مرگ نیمه آمریکایی رسوایی رفسنجانی و روحانی در ایران - Gooya News

مک‌فارلین درگذشت
ایسنا
گویا - ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۱

فرامرز داور - ایران وایر

«رابرت مک فارلین»، مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور آمریکا در دوره «رونالد ریگان» در سن ۸۴ سالگی در ایالات متحده درگذشت. نام وی با یک رسوایی همراه است که «اکبر هاشمی رفسنجانی» و «حسن روحانی» دو بازیگر کلیدی آن در ایران بوده‌اند. ماجرای مک فارلین یا رسوایی ایران-کنترا چیست و چه ارتباطی با جمهوری اسلامی دارد؟

رابرت مک فارلین که بود؟

«رابرت مک فارلین»، مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور آمریکا در دوره «رونالد ریگان» بود و بالاترین مقام دولتی ایالات متحده است که پس از انقلاب بهمن ۵۷ به ایران سفر کرده است. ریگان در جریان این سفر کیکی که روی آن نقش کلید طراحی شده بود، همراه با یک انجیل و یک قبضه کلت با مک فارلین به تهران فرستاد؛ او می‌خواست وارد معامله پنهانی اسلحه با جمهوری اسلامی شود که از سوی دولت «جیمی کارتر»، رییس‌جمهور قبلی تحریم شده بود. مک فارلین تمام اعتبار و آبروی حرفه‌ای خود را بر معامله پنهانی سلاح با جمهوری اسلامی ایران در ازای کمک تهران به آزادی گروگان‌های آمریکایی در لبنان گذاشت؛ اما ماجرا به همین جا ختم نشد.

نام مک فارلین چطور در ایران مطرح شد؟

مک فارلین قرار بود، از انبار سلاح‌های آمریکایی در اسراییل، بخشی از تسلیحات مورد نیاز جمهوری اسلامی در جنگ با عراق را فراهم کند.

ایالات متحده در زمان جنگ هشت ساله، کمک‌های فراوان نظامی به جمهوری اسلامی کرده بود؛ اما این بار این کمک با هدف کمک به آزادی گروگان‌های آمریکایی انجام می‌شد که توسط حزب‌الله در لبنان اسیر شده بودند.

رابرت مک فارلین درگذشت

رابرت مک فارلین

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر،

رابرت مک فارلین مشاور امنیت ملی کاخ‌سفید در دوران رونالد ریگان و همزمان با سال‌های اول انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق در دهه ۸۰ میلادی بود

رابرت مک فارلین، مشاور امنیت ملی رونالد ریگان که نام او با پرونده فروش سلاح به ایران در جریان جنگ عراق پیوند خورده در سن ۸۴ سالگی درگذشت.

خانواده آقای مک‌فارلین اعلام کرده‌اند او روز پنچشنبه - ۱۲ مه - در خلال سفری به ایالت میشیگان و به علت مشکلات ریوی فوت کرده است.

او ساکن واشنگتن، پایتخت امریکا بود؛ شهری که در دهه ۸۰ در همانجا از خدمت به عنوان تفنگدار دریایی به اوج رسید و به عنوان مشاور امنیت ملی رونالد ریگان به کاخ سفید قدم گذاشت و همانجا هم در جریان ماجرای ایران کنترا دادگاهی شد و کمی آن طرف‌تر از کاخ سفید تمام اعتبار سیاسی و نظامی خود را از دست داد.

رسوایی ایران-کنترا که در ایران به نام ماجرای مک‌فارلین هم شناخته می‌شود به شبکه‌ای بسیار پیچیده از روابط سازمان‌های امنیتی و دولتی بین کشورهای مختلف اشاره دارد که هدفش دخالت در امور داخلی کشورها بود که در سال ۱۹۸۶ در آمریکا، اسرائیل و ایران به یک رسوایی عظیم بدل شد.

نام آقای مک فارلین در کانون ماجرای مذاکرات مخفیانه تهران با واشنگتن، برای مبادله گروگان‌های ایالات متحده در لبنان در ازای ارسال سلاح‌های آمریکایی مورد ایران نیاز در جنگ ایران با عراق قرار داشت که تحت عنوان "ماجرای مک فارلین" معروف است.

آقای مک‌فارلین در سال ۱۹۸۸ در دادگاه اتهامات خود مبنی بر دروغ گفتن به کنگره را پذیرفت؛ این که دولت رونالد ریگان در سال ۱۹۸۵ به طور مخفیانه به ایران سلاح فروخته بود تا در برابر آن از تهران بخواهد گروگان‌های آمریکایی در لبنان آزاد شوند.

اقدام غیرقانونی دیگری که مک‌فارلین و کاخ‌سفید تحت امر رونالد ریگان مرتکب شده بودند این بود که پول حاصل از فروش سلاح به ایران را برای سرنگونی دولت چپ‌گرای نیکاراگوئه، مشهور به سندینیستا، هزینه کرده بودند. اقدامی که باز هم کنگره آمریکا دولت را از آن منع کرده بود؛ یعنی کنگره هم ایران را تحریم تسلیحاتی کرده بود و هم کمک آمریکا به شورشیان نیکاراگوئه ملقب به کنتراها را غیرقانونی خوانده بود.

بر همین اساس بود که این رسوایی و پیامدهای آن در اواخر دهه ۸۰ در آمریکا به ماجرای ایران-کنترا شهرت یافت.

در این باره بیشتر بخوانید:

&config=http://www.bbc.co.uk/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?212&relatedLinksCarousel=false&embedReferer=http://www.bbc.co.uk/persian/&config_settings_language=en&config_settings_showFooter=false&domId=emp-15228070&config_settings_autoPlay=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_showPopoutButton=true&uxHighlightColour=0xff0000&showShareButton=true&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav1_Started&embedPageUrl=$pageurl&messagesFileUrl=http://www.bbc.co.uk/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&config_settings_autoPlay=false" />

رابرت مک فارلین درگذشت

رابرت مک فارلین

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر،

رابرت مک فارلین مشاور امنیت ملی کاخ‌سفید در دوران رونالد ریگان و همزمان با سال‌های اول انقلاب اسلامی و جنگ ایران و عراق در دهه ۸۰ میلادی بود

رابرت مک فارلین، مشاور امنیت ملی رونالد ریگان که نام او با پرونده فروش سلاح به ایران در جریان جنگ عراق پیوند خورده در سن ۸۴ سالگی درگذشت.

خانواده آقای مک‌فارلین اعلام کرده‌اند او روز پنچشنبه - ۱۲ مه - در خلال سفری به ایالت میشیگان و به علت مشکلات ریوی فوت کرده است.

او ساکن واشنگتن، پایتخت امریکا بود؛ شهری که در دهه ۸۰ در همانجا از خدمت به عنوان تفنگدار دریایی به اوج رسید و به عنوان مشاور امنیت ملی رونالد ریگان به کاخ سفید قدم گذاشت و همانجا هم در جریان ماجرای ایران کنترا دادگاهی شد و کمی آن طرف‌تر از کاخ سفید تمام اعتبار سیاسی و نظامی خود را از دست داد.

رسوایی ایران-کنترا که در ایران به نام ماجرای مک‌فارلین هم شناخته می‌شود به شبکه‌ای بسیار پیچیده از روابط سازمان‌های امنیتی و دولتی بین کشورهای مختلف اشاره دارد که هدفش دخالت در امور داخلی کشورها بود که در سال ۱۹۸۶ در آمریکا، اسرائیل و ایران به یک رسوایی عظیم بدل شد.

نام آقای مک فارلین در کانون ماجرای مذاکرات مخفیانه تهران با واشنگتن، برای مبادله گروگان‌های ایالات متحده در لبنان در ازای ارسال سلاح‌های آمریکایی مورد ایران نیاز در جنگ ایران با عراق قرار داشت که تحت عنوان "ماجرای مک فارلین" معروف است.

آقای مک‌فارلین در سال ۱۹۸۸ در دادگاه اتهامات خود مبنی بر دروغ گفتن به کنگره را پذیرفت؛ این که دولت رونالد ریگان در سال ۱۹۸۵ به طور مخفیانه به ایران سلاح فروخته بود تا در برابر آن از تهران بخواهد گروگان‌های آمریکایی در لبنان آزاد شوند.

اقدام غیرقانونی دیگری که مک‌فارلین و کاخ‌سفید تحت امر رونالد ریگان مرتکب شده بودند این بود که پول حاصل از فروش سلاح به ایران را برای سرنگونی دولت چپ‌گرای نیکاراگوئه، مشهور به سندینیستا، هزینه کرده بودند. اقدامی که باز هم کنگره آمریکا دولت را از آن منع کرده بود؛ یعنی کنگره هم ایران را تحریم تسلیحاتی کرده بود و هم کمک آمریکا به شورشیان نیکاراگوئه ملقب به کنتراها را غیرقانونی خوانده بود.

بر همین اساس بود که این رسوایی و پیامدهای آن در اواخر دهه ۸۰ در آمریکا به ماجرای ایران-کنترا شهرت یافت.

در این باره بیشتر بخوانید:

&config=http://www.bbc.co.uk/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?212&relatedLinksCarousel=false&embedReferer=http://www.bbc.co.uk/persian/&config_settings_language=en&config_settings_showFooter=false&domId=emp-15228070&config_settings_autoPlay=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_showPopoutButton=true&uxHighlightColour=0xff0000&showShareButton=true&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav1_Started&embedPageUrl=$pageurl&messagesFileUrl=http://www.bbc.co.uk/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&config_settings_autoPlay=false">

منابع خبر
مک‌فارلین درگذشت - ایسنا - ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۱

اخبار مرتبط

ایسنا - ۴ فروردین ۱۴۰۱
رادیو زمانه - ۶ بهمن ۱۳۹۹