برداشت ۲۰ میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی
| پنج سال پیش از این، زمانی که به اواخر دوره اجرای برنامه چهارم توسعه کشور نزدیک می شدیم و باید دولت و مجلس خود را برای تهیه پنجمین برنامه توسعه کشور مهیا می کردند، رهبر معظم انقلاب در نامه ای خطاب به رییس جمهور وقت، سیاست های کلی که باید در تدوین پنجم توسعه مورد توجه قرار می گرفت را اعلام کردند.در بین سیاست های ۴۵ گانه ای که در آن نامه توسط رهبری ابلاغ شد، بند بیست و دوم از اهمیت ویژه ای برخوردار بود و نشان از عزم جدی نظام برای حراست از منابع ملی و بین نسلی کشور داشت. مقام معظم رهبری در بند مزبور دولت و مجلس را موظف به تاسیس صندوق توسعه ملی کرده، مقرر فرمودند از درآمدهای سالانه حاصل از صادرات نفت، گاز و فراورده های نفتی، حداقل 20% در این صندوق نگهداری و برای ارائه تسهیلات به بخش های «خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی» با هدف «تولید توسعه سرمایه گذار در داخل و خارج کشور» اختصاص یابد. به جهت اهمیت بند مورد اشاره و ظرفیت تاثیرگذاری آن بر اقتصاد کشور، مناسب است بند بیست و دوم و زیربندهای آن را با هم مرور کنیم:۲۲- تغییر نگاه نفت و گاز و درامد های حاصل از آن، منبع تامین بودجه عمومی به «منابع و سرمایه های زاینده اقتصادی» و ایجاد صندوق توسعه ملی با تصویب اساسنامه ان در مجلس شورای اسلامی در سال اول برنامه پنجم و برنامه ریزی برای استفاده از مزیت نسبی نقت و گاز در زنجیره صنعتی و خدماتی و پایین دستی وابسته بدان با رعایت:۲۲-۱- واریز سالانه حداقل ۲۰درصد از منابع حاصل از صادرات نفت و گاز و فرآورده های نفتی به صندوق توسعه ملی.۲۲-۲- ارائه تسهیلات از منابع صندوق توسعه ملی به بخش های خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی با هدف تولید و توسعه سرمایه گذاری در داخل و خارج از کشور با درنظر گرفتن شرایط رقابتی و بازدهی مناسب اقتصادی.۲۲-۳- قطع وابستگی هزینه های جاری دولت به درآمد های نفت و گاز تا پایان برنامه (سیاست های کلی برنامه پنجم توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور ابلاغ شده توسط مقام معظم رهبری در تاریخ ۱۳۸۷/۱۰/۲۱دوسال طول کشید تا تلاش های دولت، مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت به بر نشست و این «سیاست» در قالب ماده ۸۴برنامه پنجم توسعه، به «قانون» تبدیل و برای همه لازم الاجرا شد:ماده ۸۴- صندوق توسعه ملی که در این ماده صندوق نامیده می شود با هدف تبدیل بخش عواید ناشی از فروش نفت و گاز و میعانات گازی و فرآورده های نفتی به ثروت های ماندگار، مولد و سرمایه های زاینده اقتصادی و نیز حفظ سهم نسل های آینده از منابع نفت و گاز و فرآوردهای نفتی تشکیل می شود.از اقدامات بسیار ارزشمند و ماندگار مجلس هشتم که تصویب قانون پنجم را برعهده داشت این بود که عبارت «حداقل بیست درصد از منابع حاصل از صادرات نفت، گاز و فرآورده های نفتی » را که در بند ۲۲ سیاست های ابلاغی امده بود، عملیاتی کرده، منابع صندوق توسعه ملی را به صورت زیر مشخص کردند.منابع صندوق۱ حداقل معادل بیست درصد از منابع حاصل از صادرات نفت ( نفت خام، میعانات گازی، گاز و فراورده های نفتی) در سال های برنامه و تعیین مبلغ ان در قوانین بودجه سنواتی.۲- حداقل بیست درصد ارزش صادرات تهاتری اقلام فوق الذکر۳- افزایش سهم واریزی از منابع بندهای ۱ و۲ هرسال به میزان سه واحد درصدسومین بندی که نمایندگان در فهرست منابع صندوق توسعه ملی گنجاندند، باعث این می شد که هرسال، سهم بیشتری از درآمدهای نفتی کشور به صندوق توسعه ملی- که صندوقی است که نمایندگان در فهرست صندوق توسعه ملی گنجاندند، باعث این می شد که هرسال، سهم بیشتری از درامدهای نفتی کشور به صندوق توسعه ملی- که صندوقی بین نسلی- واریز شود و سهم کمتری در اختیار دولت قرار گیرد. به عبارت دیگر، این بدن تضمین می کند که در صورت پایبندی دولت و مجلس به قانون برنامه، زمینه قطع تدریجی وابستگی بودجه دولت به نفت، که آرمان همیشگی ملت ایران و مطالبه تصریح رهبری از مسئولان کشور بوده است، فراهم خواهد شد.از بدو تاسیس صندوق هر از گاهی دولت ها برای استفاده از منابع صندوق خیز برداشته اند و هربار با مقاومت جانانه نمایندگان مجلس شورای اسلامی – در کمیسیون برنامه و بودجه، کمیسیون تلفیق و صحن- مواجه شده اند. نمایندگان امین ملت به خوبی دریافته اند که اگر اجازه دهند حریم صندوق شکسته شده و صندوق به منزله «قلک دولت» تلقی شود، دیر یا زود صندوق توسعه ملی به سرنوشت نه چندان خوشایند خواهر خوانده اش- حساب ذخیره ارزی_ دچار خواهد گردید.دولت یازدهم در اصلاحیه بودجه ۹۲ از مجلس شورای اسلامی خواسته است که سهم صندوق توسعه ملی از درامدهای نفتی کشور را که اینک به ۲۶ درصد رسیده است، به بیست درصد کاهش داده، شش درصدی که به این طزیق آزاد می شود، در اختیار دولت قرار دهد.خوب است برای اطلاع خوانندگان عزیز ماحصل این اصلاحیه را برای دولت-البته در صورت تصویب مجلس- بیان کنیم:در قانون بودجه سال ۹۲ پیش بینی شده ات که کشور از محل صادرات نفت و گاز در سال جاری حدود ۶۳ هزار میلیارد تومان یعنی معادل ۲۵ میلیارد دلار (با فرض هر دلار ۲۵۰۰ تومان) درامد خواهد داشت.
"اگر این اصلاحیه مورد نظر دولت تصویب شود، سهم صندوق به ۵ میلیارد دلار کاهش خواهد یافت و یک و نیم میلیارد دلار باقی مانده به دولت داده می شود"طق قانون باید حدود شش و نیم میلیارد دلار از این مبلغ به صندوق توسعه ملی واریز گردد. اگر این اصلاحیه مورد نظر دولت تصویب شود، سهم صندوق به ۵ میلیارد دلار کاهش خواهد یافت و یک و نیم میلیارد دلار باقی مانده به دولت داده می شود. بنابراین،حداکثر عائدی دولت از رهگذر تصویب این اصلاحیه یک و نیم میلیارد دلار خواهد بود. روشن است که این میزان درامد یا فایده بای دولت، بدون هزینه محقق نمی شود.نخستین هزینه این مصوبه کم شدن یک و نیم میلیارد دلار از منابع صندوق بین نسلی کشور است. هزینه احتمالی دیگر این است کعه ممکن است درصورت تصویب این اصلاحیه دولت محترم- که علی القاعده در سال آینده نیز با مشکلات مالی فراوانی دست به گریبان خواهد بود- در تنظیم لایحه بودجه سال ۹۳ سهم صندوق توسعه ملی را به جای ۲۹درصد، فقط ۳۳درصد در نظر بگیرید (با این استدلال که سهم صندوق در سال ۹۲، بیست درصد بوده است!) یادر اواسط سال با تقدیم اصلاحیه رفتار سال جاری اش را تکرار کند که در هر صورت، این شکاف در سال های اینده همچنان ادامه خواهد یافت.از نظر اینجانب، این هزینه ها در مقابل هزینه اصلی این تصمیم، یعنی نقض یکی از مهمترین بندهای قانون برنامه- که مهمترین میثاق ملی ما در میان مدت است- اندک است. تقدیم چنین لایحه ای از جانب دولت یازدهم به مجلس، کاملا خلاف انتظار بود. ناباورانه تر این که حسب گزارش منتشره در صحن علنی مجلس، کمیسیون برنامه و بوجه- که برخی از اعضای محترم آن خود جز فعال ترین نمایندگان مجلس هشتم در تصویب برنامه پنجم بوده اند- با پیشنهاد دولت موافقت و همراهی نموده است. این در حالی است که کمیسیون برنامه و بودجه خاکریز اول مجلس برای حراست از منابع توسعه ملی است.نیت خیر دولت و کمیسیون برنامه و بودجه در پیشنهاد و تصویب این اصلاحیه موضعی نیست که از نظرها دور بماند. اصولا تامین مالی پروژه های عمرانی دغدغه همیشگی مجلس و دولت بوده است. آنچه مایه نگرانی و انتقاد ما و بسیاری از نمایندگان مردم در مجلس است این است که خطرناک ترین و پرهزنیه ترین راه توسط دولت محترم پیشنهاد شده است و متاسفانه توسط کمیسیون برنامه و بودجه به تصویب رسیده است. حتی اگر مصلحت در این باشد که یک و نیم میلیارد دلار از منابع صندوق دراختیار دولت قرار گیرد، راه های امن تر و کم هزینه تری وجود دارد.اگرچه کمیسیون برنامه و بودجه دراین مورد استورای لازم را به خرج نداده است، اما امیدواریم با درایت و هوشمندی نمایندگان محترم در صحن علنی مجلس، حصار مستحکمی که به تدبیر مقام معظم رهبری و همراهنی نمایندگان به دور صندوق توسعه ملی کشیده شده است، همچنان مستحکم و پابرجا بماند.بمنه و کرمه* نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی، دارای دکترای «اقتصاد ایران» و «اقتصاد بین الملل» و عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد |
اخبار مرتبط
دیگر اخبار این روز
حق کپی © ۲۰۰۱-۲۰۲۶ - Sarkhat.com - درباره سرخط - آرشیو اخبار - جدول لیگ برتر ایران
