قطعنامه احتمالی علیه ایران؛ به خطر انداختن همکاری ایران با آژانس

تنها عاملی که سطح و میزان همکاری‌های فنی ایران و آژانس را طی ۲ سال گذشته کاهش داده است، قطعنامه‌های غرب در شورای حکام علیه ایران بوده، باید دید قطعنامه احتمالی بعدی تا چه اندازه این همکاری‌ها را کاهش می‌دهد.

به گزارش ایسنا، هفته گذشته انگلیس، فرانسه و آلمان پیش‌نویس قطعنامه‌ای را علیه ایران در آستانه نشست هفته جاری شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بین اعضای این نهاد توزیع کردند که بر انجام تحقیقات متمرکز است و به امکان درخواست از «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای فراهم کردن یک «گزارش جامع» درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران که ابعاد بیشتری از گزارش‌های فصلی عادی را دربر می‌گیرد، اشاره دارد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای هر فصل گزارشی درباره فعالیت‌ها و تاسیسات هسته‌ای ایران برای ارائه به شورای حکام و آژانس ارائه می‌کند. بعد از توافق برجام گزارشی دیگر از سوی آژانس برای ارائه آخرین تحولات سه ماهه اجرای تعهدات برجامی تهیه می‌شود. این ۲ گزارش به طور جداگانه با شروع نشست فصلی شورای حکام رسما ارائه می‌شود. به نظر می‌آید سه کشور اروپایی (فرانسه، انگلیس و آلمان) سعی دارند مستمسک دیگری را در شورای حکام و برای تحت فشار قرار دادن ایران ایجاد کنند.

رسانه‌های خارجی در گزارش‌های خود هم‌چنان بر این موضوع تاکید دارند که تلاش سه کشور اروپایی با خواست آمریکا که سعی دارد در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری در نوامبر از گسترش تنش بیشتر در منطقه اجتناب کند، هم راستا نیست. با این حال این کشورها تاکید دارند در شرایط کنونی به نشانه ارسال پیام برای ایران، قطعنامه‌ای دیگر صادر کنند.

برخی رسانه‌ها گزارش کردند که آمریکا تلاش دارد نظر کشورها را به این سمت جلب کند که اگر قطعنامه به رای گذاشته شد،‌ به آن رای ممتنع دهند و خودش نیز قصد دارد به این قطعنامه رای ممتنع دهد. با این حال صدور قطعنامه در شورای حکام جنبه تنبیهی دارد و این در ماهیت مساله تغییری ایجاد نمی‌کند.

دیپلمات‌های اروپایی هشدار داده‌اند که اقدام نکردن در مورد گسترش برنامه هسته‌ای تهران، اقتدار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را تضعیف می‌کند. آن‌ها می‌گویند که این امر همچنین اعتبار فشار غرب بر ایران را تضعیف خواهد کرد.

آخرین بار شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قطعنامه‌ای در مورد محکومیت ایران در نوامبر ۲۰۲۲ تصویب کرد. آنها صدور قطعنامه را در این راستا دانستند که ایران به سمت همکاری بیشتر با آژانس گام بردارد. این در حالی است که همکاری‌های ایران و آژانس در چارچوب موافقت‌نامه پادمان جامع ادامه دارد و هیچ تخطی در این رابطه صورت نگرفته است. آنچه کشورهای اروپایی و آمریکا سعی دارند به عنوان همکاری‌ ایران و آژانس بگنجانند، انجام اقدامات نظارتی فراتر از تعهدات پادمانی ایران و بعضا در قالب برجام و حتی فراتر از آن است.

جلسه شورای حکام