رتبه اول ایران در بین کشورهای اسلامی در رتبه‌بندی دانشگاهی لایدن

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، به گفته دکتر سید احمد فاضل‌زاده رئیس مؤسسه ISC؛ نظام رتبه‌بندی لایدن، نتایج رتبه‌بندی دانشگاه‌های برتر دنیا در سال ۲۰۲۴ میلادی خود را منتشر کرد. در رتبه‌بندی سال جاری این نظام، تعداد ۴۶ دانشگاه از ایران در جمع ۱۵۰۶ دانشگاه برتر جهان قرار گرفتند.

لایدن یکی از نظام‌های معتبر ارزیابی دانشگاهی است که هرساله دانشگاه‌های برتر دنیا را بر اساس مجموعه پیچیده‌ای از شاخص‌های معتبر علم‌سنجی مورد ارزیابی و رتبه‌بندی قرار می‌دهد. دانشگاه‌های جهان با دو دسته شاخص وابسته به اندازه و مستقل از اندازه در قالب ۴ معیار کلی مرجعیت علمی، دیپلماسی علمی، دسترسی آزاد به انتشارات و تنوع جنسیتی در رتبه‌بندی لایدن مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

در رتبه‌بندی لایدن از تولیدات علمی دانشگاه‌ها در نمایه‌های پایگاه WoS استفاده شده است. بازه زمانی لحاظ شده در انتشارات دانشگاه‌ها ۲۰۲۲-۲۰۱۹ و استنادها تا پایان سال ۲۰۲۳ است. در این رتبه‌بندی تنها شکل انتشاراتی پذیرفته‌شده مقاله و مقاله مروری هستند و سایر قالب‌های انتشاراتی مانند کتاب و مقاله کنفرانس و… از بررسی حذف می‌شوند.

در جدول یک معیارها و شاخص‌های نظام رتبه‌بندی لایدن آورده شده است که عبارت‌اند از:

جدول ۱: معیارها و شاخص کلی نظام رتبه‌بندی لایدن

مرجعیت علمی (تأثیر علمی)

تعداد کل انتشارات

مقالات یک درصد برتر

مقالات ۵ درصد برتر

مقالات ۱۰ درصد برتر

مقالات ۵۰ درصد برتر

مجموع و میانگین تعداد استنادهای انتشارات یک دانشگاه TCS و MCS

مجموع و میانگین تعداد استنادات نرمال شده (به رشته و سال) یک دانشگاه TNCS و MNCS

دیپلماسی علمی

تعداد کل انتشارات

همکاری علمی

همکاری بین‌المللی

همکاری صنعتی

همکاری علمی با فاصله جغرافیایی کمتر از ۱۰۰ کیلومتر

همکاری علمی با فاصله جغرافیایی بیشتر از ۵۰۰۰ کیلومتر

دسترسی آزاد به انتشارات

تعداد کل انتشارات

انتشارات دسترسی آزاد

تعداد انتشارات دسترسی آزاد طلایی

انتشارات دسترسی آزاد هیبرید

انتشارات دسترسی آزاد برنز

انتشارت دسترسی آزاد سبز

انتشارات دسترسی آزاد با وضعیت دسترسی آزاد نامشخص

تنوع جنسیتی

تعداد کل نویسندگان مقالات دانشگاه

تعداد نویسندگان زن و مرد دانشگاه (مقالاتی که جنسیت نویسندگان آن‌ها مشخص است)

تعداد و نسبت نویسندگانی که جنسیت آن‌ها مشخص نیست

تعداد و نسبت نویسندگان مرد

تعداد و نسبت نویسندگان زن

نظام رتبه‌بندی لایدن برخلاف سایر نظام‌های رتبه‌بندی موجود در سطح دنیا، برای دانشگاه‌های حاضر در نظام خود رتبه‌ای واحد محاسبه نمی‌کند بلکه دانشگاه‌ها بر اساس معیارها و شاخص‌های موجود در نظام لایدن مورد رتبه‌بندی قرار می‌گیرند. ازاین‌رو یکی از ویژگی‌های رتبه‌بندی لایدن این است که به دانشگاه‌های حاضر در رتبه‌بندی خود، رتبه کل که برگرفته از تأثیر کلیه شاخص‌ها و وزن‌های مرتبط با آن‌ها است، اختصاص نمی‌دهد بلکه، برای کلیه دانشگاه‌ها در این شاخص‌ها نمرات و رتبه‌ها را جداگانه محاسبه و منتشر می‌کند.

حضور دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در رتبه‌بندی لایدن

تعداد دانشگاه‌های حاضر از جمهوری اسلامی ایران در این رتبه‌بندی ۴۶ دانشگاه است که نسبت به تعداد دانشگاه‌ها در سال گذشته تفاوتی نداشته است. نمودار زیر رشد عملکرد تعداد دانشگاه‌های کشور در رتبه‌بندی لایدن را نمایش می‌دهد.

نمودار ۱. تعداد دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در نظام رتبه‌بندی لایدن تا سال ۲۰۲۴