعه حضوری داشت و طرح را توضیح داد و در استان‌های مختلف از طریق انجمن‌های کتابفروشی طرح را توضیح و آثار را دریافت کردند. از دبیر علمی و هیئت داوران که همگی از استادان ارتباطات و روزنامه‌نگاری، برنامه‌سازان تلویزیونی و... هستند، تشکر می‌کنم. برای همه کسانی که در این حوزه فعالیت می‌کنند ثبات قدم و ماندن در حوزه پرکار و پر عمق کتاب و کتابخوانی را آرزو دارم.

جامعه ما کتاب محور است

در بخش دیگری از این آیین پیام محمد مهدی اسماعیلی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به بیست‌ویکمین دوره جشنواره کتاب و رسانه پخش شد.

اسماعیلی در این پیام گفت: دوست داشتم به صورت حضوری در خدمت شما حاضر می‌شدم، اما به دلیل تقارن با جلسه کمیسیون فرهنگی دولت که مسئولیت آن با خودم است نتوانستم در اختتامیه جشنواره کتاب و رسانه حضور داشته باشم. از این طریق می‌خواهم نسبت به همه فعالیت‌های دست‌اندرکاران و به ویژه از صاحبان آثار ارسالی به این جشنواره تشکر کنم. نزدیک به هزار و ۵۰۰ اثر به این جشنواره ارسال شده و بیش از ۶۰ درصد آثار برای نخستین بار است که جای خوشحالی دارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه جامعه رسانه‌ای ما مانند خانواده‌ای منسجم در حوزه فرهنگ و هنر عمل می‌کند، گفت: ما نیاز داریم این خانواده انسجام خود را بیشتر کند. جنس کار در حوزه فرهنگ، هنر و رسانه، واحد است و مخاطبان آنها مخاطبان فرهیخته‌ای هستند. همکاری این بخش‌ها با هم آثار ممتازی را به وجود می‌آورد. اگر فعالیت‌های فرهنگی خودمان را با حمایت و پوشش خلاقانه رسانه‌ای همراه کنیم حتما آثار بهتر و بیشتر دیده می‌شود.

وی با اشاره به اینکه جامعه ما جامعه کتاب محوری است، عنوان کرد: هرجایی از کشور که حضور پیدا می‌کنیم بخشی از مطالبه مردم ایجاد فضاها و زیرساخت‌های مربوط به کتاب در قالب کتابخانه سیار و عمومی در روستاها و شهرهاست. اشتیاق بالای مردم فضا را برای انجام فعالیت‌های رسانه‌ای بیشتر می‌کند. از مجموعه رسانه‌های فعال تصویری، دیداری، خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها در این حوزه تشکر می‌کنم. انسان‌رسانه‌ها در این زمینه نقش مهمی دارند. خودم تلاش می‌کنم در صفحات شخصی در شبکه‌های مجازی به صورت ادواری و مناسبت محور، کتاب‌های خواندنی را به مخاطبان معرفی کنم. همه انسان‌رسانه‌هایی که دارای مخاطبان زیاد هستند می‌توانند این شیوه را در پیش بگیرند و از این فرصت برای ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی استفاده کنند.

اسماعیلی افزود: همکاران ما در بخش‌های رسانه‌ای و در معاونت امور رسانه و تبلیغات و معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تعامل بهتر و قوی‌تر فضای رسانه‌ای را حمایت کنند و بیشتر مورد توجه قرار دهند و از همکاران و خبرنگاران حوزه کتاب ویژه پشتیبانی کنند. مجددا از همه خبرنگاران حوزه فرهنگ و کتاب به ویژه خواهران و برادران خوبم که زحمت می‌کشند با حساسیت، غیرت و تعصب حوزه فعالیت‌های کتاب را مورد حمایت قرار می‌دهند، تشکر می‌کنم. برای همه شما آرزوی موفقیت و سربلندی دارم. انشالله سال‌های سال این جشنواره برقرار باشد و پرشکوه‌تر و با عظمت‌تر با حضور افراد بیشتر و حوزه تاثیرگذاری بیشتر مواهب زیادی را نصیب حوزه کتاب کند.

هدف جشنواره کتاب و رسانه توسعه کتاب و کتابخوانی است

فرشاد مهدی‌پور، معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در این آیین با بیان اینکه جشنواره کتاب و رسانه یکی از قدیمی‌ترین جوایز در حوزه رسانه کشور است، گفت: سابقه طولانی این جشنواره از جهت تجلیل خبرنگاران حوزه کتاب به مرور توسعه پیدا کرده و بسترهای مختلف این حوزه را پوشش می‌دهد. در ابتدا شاید معرفی یک کتاب مدنظر بود و به مرور به جایی رسیدیم که با تعداد قابل توجهی از فعالان، تحلیل‌گران و کنشگران حوزه کتاب در بسترهای مختلف رو به رو هستیم. امروز حدود ۴۳ رسانه مستقل شامل مجلات، نشریات و خبرگزاری تخصصی برای حوزه کتاب داریم. این جدا از مجموعه صفحات و بخش‌هایی است که در خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها و مجلات به موضوع کتاب می‌پردازد و عدد قابل توجهی را شامل می‌شود.

وی افزود: من به عنوان کنشگر این حوزه گواهی می‌دهم که طی یک و دو سال اخیر شاهد بالندگی بیشتر و کامل‌تری در حوزه کتاب و رسانه هستیم. به نظر می‌رسد چند نکته و شتاب‌دهنده را باید مدنظر قرار دهیم. یکی از آنها تحولاتی است که از ناحیه فناوری‌های جدید در حوزه رسانه خود را نشان می‌دهد. یکی از مهمترین موضوعات، توانایی‌ها و امکاناتی است که به واسطه هوش مصنوعی ایجاد شده است. جلسه‌ها و نشست‌هایی را درباره عوارض هوش مصنوعی در تولید محتوا برگزار کردیم و پیشنهاد می‌کنم علاقه‌مندان به مجموعه مطالعاتی که در این حوزه در ایران انجام شده مراجعه کنند. موضوع مهم دیگر بازاریابی‌های جدید مجازی یا اجتماعی است که با ادغام در حوزه کتاب می‌تواند به ما کمک کند تا حوزه رسانه، کتاب و کتابخوانی را تقویت کنیم.

مهدی‌پور ادامه داد: هدف این رخدادها توسعه کتاب و کتابخوانی در کشور است. قالب‌های جدیدی همچون ناشران فعال در حوزه بسترهای رسانه‌ای، شخصیت‌های رسانه‌ای فعال، ویترین‌های کتابفروشی و... در این جشنواره وجود دارد. تولید محتوای صوتی و بصری نیز قالب‌های جدیدی است که به حوزه کتاب توجه می‌کند. هرچه امکانی ایجاد کنیم که این قالب‌ها بیشتر در حوزه کتاب و کتابخوانی به دلیل مخاطب عمومی که در بسترهای اجتماعی در اختیار داریم دسترسی پیدا کند حتما به توفیق می‌رسیم.

کتابخوانی یکی از موضوعات راهگشا برای نشر آثار انقلاب اسلامی است

حسن عابدینی نیز در این آیین نقش شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی در زمینه معرفی و گسترش کتابخوانی در کشور را موضوع بسیار مهم دانست و گفت: زمانی که در معاونت سیاسی سازمان صدا و سیما فعالیت داشتم، یک واحد و گروهی با عنوان «کتاب و نشر» ایجاد کردیم و برای نخستین بار با حمایت رئیس سازمان صدا وسیما و معاونت سیاسی این سازمان در بولتن‌های خبری ۱۴، ۲۰:۳۰ و ۲۱ معرفی کتاب آغاز شد. بسیاری فکر می‌کردند این کار گلی بود و به زودی به پایان می‌رسد اما تلاش کردیم در تمام روزها کتاب‌ها را در این سه بخش معرفی کنیم. این کار یکی از اقدامات بسیار خوب بود. بعد از معرفی کتاب‌ها از دیدن چاپ دوم و سوم کتاب‌ها در کتابفروشی‌ها خوشحال می‌شدیم. وقتی به معاونت امور استان‌های صدا و سیما منتقل شدم تلاش کردم این موضوع را با توجه به فضای ایجاد شده در سی‌وسه مرکز صدا و سیما در رادیو و تلویزیون استانی دنبال کنم که خوشبختانه در برنامه‌هایی مانند برنامه‌های صبحگاهی، عصرگاهی و شبانگاهی کتاب معرفی می‌شد. در برنامه‌های ویژه کتابخوانی نیز این موضوع را در دستور کار قرار دادیم.

معاون امور استان‌های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ادامه داد: سند تحول صدا و سیما بر مبنای دو موضوع هویت محوری و عدالت گستری است و کتابخوانی یکی از موضوعات راهگشا برای نشر آثار انقلاب اسلامی است. کتابخوانی را باید از کودکان و نوجوانان شروع کنیم. در آینده اگر بتوانیم باید برای مالکیت معنوی آثار فکری کنیم. همچنین باید تلاش کنیم از هوش مصنوعی برای تبدیل کتاب‌ها به کتاب‌های صوتی و تصویری با صدا و تصویر چهره‌های شناخته شده بهره ببریم. امیدوارم در آینده کتاب‌های صوتی بیشتر در اختیار افراد قرار بگیرد. هم اکنون از بازیگران در صدا و سیما استفاده می‌کنیم تا هنگام خواندن کتاب‌ها اجرا هم داشته باشند. این امر از دیگر گام‌هایی است که صدا و سیما درباره این موضوع برداشته است.