کشف اسناد تازه منتشر شده: شاه نمیخواست کودتای علیه مصدق انجام شود - Gooya News
گویا
اسنادی مبنی بر این منتشر شده است
روزنامه شرق - آبراهامیان کفت : اسناد جدید نشان میدهند که شاه در حمایت از پروژه کودتا بسیار بیمیل بوده است. او دل خوشی از مصدق نداشت - عمدتا به دلیل مسئله قانون اساسی - اما تا اوایل اوت ۱۹۵۳ (مرداد ۱۳۳۲) بهشدت از این ایده دفاع میکرد که بریتانیا و ایالات متحده باید نخستوزیر را نه از طریق یک کودتای نظامی بلکه از طریق سازوکاری سیاسی برکنار کنند. او نمیخواست به دلیل برکناری مصدق مقصر شناخته شود.
«یرواند آبراهامیان در سال ۱۳۱۹ در خانوادهای ارمنیتبار در تهران زاده شد. او تحصیلات خود را در دانشگاه آکسفورد و کلمبیا در رشته تاریخ به پایان برد و پایاننامهاش پایه و اساس کتاب معروف «ایران بین دو انقلاب» را تشکیل میدهد. آبراهامیان سالها به عنوان پروفسور شاخص در کالج باروک دانشگاه نیویورک تدریس میکرد و اکنون از این دانشگاه بازنشسته شده است.
"اسنادی مبنی بر این منتشر شده استروزنامه شرق - آبراهامیان کفت : اسناد جدید نشان میدهند که شاه در حمایت از پروژه کودتا بسیار بیمیل بوده است"اما آن چه او را به مورخی شاخص در ایران بدل کرده، نگاهی انتقادی به تاریخ و زبانی شیوا و رسا در بیان موضوعات تاریخی است. در همه فرازونشیبهای سیاسی سالهای اخیر او نگاه موشکافانهای را که از ای.پی. تامپسون وام گرفته بود، حفظ کرده و به عنوان یک چپگرا در قلب جهان سرمایه بر اعتقاداتش پای فشرده است. اکثر کتابهای او به فارسی ترجمه شدهاند. از آن میان کتاب «ایران بین دو انقلاب» و «کودتا» پرفروشترین کتابهای تاریخی بودهاند و ترجمهها و چاپهای متعددی از آنها منتشر شده است.
آخرین کتاب آبراهامیان به نام «بحران نفت» بهتازگی در آمریکا منتشر شده و در حال ترجمه به فارسی است. به بهانه انتشار آن با این استاد برجسته به گفتوگو نشستهایم که ترجمه آن را در ادامه میخوانید.
شما یکی از پرمخاطبترین تاریخنویسان معاصر هستید. کتابهای شما را گاه چندین مترجم ترجمه میکنند و برخی از آنها بدل به کتابهای مرجع دانشگاهی شدهاند. اول میخواستیم بدانیم که علت این استقبال از شیوه تاریخنگاری خود را در چه میدانید و این که آیا هیچیک از مترجمان آثار شما به زبان فارسی، چه در داخل و چه در خارج از کشور، حقوق مؤلف را حداقل از نظر معنوی رعایت کرده و از شما برای ترجمه اجازه گرفتهاند؟
ایران در دوران پهلوی عمیقا از تاریخ دانشگاهی محروم بود. آن چه اغلب «تاریخ» در نظر گرفته میشد، بدون استثنا خاطرات منفعتطلبانه، تبلیغات سادهلوحانه حکومتی و گاه تحقیقاتی کسالتآور درباره گذشتهای بسیار دور بود.
"او نمیخواست به دلیل برکناری مصدق مقصر شناخته شود.«یرواند آبراهامیان در سال ۱۳۱۹ در خانوادهای ارمنیتبار در تهران زاده شد"چند مورخ جدی - مانند فریدون آدمیت، هما ناطق و احمد کسروی - به «گذشته نسبتا نزدیک» میپرداختند. اما البته هیچکدام اجازه نداشتند به «تاریخ معاصر» بپردازند. به همین خاطر بعد از سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷)، اکثر خوانندگان میل سیریناپذیری به دانستن آن چه واقعا رخ داده بود یافتند. به نظرم این موضوع علاقه زیاد داخل کشور را به تاریخ دانشگاهی ایران در قرن بیستم توضیح میدهد.
خوشبختانه فعلا هیچ قانون کپیرایتی وجود ندارد که مانع ترجمه آثار به فارسی باشد. بسیاری از روشنفکران بهتنهایی کار سخت و بیاجرومزد ترجمه کتابهای تاریخ دانشگاهی را از زبان غربی به فارسی بر عهده میگیرند.
من معمولا ترجمههای فارسی آثارم را مدتها پس از انتشار میبینم. مطمئنم که سایر دانشگاهیان نیز تجربههای مشابهی دارند.
شما همیشه از ریچارد تاونی و ای.اچ. کار شاهد مثال میآورید که «زمان حال» نقشی تعیینکننده در تاریخنگاری و نگاه مورخ دارد. اگر این پیشفرض را بپذیریم، به نظر میرسد ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بیش از آن که موضوعی درگذشته باشد، مسئلهای امروزی است. خود شما دو کتاب در این رابطه نوشته و در کتابهای دیگرتان نیز به این رخداد توجه داشتهاید.
"او تحصیلات خود را در دانشگاه آکسفورد و کلمبیا در رشته تاریخ به پایان برد و پایاننامهاش پایه و اساس کتاب معروف «ایران بین دو انقلاب» را تشکیل میدهد"چرا در این روزها ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برای شما چنان اهمیتی دارد که وقت خود را صرف پرداختن به آن میکنید؟
ای.اچ. کار و ریچارد تاونی در تأکید بر این موضوع روشنگر بودند که گذشته و حال ارتباط نزدیکی با هم دارند و برای درک زمان حال باید درباره گذشته نزدیک بدانیم. گذشته هیچگاه صرفا گذشته نیست. اما دلیل مهمتر دیگری برای مطالعه گذشته نزدیک وجود دارد. ممکن است بدانیم در گذشته چه «رخدادهای مهمی» اتفاق افتاده اما باید توضیحات مختلف را درباره علت و نحوه وقوع آنها بررسی کنیم.
این امر تاریخ را از توصیف صرف آن چه اتفاق افتاده، به توضیح علت وقوع آن تغییر میدهد. بدین ترتیب تاریخ بدل میشود به شکلی از استدلال یا در اصطلاح آکادمیک، ارائه یک «تز» از آن چه واقعا اتفاق افتاده است.
اخبار مرتبط
دیگر اخبار این روز
حق کپی © ۲۰۰۱-۲۰۲۶ - Sarkhat.com - درباره سرخط - آرشیو اخبار - جدول لیگ برتر ایران
