وقتی آفتاب پرست در شلوغی ابوعطا می خواند!

نمایی از سریال آفتاب پرست

مناقشه بر سر مالکیت پروژه های شبکه نمایش خانگی بالا گرفته و دو طرف دعوا برای سهم خواهی بیشتر از این بستر درآمدزا، دایره گچی قفقازی را ترسیم کرده اند که گویا این بار هیچکدام قصد رها کردن دست کودک را ندارند.

دوگانه های متضاد «ساترا و پلتفرم ها» یا «ارشاد و صداوسیما» این روزها دیگر به همین مرزبندی ساده خلاصه نمی شود و نزاع بر سر مالکیت پروژه های شبکه نمایش خانگی حتی به رقابت بین خود پلتفرم ها هم کشیده شده است.

اعتراض های اخیر بر سر تغییر بیلبوردهای «شبکه مخفی زنان» توسط ارشاد به رغم داشتن مجوز از ساترا و انتقاد از نداشتن مجوز برای بیلبوردهای سریال «یاغی»، توقیف «جیران» به دلیل شکایت یک شاکی خصوصی، بازنشر مصاحبه ای قدیمی از مدیر یکی از پلتفرم ها با موضوع تذکر صداوسیما به سریال «خاتون»، همه و همه نمونه هایی مصداقی از مناقشه ای است که شاید «نظارت بر محتوا و کیفیت تولیدات شبکه نمایش خانگی»، آخرین دغدغه اش باشد.

در همین فضا که این روزها بسیاری داعیه دار نظارت بر آن شده اند، پروژه هایی هم فرصت تولید و پخش یافته اند که محتوای آنها به لحاظ میزان خشونت و یا بهره گیری از الفاظ رکیک و شوخی‌های جنسی با کمتر استانداردی مطابقت دارد. نکته اینجاست که این سریال ها که به صرف درج رده بندی سنی در توضیحات پروژه بسنده می کنند، به قصد فروش بیشتر اغلب از محتوای طنز و بازیگران محبوبی بهره می گیرند که اتفاقا بیش از همه در بین کودکان و نوجوانان پرطرفدار هستند. ضمن اینکه همین بخش های پرسش برانگیز، در قالب ویدئوهایی کوتاه از طرف خود سازندگان پروژه (به قصد تبلیغ) یا تماشاگران (به قصد شوخی) در فضای مجازی دست به دست می شود تا این صحنه ها برای کمتر کسی از دست رفته باشد!

چگونه آسیب حاصل از سریال ها را به حداقل برسانیم؟

خبرنگار ایسنا برای پرسش درباره راه های به حداقل رساندن آسیب احتمالی تماشای پروژه های اینچنین، سراغ سهیل رضایی، کارشناس مسایل اجتماعی رفته است که او راهکار طبقه بندی سنی پروژه ها را پیشنهاد می دهد.

هرچند که مخاطب بزرگسال هم گاه در مقابل تماشای برخی صحنه های این سریال ها چه به لحاظ خشونت و چه به لحاظ نحوه به کارگیری شوخی های جنسی تاب نمی آورد. ضمن اینکه تجربه اخیر سامانه نمایش آنلاین دیزنی پلاس مبنی بر قرار دادن آثار با درجه سنی «R» (محدود) که با انتقاد شدید شورای تلویزیون والدین آمریکا همراه شد، نشان داد که درجه بندی سنی برای نمایش برنامه های اینچنین شرطی لازم، اما کافی نیست.

با این همه رضایی ـ کارشناس مسایل اجتماعی ـ در این زمینه معتقد است: «ما چه بخواهیم و نخواهیم از ادبیات طنز آمیخته با هجو به عنوان یک مکانیسم ارتباطی در فیلم ها و سریال ها استفاده خواهد شد و دغدغه ما می‌تواند طبقه سنی باشد.»

او اظهار می کند، «ما می‌توانیم به نظام فیلم‌سازی بگوییم طبقه سنی را در نظر بگیرد؛ مثل همه‌جای دنیا که این کار را می‌کنند، زیرا این ادبیات در گروه سنی بزرگسال استفاده می‌شود» و سپس ادامه می دهد: بخشی از طنز، هجو است.

"بخشی از کمدی و شوخی بزرگسالان همین است و در این طبقه‌بندی قرار می‌گیرد؛ البته که آن هم محیط مخصوص به خود را دارد"بخشی از کمدی و شوخی بزرگسالان همین است و در این طبقه‌بندی قرار می‌گیرد؛ البته که آن هم محیط مخصوص به خود را دارد. بعضی می‌پسندند و بعضی حریم را رد می‌کنند. این چیزی است که ما از آن خرده می‌گیریم، در همه مکان‌ها صدق نمی‌کند و اگر به آن اختیار می‌دهیم باز در هر ابعاد و موقعیتی صدق نمی‌کند. این یک تعریف فضا و زمان را شامل می‌شود و من به این قائل هستم که ماجرا را به شکل کلی صاحب مشکل نمی‌دانم اما باید قبل از پخشِ این دست سریال‌ها هشدار داده شود.