فارس من| وقتی چین با شبکه ملی اطلاعات، جلوی چالش های فضای مجازی را گرفت، ما چرا تعلل کنیم؟

گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس؛ مریم اویسی - یکی از بزرگترین دغدغه‌ها و مشکلاتی که در عصر جدید ارتباطات وجود دارد به موضوع سازماندهی و مدیریت فعالیت در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی مربوط می‌شود چرا که برای قشر آسیب‌پذیر برای کودکان و نوجوانان ورود در اقیانوس داده‌های اطلاعاتی از سراسر دنیا موجب می‌شود تا این افراد بدون آگاهی وارد موضوعاتی شوند که یا به نادرست برای آنها توضیحات غلط داده می‌شود یا به موضوعاتی جذب می‌شوند که مناسب سن آنها نیست. 

علاوه بر این عدم آشنایی با این موضوع که اطلاعات از کشورمان به سرورهای خاص منتقل می‌شود و پس از آن دوباره به داخل کشور بازگردانده می‌‌شود موجب شده تا برخی از افراد تصور غلطی درباره راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات داشته باشند حال آنکه شبکه ملی اطلاعات می‌تواند به عدم وابستگی ما به کشورهای خارجی کمک کند واین موضوع مطالبه تعدادی از مخاطبان در سامانه« فارس من» نیز بود.

برای آشنایی بیشتر با اینترنت ملی یا همان شبکه ملی اطلاعات با سیدمرتضی موسویان رئیس هیأت مدیره انجمن علمی سواد رسانه‌ای گفت‌وگو کردیم.

آنچه در این گفت‌وگو می‌خوانید:

*تاریخچه‌ای از شبکه ملی اطلاعات

*مقررات گذاری در فضای مجازی سالهاست در دنیا رواج دارد

*زیرساخت لازم برای شبکه ملی اطلاعات

*کمک شبکه ملی اطلاعات به شناسایی افراد در فضای مجازی

فارس: در ابتدا توضیح دهید که شبکه ملی اطلاعات چه کمکی به جامعه می‌کند؟

موسویان: شبکه ملی اطلاعات ضرورت زیادی برای کشور دارد و می‌تواند از آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی که جامعه را درگیر خود می‌سازد جلوگیری کند، چند روز پیش در اخبار رسانه‌ها شنیدیم که کشور روسیه نیز مجهز به شبکه ملی اطلاعات شد و پیشتر از آن هم آمریکا این شبکه را راه‌اندازی کرده است، همچنین می‌دانستیم که چین شبکه واقعی اطلاعات را دارا است و در حال حاضر هر شخصی که از گوگل استفاده می‌کند اطلاعاتش در چین نیز ذخیره می‌شود. به این ترتیب که یک سرور میرور در دسترس است و وقتی فرد می‌خواهد به گوگل دسترسی پیدا کند باید نشانی اینترنتی www.Google.com را تایپ کند یعنی برای رسیدن به موتور جستجوی گوگل باید به سرور ایجاد شده در چین اطلاعات منتقل شود و پس از آن دسترسی به گوگل ممکن می‌شود.

متأسفانه کوکی‌ها و آیتم‌های ناخواسته‌ای با جاذبه‌های جنسی ایجاد شده که کودکان و نوجوانان برای هر جستجو با آنها مواجه می‌شوند این در حالی است که در چین با چنین موضوعی مواجه نمی‌شویم.

فارس: به نظر شما چگونه می‌توان از این تبلیغات ناخواسته جلوگیری کرد؟

موسویان: در شبکه‌های اجتماعی و مرورگرها سیستم تبلیغات ناخواسته وجود دارد که بدون آنکه انتظارش را داشته باشیم گریبان ما را می‌گیرد، یک جوان، نوجوان و کودک با استفاده از این مرورگرها با مفاهیمی آشنا می‌شود که سؤالاتی را در ذهنش ایجاد می‌کند لذا برای پاسخ دادن به آن سؤالات به صفحاتی که لینک آنها قرار داده شد رجوع می‌کند و اگر نتواند پاسخ خود را دریافت کند از طریق VPNها برای آشنایی با آن مفاهیم اقدام می‌کند. این مسائل، مسائلی هستند که امروز در شبکه‌های اجتماعی کاملاً در دسترس است و ما با آن روبرو هستیم.

مقررات گذاری در فضای مجازی سالهاست در دنیا رواج دارد

فارس: این سؤال مخاطبان ما در «فارس من» نیز بود که چرا در ایران قانونی برای فضای مجازی وجود ندارد؟

موسویان: متأسفانه در همه کشورها درباره این موضوع قوانین و چارچوب‌های لازم وجود دارد ولی در ایران هنوز نهادینه نشده است و مقررات‌گذاری در فضای مجازی سالهاست که رواج دارد. به عنوان مثال در ترکیه سالهاست که سیم‌کارت کودک عرضه می‌شود ولی ما همچنان مشکلات قانونی برای عرضه سیم کارت کودک داریم و این مشکلات هنوز حل نشده است. در کشورهای دیگر و حتی کشورهای همسایه مواردی که می‌تواند چالش‌برانگیز باشد با قانون‌گذاری حل شده و مدیریت و تدبیر دولت‌ها توانسته آن را برطرف کند.

ایجاد زیست بوم داخلی برای جلوگیری از تهدیدهای خارجی

فارس: راه‌حل شما چیست؟

موسویان: وابستگی ما به فضای جدید و ناگزیر بودن زندگی در این فضا به ما این نکته را تأکید می‌کند که باید زیرساخت‌های زندگی جدید را خودمان ایجاد کنیم.

"به عنوان مثال در ترکیه سالهاست که سیم‌کارت کودک عرضه می‌شود ولی ما همچنان مشکلات قانونی برای عرضه سیم کارت کودک داریم و این مشکلات هنوز حل نشده است"کشورها در حالتی هستند که شبکه‌های اجتماعی به عنوان زیست بوم برای آنها شناخته شده است اما به دنبال این هستند که زیست بوم خود ساخته داشته باشند. در ایران نیز همین‌طور است اگر بخواهیم از زیست‌بوم‌های دگر ساخته استفاده کنیم باید از قوانینی که آنها می‌گذارند تبعیت کنیم لذا بهتر است هر چه سریعتر به فکر ایجاد زیست‌بوم خودساخته باشیم.

اگر ما تهدیدهایی را در فضای جدید مشاهده می‌کنیم نباید به فکر حذف این فضا باشیم چرا که این فضای جدید، فضای زندگی ما است و ما راهی برای برگشت به عقب نداریم لذا باید مدیریت زیست‌بوم جدید را جدی بگیریم. این زیست‌بوم‌ها با توجه به داشتن مشکلات ویژه و خاص خودشان باز هم قابلیت مدیریت با قوانین گذشته را ندارند.

اگر ما تهدیدهایی را در فضای جدید مشاهده می‌کنیم نباید به فکر حذف این فضا باشیم چرا که این فضای جدید، فضای زندگی ما است و ما راهی برای برگشت به عقب نداریم لذا باید مدیریت زیست‌بوم جدید را جدی بگیریم. این زیست‌بوم‌ها با توجه به داشتن مشکلات ویژه و خاص خودشان باز هم قابلیت مدیریت با قوانین گذشته را ندارند