قیمت سهام بیمه دانا بیش از انتظار خریداران

تعداد بازدیدها: ۱۴ اکبر خلیلی: روند واگذاری‌ها از طریق بورس همواره یکی از دغدغه‌های مهم فعالان بازار بوده است که در برخی موارد با انتقادهایی از سوی آنها مواجه شده است. به‌طور مثال عرضه سهام بیمه دانا که کوچک‌ترین شرکت بیمه‌ای دولت است، روز گذشته با انتقاد برخی از فعالان بورس مواجه شده است. در حالی که اکثر فعالان بازار قبل از عرضه بیمه دانا در بورس قیمت ۷۰۰ تا ۷۵۰ را برای این سهم مناسب می‌دانستند ولی در روز عرضه ورق به‌گونه‌ای دیگر رقم خورد و تقاضا برای این سهم از قیمت۹۰۰ تومان آغاز شد و درنهایت تعداد پنج میلیون و ۲۷۳ هزار و ۷۵۰ سهم از سهام این شرکت با قیمت هر سهم دو هزار و۶۱۰ تومان فروخته شد. با عرضه این شرکت ۲۷۵ میلیارد تومان به ارزش بازار سرمایه اضافه شد و با ورود بیمه دانا صنعت بیمه یک درصد از ارزش کل بازار را به خود اختصاص داد. با این حال کشف قیمت سهام این شرکت با حاشیه‌های فراوانی همراه بود و قیمت سهام باب میل خریداران نبود، اما مسوولان سازمان خصوصی‌سازی با تاکید بر اینکه قیمت را عرضه و تقاضای بازار تعیین می‌کند، قیمت این سهم را مناسب ارزیابی کردند! کارگزاران تالار نیز از کشف قیمت گران سهام بیمه دانا اظهار تعجب کرده و عنوان کردند که نظر کل بازار روی سهام بیمه دانا در قیمت‌های هزار و۲۰۰ تا هزار و۴۰۰ تومان بود و با افزایش بی‌رویه قیمت سهم ۵۰ درصد مشتریان در حال پس‌گرفتن تقاضای خود هستند و اظهار کردند سهام شرکت بیمه دانا را نمی‌خواهند.

"تعداد بازدیدها: ۱۴ اکبر خلیلی: روند واگذاری‌ها از طریق بورس همواره یکی از دغدغه‌های مهم فعالان بازار بوده است که در برخی موارد با انتقادهایی از سوی آنها مواجه شده است"به گفته برخی خبرگزاری‌ها مدیرعامل بیمه دانا نیز عنوان کرد که انتظار این قیمت را نداشتیم. حال با این وجود فعالان بورس چگونه می‌توانند به صحت اطلاعات منتشره برای تصمیم‌سازی اعتماد کنند؟ نقش بورس در منطقی‌شدن معاملات پیش از این هم منتشرنکردن اطلاعات ازسوی شرکت‌های بورس مشکل اصلی سهامداران بورس بوده و این موضوع در برخی مقاطع به مشکل اصلی بازار سهام تبدیل شده است؛ به‌طور مثال در روز عرضه سهام صدرا، شائبه منتشرنشدن اطلاعات مهم قرارداد‌های این شرکت زمینه اعتراض گسترده سهامداران را در تالار شیشه‌ای به‌وجود آورد. هرچند با تصویب قانون بازار اوراق بهادار، ابزار‌های لازم برای مجبورکردن شرکت‌ها به‌منظور انتشار اطلاعات در اختیار بورس تهران قرار گرفته است اما به‌نظر می‌رسد شرکت بورس تمایلی در این زمینه ندارد و از ابزار‌های خود استفاده نمی‌کند. در چنین شرایطی زمانی که سهام برخی شرکت‌ها با صف‌های خریدوفروش مواجه می‌شوند، سازمان بورس مداخله کرده و با بازوبسته‌کردن نماد‌ها اقدام به کنترل بازار می‌کند، درحالی که مشکل اصلی بورس همچنان باقی است و هنوز هم برخی از مدیران خود را ملزم به انتشار صحیح اطلاعات نمی‌دانند. تخلفات چگونه شکل می‌گیرند؟ براساس قانون هر شرکتی به محض تهیه و تولید اطلاعات مربوط به‌صورت‌های مالی شرکت باید این اطلاعات را به سازمان بورس ارسال کند در غیر این‌صورت دچار تخلف شده است.

به‌عنوان مثال ممکن است شرکتی گزارش سود خود را ابتدا ۵۰ تومان پیش‌بینی کند و سپس به این نتیجه برسد که این مقدار ۱۰۰ تومان است یا بالعکس. بر این اساس باید به محض تهیه اطلاعات جدید آن را به سازمان بورس اعلام کند. وی افزود: درصورت انجام تخلف در ارائه اطلاعات از سوی دارندگان اطلاعات نهانی، معاملات این افراد قبل از انتشار اطلاعات در سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد و بر مبنای آن تصمیم‌گیری خواهد شد. از منظر حقوقی به دو روش در بورس جرم قابل وقوع است، روش اول به دستکاری برمبنای اطلاعات معروف است. در این روش دستکاری‌کننده با انتشار اطلاعات گمراه‌کننده و شایعات بی‌پایه و اساس، قیمت سهم را تغییر می‌دهد.

"به‌طور مثال عرضه سهام بیمه دانا که کوچک‌ترین شرکت بیمه‌ای دولت است، روز گذشته با انتقاد برخی از فعالان بورس مواجه شده است"در این شیوه عده‌ای از سرمایه‌گذاران با هماهنگی با یکدیگر سهام یک شرکت را مدنظر قرار می‌دهند و آن را خریداری می‌کنند و پس از آن با انتشار شایعات مثبت پیرامون سهام شرکت مذکور قیمت آن را بالا می‌برند و با فروش آن سهام کسب سود می‌کنند. البته در این روش برخی شرکت‌ها هم مقصرند چراکه وفق تکلیف قانونی ماده ۴۵ قانون، شرکت‌های بورسی موظفند اطلاعات مهم خود را به‌موقع و شفاف به سازمان بورس ارائه دهند. به‌طورکلی این اطلاعات مبنای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران برای معاملات اوراق بهادار خواهد بود اما متاسفانه برخی از شرکت‌های بورسی از شفافیت اطلاعاتی برخوردار نیستند و ضوابط را رعایت نمی‌کنند. این قبیل شرکت‌ها هدف خوبی برای دستکاری قیمت قرار می‌گیرند. متاسفانه در برخی موارد افراد سودجو با انتشار اخبار منفی، تمام سهام موجود در بازار را به قیمت پایین خریداری می‌کنند و زمانی که اخبار و اطلاعات واقعی در مورد شرکت منتشر شد، به سود می‌رسند.

در برخی موارد هم دستکاری قیمت دیده می‌شود. در این روش، دستکاری قیمت بر مبنای معاملات یا trade based manipulation است. افراد با استفاده از گروه معامله‌گران سرشناس، خرید گسترده انجام و با این کار قیمت‌ها را افزایش می‌دهند و وقتی قیمت‌ها به بالاترین حد رسید با فروش عمده سهام، سود بالایی کسب می‌کنند. معمولا در این روش دستکاری‌کننده قیمت، پس از خرید، تلاش می‌کند سهم بازار را مورد اقبال قرار دهد و تقاضای خرید سهام شرکت را با دستکاری بالا ببرد و در پی این اقدام قیمت سهم بالا می‌رود و سود سرشاری عاید خود می‌کند. این در حالی است که با تصویب بند‌های اجرایی و جزئی‌تر قانون توسعه ابزار‌ها و نهادهای مالی در هیأت وزیران، مدیران شرکت‌هایی که اطلاعات واقعی به بورس ندهند یک تا ۱۰۰ میلیون تومان جریمه نقدی می‌شوند، ضمن اینکه پیگیری قضایی پرونده آنها از‌ طریق سازمان بورس به‌صورت جداگانه انجام می‌شود.برای رسیدگی به تخلف ناشران و شرکت‌های بورس که اطلاعات منتشر نمی‌کنند یا اطلاعات خلاف واقع به بازار می‌دهند، بند‌های جزئی‌تری در قانون توسعه ابزارها و نهاد‌های مالی درنظر گرفته شده است که براساس آن سازمان بورس می‌تواند راسا و به‌طور مستقیم یک تا ۱۰۰ میلیون تومان متخلفان را جریمه کند.

"با عرضه این شرکت ۲۷۵ میلیارد تومان به ارزش بازار سرمایه اضافه شد و با ورود بیمه دانا صنعت بیمه یک درصد از ارزش کل بازار را به خود اختصاص داد"منتشرنکردن صورت‌های مالی اصلی‌ترین و سنگین‌ترین تخلف ارائه اطلاعات خلاف واقع به سازمان بورس است که می‌تواند منجر به ضرر و زیان سهامداران شود و کشف آنها نیز به‌مراتب سخت‌تر است. همچنین منتشرنکردن اطلاعات صورت‌های مالی شرکت‌ها و گزارش پیش‌بینی‌های سود ماهانه (سه، شش، نه‌ماهه و یکساله) از دیگر تخلف‌های ناشران بورس محسوب می‌شود. طبق دستور‌العمل انضباطی درصورت بروز تخلف ابتدا به ناشران تذکر داده می‌شود و در مرحله بعد به‌عنوان اخطار در پرونده ناشر درج می‌شود در غیر این‌صورت ممکن است بررسی یک پرونده حتی به اعلام عمومی هم برسد. در این صورت پرونده ناشران متخلف مورد بررسی قرار می‌گیرد و پس از مستند‌سازی‌ به مراجع قضایی ارسال می‌شود، ضمن اینکه براساس قانون جدید توسعه ابزار‌ها و نهاد‌های مالی که در مرحله تصویب در هیأت وزیران است به غیر از پیگیری پرونده در مراجع قضایی، سازمان بورس و اوراق بهادار مجاز است به‌صورت مستقیم یک تا ۱۰۰‌میلیون تومان ناشران متخلف را جریمه کند و این رقم در نهایت به حساب خزانه دولت واریز می‌شود. وی تاکید کرد: به غیر از این جزای نقدی ممکن است متخلفان به حبس از سه ماه تا یک سال و همچنین پرداخت دو تا سه برابر سود به‌دست‌آمده ناشی از اطلاعات نهانی در دادگاه محکوم شوند.

مالمیر در پاسخ به این پرسش که در حال حاضر چند پرونده مربوط به ارائه اطلاعات خلاف واقع به‌عنوان سنگین‌ترین جرم در سازمان وجود دارد، گفت: تاکنون سه پرونده در این‌باره تشکیل شده که یک مورد به مراجع قضایی ارسال شده و دو مورد نیز در حال مستند‌سازی‌ در داخل سازمان بورس است